Ο Τραμπ φοβερίζει την ΕΕ με νέους δασμούς για το άνοιγμα στον Καναδά

Νέα εστία έντασης στις ήδη εύθραυστες εμπορικές σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρωπαϊκής Ένωσης δημιουργεί η πρόταση των Βρυξελλών για μια θεσμική σύνδεση του Καναδά με την ΕΕ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου ότι θα μπορούσε να επιβάλει «πολύ σοβαρούς» δασμούς στην Ευρώπη ή ακόμη και να περιορίσει το εμπόριο σε σειρά τομέων, εάν κρίνει ότι η πρωτοβουλία για τον Καναδά στρέφεται εναντίον των αμερικανικών συμφερόντων.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε την ιδέα «γελοία» και επανέλαβε τις επικρίσεις του για τις εμπορικές σχέσεις με τον Καναδά. Παράλληλα, συνέδεσε ρητά την αντίδρασή του με τις προθέσεις της ευρωπαϊκής πλευράς, λέγοντας ουσιαστικά ότι εάν θεωρήσει την κίνηση «εχθρική», η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να απαντήσει με πολύ υψηλότερους δασμούς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Φον ντερ Λάιεν: Ο Καναδάς πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ – Το σχέδιο για ενέργεια, άμυνα, AI και «περιορισμό» Κίνας

Η πρόεδρος της Κομισιόν παρουσίασε την ατζέντα για στενότερη σχέση ΕΕ - Καναδά, ενεργειακή ανεξαρτησία, ισχυρότερη βιομηχανία και εμπόριο, άμυνα, AI και αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική

Η πρόταση της φον ντερ Λάιεν

Η παρέμβαση Τραμπ ήρθε λίγες ώρες μετά την πρόταση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να ανοίξει ο δρόμος ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρόταση παρουσιάστηκε στις 16 Σεπτεμβρίου κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Στρασβούργο, παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ. Η φον ντερ Λάιεν έθεσε ως στόχο την αναβάθμιση των σχέσεων ΕΕ-Καναδά «στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο», με στενότερη συνεργασία στη βιομηχανία, την τεχνολογία, την άμυνα, την ενέργεια, την τεχνητή νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια, τις κρίσιμες πρώτες ύλες και την Αρκτική.

Πρόκειται, ωστόσο, για μια ιδέα χωρίς προηγούμενο στην ιστορία της ΕΕ. Οι ευρωπαϊκές συνθήκες δεν προβλέπουν σήμερα επίσημη κατηγορία «associate member» και συνεπώς το ακριβές περιεχόμενο, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις ενός τέτοιου καθεστώτος παραμένουν προς καθορισμό.

Ο ίδιος ο Κάρνεϊ έχει ξεκαθαρίσει ότι η Οτάβα δεν επιδιώκει κανονική συμμετοχή στην ΕΕ, αλλά μια «μοναδική συμμαχία» με την Ευρώπη.

Ο Καναδάς αναζητά εναλλακτικές στις ΗΠΑ

Ο Καναδάς επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή του από την αμερικανική αγορά, μετά τη μεγάλη επιδείνωση των εμπορικών σχέσεων με την κυβέρνηση Τραμπ. Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει δασμούς 50% σε περίπου 20 δισ. δολάρια καναδικών προϊόντων, μετά την κατάρρευση διαδοχικών γύρων διαπραγματεύσεων. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει ανακοινώσει περιορισμούς στις εισαγωγές καναδικών αλκοολούχων ποτών, γαλακτοκομικών και μοτοσικλετών από τις 29 Σεπτεμβρίου, ενώ παραμένει σε ισχύ η απειλή για αύξηση των δασμών σε καναδικά αυτοκίνητα, φορτηγά και εξαρτήματα στο 50% από την 1η Ιανουαρίου.

Η Οτάβα έχει απαντήσει με δικούς της ανταποδοτικούς δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα και επιδιώκει ταυτόχρονα να αναπτύξει νέες αγορές στην Ευρώπη και αλλού.

Οι οικονομικές σχέσεις ΕΕ–Καναδά είναι ήδη στενές

Η προσέγγιση Βρυξελλών και Οτάβα δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Από το 2017 εφαρμόζεται προσωρινά η εμπορική συμφωνία CETA, η οποία έχει καταργήσει το 99% των δασμολογικών γραμμών μεταξύ ΕΕ και Καναδά. Το διμερές εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών έφθασε τα 130 δισ. ευρώ το 2025, αυξημένο κατά περίπου 80% σε σχέση με το 2016.

Η CETA, πάντως, δεν έχει ακόμη επικυρωθεί πλήρως από όλα τα κράτη-μέλη. Μέχρι σήμερα 17 χώρες έχουν ολοκληρώσει τις εθνικές διαδικασίες, ενώ δέκα – μεταξύ τους η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία – δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει την επικύρωση.

Ιδιαίτερα προχωρημένη είναι και η συνεργασία στον τομέα της άμυνας. Τον Φεβρουάριο του 2026 Καναδάς και ΕΕ υπέγραψαν συμφωνία για τη συμμετοχή καναδικών επιχειρήσεων στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, το χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 150 δισ. ευρώ για κοινές αμυντικές προμήθειες. Η συμφωνία παρέχει στις καναδικές εταιρείες σημαντικά ευνοϊκότερη πρόσβαση σε έργα που χρηματοδοτούνται από το SAFE.