Νέο πλαίσιο για τις σχολάζουσες κληρονομιές: Ταχύτερη εκκαθάριση σε 6 μήνες

Την επιτάχυνση της διαδικασίας εκκαθάρισης για περίπου 8.000 σχολάζουσες κληρονομιές, προκειμένου να περιοριστεί ο χρόνος στο εξάμηνο από 10 και 15 χρόνια που απαιτούνται σήμερα, επιχειρεί το υπουργείο Οικονομικών με το νομοσχέδιο «για δωρεές προς το Δημόσιο, σχολάζουσες κληρονομιές, ιδρύματα και κοινωφελείς περιουσίες» που πρόκειται να παρουσιάσει σήμερα ο ΥΠΕΘΟ Κωστής Χατζηδάκης.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης, η κυβέρνηση επιδιώκει να μετατρέψει την ανεκμετάλλευτη περιουσία σε εργαλείο κοινωνικής πολιτικής, μέσα από 4 στάδια:

Τη διαπίστωση απουσίας κληρονόμων: Μέσω του Μητρώου Πολιτών, το Δημόσιο θα επιβεβαιώνει ότι δεν υπάρχουν άλλοι συγγενείς που θα μπορούσαν να κληρονομήσουν, αξιοποιώντας διαλειτουργικότητα με το Υπουργείο Δικαιοσύνης για αυτόματη ενημέρωση σχετικά με αποποιήσεις κληρονομιάς.

Την πρώτη εκτίμηση αξίας: Πιστοποιημένοι εκτιμητές από το σχετικό μητρώο (εταιρείες ή φυσικά πρόσωπα) θα πραγματοποιούν άμεση πιθανολόγηση της αξίας της περιουσίας πριν από τον ορισμό κηδεμόνα και εκκαθαριστή.

Την επιτάχυνση εκκαθάρισης ανάλογα με την αξία:

-Για περιουσίες έως 20.000 ευρώ, η εκκαθάριση θα γίνεται από τις αποκεντρωμένες υπηρεσίες με τη συνδρομή ιδιωτικής εταιρείας.

-Για περιουσίες από 20.000 έως 1 εκατ. Ευρώ, την ευθύνη θα έχουν λογιστές, δικηγόροι και ελεγκτικές εταιρείες.

-Για περιουσίες άνω του 1 εκατ. Ευρώ, η διαδικασία θα ανατίθεται αποκλειστικά σε ελεγκτικές εταιρείες.

Τα ακίνητα που θα απομένουν μετά την εκκαθάριση θα αξιοποιούνται άμεσα για κοινωνική κατοικία, ενίσχυση ευάλωτων ομάδων και προγράμματα προσιτής στέγασης.

Η σημερινή διαδικασία χαρακτηρίζεται από χρόνιες καθυστερήσεις, με αποτέλεσμα ακίνητα να παραμένουν επί χρόνια εγκαταλελειμμένα, ενώ η στεγαστική κρίση επιδεινώνεται. Οι σχολάζουσες κληρονομιές είναι περιουσίες για τις οποίες δεν υπάρχουν κληρονόμοι ή οι κληρονόμοι τις έχουν αποποιηθεί. Σήμερα, μπορεί να χρειαστούν έως και πέντε χρόνια για να αναγνωριστεί μια περιουσία ως σχολάζουσα και να περάσει στο Δημόσιο, ενώ η διαδικασία εκκαθάρισης συχνά διαρκεί άλλα πέντε ή περισσότερα χρόνια. Ως αποτέλεσμα, χιλιάδες ακίνητα παραμένουν ανεκμετάλλευτα και φθείρονται, ενώ η στεγαστική αγορά στερείται πολύτιμων πόρων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μέχρι η αρμόδια διεύθυνση να ενημερωθεί πως κάποιος είναι άκληρος ή ότι οι κληρονόμοι έχουν αποποιηθεί την κληρονομιά, μπορεί να περάσουν έως και τρία χρόνια. Ακόμα και τότε όμως το ακίνητο παραμένει σε εκκρεμότητα και δεν αξιοποιείται καθώς πρέπει να ορισθούν εκκαθαριστές και κηδεμόνες. Επιπλέον, η διαδικασία της εκκαθάρισης μπορεί να κρατήσει άλλα πέντε ή περισσότερα χρόνια. Δηλαδή, επί μία δεκαετία το ακίνητο παραμένει κλειστό και κανείς δεν πληρώνει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό.

Μια πρώτη εκτίμηση ανεβάζει την αξία των ακινήτων που εμπίπτουν σε σχολάζουσες κληρονομιές στα 5 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων και των καταθέσεων στις τράπεζες.