Φον ντερ Λάιεν: Ο Καναδάς πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ – Το σχέδιο για ενέργεια, άμυνα, AI και «περιορισμό» Κίνας

Μια Ευρώπη που επιδιώκει να μειώσει τις στρατηγικές της εξαρτήσεις, να ενισχύσει την οικονομική και στρατιωτική της ισχύ και να οικοδομήσει νέες συμμαχίες σε έναν, κατά την έκφραση της Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν, «ανοιχτά εχθρικό κόσμο», ήταν ο κεντρικός άξονας της ετήσιας ομιλίας της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Κατάσταση της Ένωσης, την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026 στο Στρασβούργο.

Η μεγαλύτερη πολιτική έκπληξη ήταν η πρότασή της να ανοίξει ο δρόμος ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένα καθεστώς που σήμερα δεν προβλέπεται από τις Συνθήκες και συνεπώς θα πρέπει ακόμη να αποκτήσει συγκεκριμένο νομικό και θεσμικό περιεχόμενο. Με τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνι να βρίσκεται στην αίθουσα, η φον ντερ Λάιεν πρότεινε η υφιστάμενη εμπορική σχέση της CETA να εξελιχθεί σε μια ευρύτερη «Συμμαχία για το Μέλλον», που θα καλύπτει τεχνολογία, προηγμένη μεταποίηση, αμυντική παραγωγή, ενέργεια, κρίσιμες πρώτες ύλες, μπαταρίες, Αρκτική, Τεχνητή Νοημοσύνη, κβαντική τεχνολογία και κυβερνοασφάλεια.

Ταυτόχρονα, συνέδεσε την ευρωπαϊκή ανεξαρτησία με την ενεργειακή ασφάλεια και τη σταδιακή απεξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, μετά και την εμπειρία της εξάρτησης από τη Ρωσία. Η κατεύθυνση που έδωσε είναι η δραστική αύξηση της εγχώριας καθαρής παραγωγής, η μεγαλύτερη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας, οι επενδύσεις σε δίκτυα και αποθήκευση και ένα τεχνολογικά ουδέτερο ενεργειακό μείγμα που θα περιλαμβάνει ανανεώσιμες πηγές, πυρηνική ενέργεια και βιομεθάνιο. Η Επιτροπή έχει θέσει ενδεικτικό στόχο να αυξηθεί το μερίδιο του ηλεκτρισμού στην τελική κατανάλωση ενέργειας από περίπου 23% σήμερα σε 46% το 2040, κάτι που εκτιμά ότι θα μπορούσε να μειώσει τον λογαριασμό εισαγωγών ορυκτών καυσίμων κατά περίπου 260 δισ. ευρώ ετησίως.

Η φον ντερ Λάιεν έθεσε παράλληλα ως πρώτη οικονομική προτεραιότητα την επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας, αναγνωρίζοντας ότι νοικοκυριά και επιχειρήσεις πιέζονται από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας και το ακριβότερο κόστος δανεισμού. Ζήτησε βαθύτερη ενιαία αγορά, ταχύτερες επενδύσεις και λιγότερη γραφειοκρατία, ενώ προανήγγειλε ισχυρότερη χρήση της εμπορικής ισχύος της ΕΕ και πιο επιθετική προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης απέναντι στις παγκόσμιες στρεβλώσεις.

Ο Καναδάς ως πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» – Μια «Συμμαχία για το Μέλλον»

Η πρόσκληση προς τον Καναδά αποτέλεσε μία από τις πιο εντυπωσιακές στιγμές της ομιλίας. Η φον ντερ Λάιεν απευθύνθηκε προσωπικά στον Μαρκ Κάρνι, λέγοντας ότι θέλει να εργαστεί μαζί του ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τον Καναδά ως «πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ». Ο Καναδός πρωθυπουργός χειροκροτήθηκε όρθιος από τους ευρωβουλευτές.

Η πρόταση δεν ισοδυναμεί με πλήρη ένταξη. Το «associate member» δεν αποτελεί σήμερα κατηγορία συμμετοχής στις Συνθήκες. Πολιτικά, όμως, η Κομισιόν προτείνει μια πρωτοφανή βαθμίδα στρατηγικής ενσωμάτωσης, πολύ πέρα από μια συνηθισμένη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου.

Η «Συμμαχία για το Μέλλον» θα μπορούσε, σύμφωνα με την πρόεδρο της Επιτροπής, να συνδέσει τις βιομηχανικές βάσεις των δύο πλευρών, ιδιαίτερα σε έξυπνη μεταποίηση και άμυνα, και να δημιουργήσει στενότερους δεσμούς σε ενέργεια, κρίσιμα ορυκτά και τεχνολογία. Η Κομισιόν βλέπει ειδικά τον Καναδά και ως εναλλακτική πηγή κρίσιμων πρώτων υλών, σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα.

Ενέργεια: «Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό»

Στο ενεργειακό μέτωπο, η φον ντερ Λάιεν επιχείρησε να συνδέσει τρεις στόχους που συχνά βρίσκονται σε ένταση μεταξύ τους: χαμηλότερες τιμές, ασφάλεια εφοδιασμού και απανθρακοποίηση.

«Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό. Είναι επιτακτικό», ήταν το μήνυμά της, υποστηρίζοντας την επιτάχυνση της ηλεκτροδότησης της οικονομίας ώστε η ΕΕ να μειώσει την έκθεσή της στις διεθνείς κρίσεις των ορυκτών καυσίμων.

Η νέα κρίση στην παγκόσμια αγορά ενέργειας έχει, σύμφωνα με όσα ανέφερε στην ομιλία, αυξήσει σημαντικά το ευρωπαϊκό κόστος εισαγωγών. Η απάντηση που περιέγραψε είναι περισσότερη ευρωπαϊκή παραγωγή: ανανεώσιμες πηγές, πυρηνική ενέργεια, βιομεθάνιο και άλλες εγχώριες πηγές, με παράλληλες επενδύσεις στα δίκτυα και στην αποθήκευση.

Η κατεύθυνση αυτή εντάσσεται στη μακρόχρονη προσπάθεια απεξάρτησης της ΕΕ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Σύμφωνα με την πρόσφατη αποτίμηση της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το ρωσικό πετρέλαιο αντιπροσώπευε περίπου 27% της κατανάλωσης της ΕΕ πριν από την πλήρη εισβολή του 2022, ενώ σήμερα το αντίστοιχο ποσοστό βρίσκεται περίπου στο 2%. Η πλήρης κατάργηση των ρωσικών εισαγωγών πετρελαίου, πάντως, παραμένει ένα πολιτικά και ενεργειακά σύνθετο βήμα.

Υψηλές τιμές ενέργειας και κόστος δανεισμού πιέζουν πολίτες και επιχειρήσεις

Η πρόεδρος της Επιτροπής αναγνώρισε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία έχει αποδειχθεί ανθεκτικότερη από όσο αναμενόταν απέναντι στις γεωπολιτικές αναταράξεις και ότι η ανεργία παραμένει κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Ωστόσο, υπογράμμισε ότι οι επιπτώσεις των υψηλότερων ενεργειακών τιμών και του αυξημένου κόστους δανεισμού γίνονται αισθητές τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις επιχειρήσεις. Η Ευρώπη, είπε, θα χρειαστεί να κάνει σαφείς δημοσιονομικές επιλογές, ώστε να διατηρήσει βιώσιμα δημόσια οικονομικά χωρίς να θυσιάσει τις αναγκαίες επενδύσεις. Για τον λόγο αυτό παρουσίασε την επανεκκίνηση της οικονομίας ως την πρώτη προτεραιότητα της Επιτροπής.

Draghi και Letta: «Ιστορική αναμόρφωση» της ενιαίας αγοράς

Στη βιομηχανική και οικονομική πολιτική, η φον ντερ Λάιεν επανήλθε στις συστάσεις των εκθέσεων του Μάριο Ντράγκι και του Ενρίκο Λέτα.

Το πρόβλημα της Ευρώπης, κατά την ανάλυσή της, δεν είναι ότι στερείται βιομηχανίας, κεφαλαίων ή καινοτομίας, αλλά ότι η οικονομία της εξακολουθεί να είναι υπερβολικά κατακερματισμένη. Έθεσε ως στόχο την ολοκλήρωση, έως το τέλος του 2027, της μεταρρύθμισης που περιλαμβάνεται στον οδικό χάρτη «One Europe, One Market», ώστε επιχειρήσεις, κεφάλαια, τεχνολογία και ενέργεια να μπορούν να κινούνται ευκολότερα σε ολόκληρη την ΕΕ.

Παράλληλα, προέβαλε την ατζέντα απλοποίησης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Οι 12 προτάσεις «omnibus» της Επιτροπής, είπε, έχουν ως στόχο να μειώσουν το διοικητικό βάρος για τις επιχειρήσεις κατά περίπου 17 δισ. ευρώ ετησίως.

Σκληρότερη εμπορική γραμμή απέναντι στην Κίνα

Ένα ακόμη βασικό σκέλος της ομιλίας ήταν η εμπορική ισχύς της Ένωσης. Η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε μη βιώσιμο το εμπορικό έλλειμμα αγαθών της ΕΕ με την Κίνα, το οποίο το προηγούμενο έτος αντιστοιχούσε περίπου σε 1 δισ. ευρώ ημερησίως, και προειδοποίησε για έναν «δεύτερο κινεζικό κλονισμό» που συνδέεται με την αποβιομηχάνιση.

Η πρόεδρος της Κομισιόν δήλωσε ότι η ΕΕ θα ενεργοποιήσει τα διαθέσιμα εργαλεία της για να αποκαταστήσει μεγαλύτερη ισορροπία στις εμπορικές σχέσεις. Όπως το έθεσε χαρακτηριστικά: «Τα λόγια είναι καλά. Αλλά οι πράξεις είναι καλύτερες».

