Νέα μελέτη ανατρέπει όσα ξέραμε για υπογεννητικότητα και οικονομία

Η υπογεννητικότητα με τη συρρίκνωση του πληθυσμού και την πτώση των γεννήσεων θεωρούνται εδώ και χρόνια σημαντικές απειλές για την οικονομική ανάπτυξη. Ωστόσο, νέα έρευνα αμφισβητεί την αντίληψη ότι λιγότεροι κάτοικοι οδηγούν αναπόφευκτα σε μικρότερη οικονομία και χαμηλότερες αποδόσεις στις χρηματιστηριακές αγορές.

Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του στο MarketWatch ο Mark Hulbert, η ευρέως διαδεδομένη άποψη που συνδέει μακροπρόθεσμα την πορεία μιας οικονομίας και του χρηματιστηρίου της με το μέγεθος του πληθυσμού της ενδέχεται να είναι υπερβολικά απλουστευτική.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η νέα μελέτη «Baby Busts and Growth Booms: Demographic Change and the Macroeconomy», των Daron Acemoglu, David Autor και Keelan Beirne του MIT και του Andrew Scott του London Business School. Η έρευνα άρχισε να κυκλοφορεί στην ακαδημαϊκή κοινότητα το καλοκαίρι και εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στις δημογραφικές μεταβολές και τις οικονομικές επιδόσεις.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον: τα χαμηλότερα ποσοστά γεννήσεων συνδέονται με υψηλότερη αύξηση του ΑΕΠ ανά άτομο σε ηλικία εργασίας. Οι δύο αντίθετες επιδράσεις φαίνεται σε μεγάλο βαθμό να αλληλοεξουδετερώνονται, με αποτέλεσμα το συνολικό ΑΕΠ μιας χώρας να μπορεί να παραμένει σχετικά σταθερό παρά τις μεταβολές του πληθυσμού.

Ο ρόλος της παραγωγικότητας

Το κρίσιμο στοιχείο είναι η παραγωγικότητα. Όταν το εργατικό δυναμικό περιορίζεται, οι επιχειρήσεις έχουν ισχυρότερο κίνητρο να επενδύσουν σε τεχνολογία, αυτοματοποίηση και εξοπλισμό που επιτρέπουν σε λιγότερους εργαζομένους να παράγουν περισσότερο.

Παράλληλα, η αύξηση του κεφαλαίου που αντιστοιχεί σε κάθε εργαζόμενο μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή ανά άτομο. Με αυτή τη λογική, μια χώρα δεν χρειάζεται απαραίτητα συνεχώς αυξανόμενο πληθυσμό για να διατηρήσει υψηλά επίπεδα οικονομικής δραστηριότητας.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία και για τους επενδυτές. Η παραδοσιακή προσέγγιση θέλει τη δημογραφική συρρίκνωση να περιορίζει την κατανάλωση, τις επενδύσεις και τελικά τα εταιρικά κέρδη.

Ωστόσο, οι χρηματιστηριακές επιδόσεις δεν καθορίζονται αποκλειστικά από τον αριθμό των κατοίκων μιας χώρας. Η παραγωγικότητα, η τεχνολογική πρόοδος και η δυνατότητα των επιχειρήσεων να δραστηριοποιούνται σε διεθνείς αγορές μπορούν να περιορίσουν τις αρνητικές συνέπειες της δημογραφικής κάμψης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η γήρανση και η υπογεννητικότητα δεν προκαλούν προβλήματα. Η μείωση του εργατικού δυναμικού, οι αυξημένες ανάγκες για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη και οι δημοσιονομικές πιέσεις παραμένουν σημαντικές προκλήσεις.