MSCI: Υποβάθμιση για Ινδονησία, βουτιά 10% το Χρηματιστήριο της Τζακάρτα

Ισχυρούς κλυδωνισμούς στην κεφαλαιαγορά της Ινδονησίας προκαλεί η αιφνιδιαστική απόφαση της MSCI να δρομολογήσει την υποβάθμιση της χώρας από την κατηγορία των αναδυόμενων αγορών (emerging markets) σε καθεστώς αυτόνομης αγοράς (standalone market), εξέλιξη που θα μπορούσε να οδηγήσει στον αποκλεισμό των ινδονησιακών μετοχών από σημαντικούς διεθνείς χρηματιστηριακούς δείκτες.

Η ανακοίνωση προκάλεσε την Παρασκευής κύμα ρευστοποιήσεων στο Χρηματιστήριο της Τζακάρτα, με τον βασικό δείκτη να καταγράφει βουτιά 10% στις πρώτες συναλλαγές και να υποχωρεί στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων έξι ετών. Την ίδια ώρα, η ρουπία διολίσθησε κατά 0,6%, στις 18.000 ανά δολάριο, αγγίζοντας το ασθενέστερο επίπεδό της από τον Αύγουστο.

Η εξέλιξη συνιστά νέο σοβαρό πλήγμα για μια χρηματιστηριακή αγορά που ήδη εμφανίζει τις χειρότερες επιδόσεις παγκοσμίως το 2026. Από την αρχή του έτους, ο βασικός δείκτης της Τζακάρτα έχει χάσει περισσότερο από το 30% της αξίας του, ενώ οι καθαρές πωλήσεις μετοχών από ξένους επενδυτές ανέρχονται σε 4,7 δισ. δολάρια.

Στο μικροσκόπιο η διαφάνεια και η χειραγώγηση μετοχών

Η MSCI είχε ήδη θέσει την Ινδονησία υπό αυξημένη παρακολούθηση από τον Ιανουάριο, παγώνοντας τις αλλαγές που αφορούν τη χώρα στους δείκτες της και προειδοποιώντας για πιθανή υποβάθμισή της στην κατηγορία των μεθοριακών αγορών (frontier markets). Στο στόχαστρο βρίσκονται η περιορισμένη διαφάνεια ως προς τη μετοχική σύνθεση των εισηγμένων εταιρειών, αλλά και προβληματικές πρακτικές στις χρηματιστηριακές συναλλαγές.

Ωστόσο, η MSCI εκτιμά πλέον ότι η πρόοδος των μεταρρυθμίσεων δεν είναι επαρκής και ότι ακόμη και η μεταφορά της Ινδονησίας στην κατηγορία των frontier markets δεν θα αποτύπωνε το πραγματικό μέγεθος των δυσλειτουργιών.

Σύμφωνα με τον διεθνή πάροχο δεικτών, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά ζητήματα εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς, τα οποία καθιστούν ακατάλληλη τη διατήρηση της Ινδονησίας στην κατηγορία των αναδυόμενων οικονομιών.

Η ενδεχόμενη κατάταξη της Ινδονησίας ως standalone market θα έχει σημαντικές συνέπειες για τις διεθνείς επενδυτικές ροές. Σε αντίθεση με τις αναδυόμενες και τις μεθοριακές αγορές, οι αυτόνομες αγορές δεν περιλαμβάνονται στους βασικούς δείκτες της MSCI που παρακολουθούν επενδυτικά κεφάλαια δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Αυτό σημαίνει ότι μια οριστική υποβάθμιση θα μπορούσε να αναγκάσει τα παθητικά επενδυτικά κεφάλαια που αναπαράγουν τους συγκεκριμένους δείκτες να εκποιήσουν τις θέσεις τους σε ινδονησιακές μετοχές, εντείνοντας τις πιέσεις τόσο στο χρηματιστήριο όσο και στο εθνικό νόμισμα.

Έως τον Ιούνιο του 2027 η τελική απόφαση

Η MSCI παρέτεινε κατά επτά μήνες, έως τον Ιούνιο του 2027, την αξιολόγηση της ινδονησιακής αγοράς, ενώ ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιήσει διαβούλευση με τους συμμετέχοντες στην αγορά έως τον Απρίλιο του 2027. Εάν στο μεταξύ δεν διαπιστωθεί ουσιαστική βελτίωση στη διακυβέρνηση, στη διαφάνεια και στην εύρυθμη λειτουργία του χρηματιστηρίου, ο διεθνής οίκος σκοπεύει να προχωρήσει στην υποβάθμιση.

Η ανακοίνωση προκάλεσε έκπληξη στις αρμόδιες αρχές της Ινδονησίας, καθώς δημοσιοποιήθηκε έναν μήνα νωρίτερα από την προγραμματισμένη αξιολόγηση.

Το Χρηματιστήριο της Ινδονησίας υποστήριξε ότι έχει ήδη λάβει συγκεκριμένα μέτρα για την ενίσχυση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας της κεφαλαιαγοράς. Ο διευθύνων σύμβουλός του, Jeffrey Hendrik, δήλωσε ότι θα ζητήσει περαιτέρω διευκρινίσεις για το σκεπτικό της MSCI.

Η προειδοποίηση της MSCI προστίθεται σε μια σειρά αρνητικών εξελίξεων για την οικονομία της Ινδονησίας κατά τη διάρκεια του 2026. Νωρίτερα μέσα στο έτος, οι οίκοι Moody’s και Fitch είχαν αναθεωρήσει σε αρνητικές τις προοπτικές της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας, επικαλούμενοι ανησυχίες σχετικά με την  αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής και τη διακυβέρνηση.