Λαγκάρντ: Η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών δοκιμάζεται όταν «μετράει περισσότερο»

Μιλώντας στην 28η συνάντηση των Διοικητών Κεντρικών Τραπεζών Γαλλόφωνων χωρών, στην Καμπότζη, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, υπογράμμισε ότι το κεντρικό ζήτημα σήμερα δεν είναι απλώς πώς διασφαλίζεται θεσμικά η ανεξαρτησία μιας κεντρικής τράπεζας, αλλά πώς προστατεύεται όταν αυτή τίθεται υπό πραγματική δοκιμασία.

Η Κριστίν Λαγκάρντ χρησιμοποίησε ως αφετηρία μια ιστορική αναφορά στον Ναπολέοντα και στη σχέση του με την Banque de France, για να αναδείξει τη διαχρονική ένταση ανάμεσα στην ανάγκη μιας κεντρικής τράπεζας να βρίσκεται κοντά στο κράτος και, ταυτόχρονα, να είναι αρκετά ανεξάρτητη ώστε να αντιστέκεται στις πιέσεις της συγκυρίας. Όπως τόνισε, η εμπειρία της δεκαετίας του 1970 και οι μελέτες που ακολούθησαν έδειξαν ότι οι χώρες με λιγότερο ανεξάρτητες κεντρικές τράπεζες βίωσαν υψηλότερο και πιο επίμονο πληθωρισμό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πώς η Ζωή Κωνσταντοπούλου εξέθεσε το Γιάννη Στουρνάρα και την ανεξαρτησία της Τράπεζας της Ελλάδος

Στην ακρόαση για την ανανέωση της θητείας του Γιάννη Στουρνάρα την περασμένη Δευτέρα 25 Μαΐου , η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου έφερε στο κέντρο της συζήτησης το μεγάλο ταμπού του τραπεζικού συστήματος, που δεν είναι άλλο από τα υπέρογκα κομματικά δάνεια, την ανοχή των τραπεζών και την εποπτική αδράνεια της ΤτΕ

Σύμφωνα με την πρόεδρο της ΕΚΤ, η νομική ανεξαρτησία δεν αρκεί από μόνη της. Η πραγματική ανεξαρτησία, όπως είπε, αποδεικνύεται από την ικανότητα ενός θεσμού να αντιστέκεται αποτελεσματικά σε παρεμβάσεις και να λαμβάνει δύσκολες αποφάσεις όταν αυτές είναι πολιτικά ευαίσθητες και οικονομικά επώδυνες. Στην περίπτωση της ΕΚΤ, η αξιοπιστία δεν προέκυψε αυτόματα από τις Συνθήκες, αλλά χτίστηκε μέσα από διαδοχικές κρίσεις — από την κρίση χρέους έως την έξαρση του πληθωρισμού το 2022.

Η Λαγκάρντ σημείωσε ότι το 2022, όταν ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έφτασε σε πρωτοφανή επίπεδα, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ προχώρησε σε αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής με πρωτοφανή ταχύτητα. Οι αποφάσεις αυτές, όπως ανέφερε, δεν ήταν εύκολες, ωστόσο οι μακροπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες παρέμειναν αγκυροβολημένες, γεγονός που αποδίδεται στην αξιοπιστία που είχε οικοδομηθεί επί δύο δεκαετίες.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ προειδοποίησε ότι το νέο περιβάλλον είναι πιο απαιτητικό. Τα συχνότερα σοκ στην προσφορά, οι αυξανόμενες δημοσιονομικές πιέσεις λόγω άμυνας, κλιματικής και ψηφιακής μετάβασης και γήρανσης του πληθυσμού, καθώς και η φθορά της εμπιστοσύνης προς τους δημόσιους θεσμούς, δημιουργούν ένα πλαίσιο στο οποίο η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών θα δοκιμάζεται εντονότερα. Επικαλέστηκε μάλιστα στοιχεία σύμφωνα με τα οποία, την τελευταία δεκαετία, η πραγματική ανεξαρτησία έχει επιδεινωθεί σχεδόν στις μισές κεντρικές τράπεζες χωρών που αντιπροσωπεύουν το 75% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Για τη διατήρηση της ανεξαρτησίας σε αυτό το περιβάλλον, η Λαγκάρντ έθεσε τρεις προϋποθέσεις: καθαρή ιεράρχηση της εντολής, με την σταθερότητα των τιμών ως πρωταρχικό στόχο· άμεση και πειστική επικοινωνία με τους πολίτες· και διατήρηση επαρκούς χώρου δράσης για τη νομισματική πολιτική, κάτι που προϋποθέτει δημοσιονομική υπευθυνότητα και ανθεκτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.