Monte dei Paschi στην αντεπίθεση: «Πράσινο φως» για Banco BPM και Banca Generali

Η ιταλική τράπεζα Banca Monte dei Paschi di Siena (MPS) περνά στην αντεπίθεση στη μεγάλη μάχη αναδιάταξης του ιταλικού τραπεζικού συστήματος. Το διοικητικό συμβούλιο της ιστορικής τράπεζας φέρεται να ενέκρινε την Πέμπτη 20 Αυγούστου τις προτάσεις του διευθύνοντος συμβούλου Luigi Lovaglio για δύο πιθανές συναλλαγές ανταλλαγής μετοχών με την Banco BPM και την Banca Generali, ως εναλλακτική στην προσφορά εξαγοράς που έχει καταθέσει η Intesa Sanpaolo.

Η απόφαση αποτελεί σημαντική κλιμάκωση στη μάχη για τον έλεγχο της τράπεζας. Ωστόσο, η έγκριση του σχεδίου από το διοικητικό συμβούλιο δεν σημαίνει ότι οι συναλλαγές έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ή ότι έχουν γίνει αποδεκτές από τις άλλες πλευρές. Σύμφωνα με τους ιταλικούς κανόνες περί εξαγορών, οι αμυντικές κινήσεις της MPS απέναντι στην προσφορά της Intesa θα χρειαστούν και την έγκριση των μετόχων της τράπεζας.

Το πρώτο σκέλος της στρατηγικής αφορά την Banco BPM, την τέταρτη μεγαλύτερη τράπεζα της Ιταλίας. Ο Lovaglio εξετάζει μια προσφορά βασισμένη κυρίως σε ανταλλαγή μετοχών, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία ενός πολύ μεγαλύτερου τραπεζικού ομίλου και να αλλάξει τους συσχετισμούς δυνάμεων στην ιταλική αγορά.

Οι δύο τράπεζες είχαν συζητήσει νωρίτερα μέσα στο καλοκαίρι ενδεχόμενη συνένωση, μετά από πρωτοβουλία της Banco BPM. Οι συνομιλίες, όμως, εγκαταλείφθηκαν στα τέλη Ιουλίου, καθώς δεν σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος και η Crédit Agricole, βασικός μέτοχος της Banco BPM, είχε εκφράσει την αντίθεσή της σε μια τέτοια συμφωνία. Η στάση του γαλλικού ομίλου παραμένει συνεπώς ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που θα κρίνουν εάν η νέα προσπάθεια μπορεί να προχωρήσει.

Το πιο σύνθετο σενάριο της Banca Generali

Το δεύτερο μέτωπο αφορά την Banca Generali, τον βραχίονα private banking και διαχείρισης πλούτου που ελέγχεται από τον ασφαλιστικό όμιλο Generali. Η συγκεκριμένη συναλλαγή θεωρείται πιο σύνθετη, καθώς η MPS βρίσκεται ήδη σε μια ιδιαίτερη θέση απέναντι στη Generali. Μετά την εξαγορά της Mediobanca το 2025, η τράπεζα της Σιένα απέκτησε έμμεσα περίπου 13% της Generali, ένα πακέτο που αποτιμάται σε περίπου 8,5 δισ. ευρώ με βάση τις πρόσφατες χρηματιστηριακές τιμές. Το περιουσιακό αυτό στοιχείο προσφέρει στον Lovaglio σημαντική στρατηγική ευελιξία για τη διαμόρφωση μιας συμφωνίας, χωρίς πάντως να θεωρείται δεδομένο ότι η MPS θα προχωρήσει σε απλή πώληση της συμμετοχής της.

Η προσφορά της Intesa και ο φόβος του «διαμελισμού»

Στο επίκεντρο όλων των κινήσεων βρίσκεται η απρόσκλητη προσφορά εξαγοράς της Intesa Sanpaolo. Όταν ανακοινώθηκε τον Ιούνιο, η προσφορά σε μετρητά και μετοχές αποτιμούσε την MPS περίπου στα 30,6 δισ. ευρώ ενώ η αξία της έχει στη συνέχεια υπολογιστεί κοντά στα 36 δισ. ευρώ, λόγω των μεταβολών στις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις.

Το σχέδιο της Intesa προβλέπει ότι θα κρατήσει τη Mediobanca, τη συμμετοχή στη Generali και περίπου το μισό εμπορικό δίκτυο της MPS. Ένα σημαντικό μέρος του υπόλοιπου δικτύου θα διατεθεί προκειμένου να αντιμετωπιστούν ενδεχόμενα προβλήματα ανταγωνισμού. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, περίπου 635 καταστήματα, μαζί με δραστηριότητες που συνδέονται με το εμπορικό σήμα Montepaschi, θα μπορούσαν να περάσουν στην Unipol.

Ακριβώς αυτή την προοπτική επιχειρεί να αποτρέψει ο Lovaglio. Η διοίκηση της MPS υποστηρίζει ότι ο διαχωρισμός του δικτύου θα μπορούσε να καταστρέψει μέρος της αξίας που έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια και να αποδυναμώσει έναν όμιλο ο οποίος μόλις πρόσφατα επέστρεψε σε ισχυρή κερδοφορία.

Η σημερινή εικόνα της Monte dei Paschi απέχει πολύ από εκείνη της περιόδου της κρίσης. Η αρχαιότερη εν λειτουργία τράπεζα στον κόσμο χρειάστηκε κρατική διάσωση το 2017, ενώ η σταδιακή ιδιωτικοποίησή της πραγματοποιήθηκε το 2023 και το 2024. Στη συνέχεια μετατράπηκε από προβληματικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα σε ενεργό πρωταγωνιστή των τραπεζικών εξαγορών, φθάνοντας το 2025 να αποκτήσει την πολύ μεγαλύτερη Mediobanca μέσω εχθρικής προσφοράς ύψους περίπου 16 δισ. ευρώ.

Η οικονομική της κατάσταση είναι επίσης πολύ ισχυρότερη. Η MPS ανακοίνωσε καθαρά κέρδη περίπου 1,1 δισ. ευρώ για το πρώτο εξάμηνο του 2026, αυξημένα κατά 25,3% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Παράλληλα, ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας CET1 διαμορφώθηκε στο 16,3% στα τέλη Ιουνίου, σχεδόν επτά ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τις κανονιστικές απαιτήσεις. Η διοίκηση θεωρεί ότι αυτή η κεφαλαιακή ισχύς της δίνει περιθώριο για επιθετικότερες στρατηγικές επιλογές.

Η υπόθεση έχει αποκτήσει και πολιτική βαρύτητα. Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Giorgia Meloni έχει δηλώσει ότι δεν θα ήθελε να δει την MPS να «διαμελίζεται» ή να χάνει την ιστορική της ταυτότητα, επιμένοντας ταυτόχρονα ότι η κυβέρνηση δεν παρεμβαίνει στη διαδικασία.

Η MPS αποτελεί άλλωστε ένα από τα πλέον συμβολικά κεφάλαια της ιταλικής τραπεζικής ιστορίας και η τύχη της συνδέεται πλέον με τη γενικότερη αναδιάρθρωση του κλάδου. Οι μεγαλύτεροι μέτοχοί της, μεταξύ των οποίων η Delfin της οικογένειας Del Vecchio και ο επιχειρηματίας Francesco Gaetano Caltagirone, διαθέτουν παράλληλα σημαντικές συμμετοχές στη Generali, προσθέτοντας ακόμη μία διάσταση στο σύνθετο πλέγμα συμφερόντων.