Στην ίδια λογική ανακοίνωσε την πρόθεση δημιουργίας νέου ευρωπαϊκού φορέα για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, ο οποίος θα συμβάλει στην εξασφάλιση και δημιουργία αποθεμάτων υλικών, όπως οι σπάνιες γαίες, όπου η ευρωπαϊκή εξάρτηση από την Κίνα παραμένει υψηλή.

Άμυνα: Αύξηση δαπανών, Ουκρανία και Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας

Στην άμυνα, η φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι η Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει να αναλαμβάνει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της, επισημαίνοντας ότι οι ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες έχουν αυξηθεί κατά περίπου 80% μέσα σε πέντε χρόνια.

Έθεσε επίσης ως στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη κοινών ευρωπαϊκών δυνατοτήτων και τη στενότερη σύνδεση της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ με την ουκρανική. Μέρος των αδιάθετων δανειακών πόρων του SAFE σχεδιάζεται να διοχετευθεί σε κοινά ευρωπαϊκά–ουκρανικά προγράμματα, μεταξύ άλλων σε συστήματα πυραυλικής άμυνας.

Παράλληλα, πρότεινε τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο θα μπορούσε να περιλαμβάνει, πέρα από κράτη της ΕΕ, εταίρους όπως η Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία και ο Καναδάς. Η αρχή που έθεσε ήταν ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια είναι αδιαίρετη.

Drones, σαμποτάζ και κυβερνοεπιθέσεις: Νέος μηχανισμός για τις υβριδικές απειλές

Η φον ντερ Λάιεν πρότεινε επίσης έναν νέο ευρωπαϊκό μηχανισμό συντονισμού απέναντι σε επιθέσεις που βρίσκονται κάτω από το όριο της συμβατικής ένοπλης σύγκρουσης: εισβολές drones, σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις και άλλες υβριδικές επιχειρήσεις.

Η ιδέα παραπέμπει σε έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό διαβούλευσης παρόμοιο ως προς τη λειτουργία του με το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ: όταν ένα κράτος-μέλος αισθάνεται ότι απειλείται, θα μπορεί να προκαλεί ταχεία σύγκληση των εταίρων του για συντονισμένη αντίδραση. Η πρόταση ήρθε έπειτα από σειρά περιστατικών που ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν αποδώσει στη Ρωσία.

Τεχνητή Νοημοσύνη: Βιομηχανικό άλμα αλλά και «φρένο» στα ισχυρότερα μοντέλα

Διπλή ήταν η προσέγγιση της προέδρου της Κομισιόν στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Από τη μία πλευρά, ανακοίνωσε μεγάλη ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη βιομηχανική AI, η οποία θα εστιάσει σε τομείς όπου η Ευρώπη διαθέτει ισχυρή παραγωγική βάση και πολύτιμα δεδομένα: υγεία, μεταφορές, αγροδιατροφή, προηγμένη μεταποίηση, άμυνα και διάστημα. Η Επιτροπή σχεδιάζει να συγκαλέσει τον Νοέμβριο κυβερνήσεις, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και βιομηχανία για το νέο σχέδιο.

Από την άλλη πλευρά, η φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε για τους κινδύνους των λεγόμενων frontier models, των ισχυρότερων μοντέλων AI. Ανακοίνωσε ότι θα καλέσει τα κορυφαία εργαστήρια Τεχνητής Νοημοσύνης σε συζήτηση για τρόπους επιβράδυνσης και ασφαλέστερης ανάπτυξης ορισμένων από τα πλέον προηγμένα συστήματα και ότι η ΕΕ θα συνεργαστεί στενότερα με τον Καναδά, τη Βρετανία και άλλους εταίρους σε αξιολόγηση μοντέλων, επαλήθευση, έγκαιρη προειδοποίηση και ασφάλεια AI.

Η πολιτική αυτή δεν εγκαταλείπει την προσπάθεια να γίνει η Ευρώπη ισχυρότερος παίκτης στην AI. Αντίθετα, η Επιτροπή επιχειρεί να συνδυάσει βιομηχανική ανάπτυξη και ρυθμιστικό έλεγχο, αξιοποιώντας το AI Act και την ποιότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανικών δεδομένων.

Μετανάστευση: Έκτακτος μηχανισμός για «εργαλειοποιημένες» μαζικές ροές

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων.

Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα προτείνει ένα νέο European Emergency Response Framework για περιπτώσεις αιφνίδιων και πολύ μεγάλων μεταναστευτικών ροών, ιδίως όταν αυτές θεωρείται ότι έχουν οργανωθεί ή «εργαλειοποιηθεί» από τρίτους. Η πρωτοβουλία συνδέεται με τα γεγονότα του καλοκαιριού στη Θέουτα.

Το πλαίσιο, όπως το περιέγραψε, θα ενεργοποιείται μόνο με αυστηρά καθορισμένα κριτήρια και θα επιτρέπει περιορισμένη χρονικά και σαφώς προσδιορισμένη ευελιξία στις συνήθεις διαδικασίες σε εξαιρετικές περιστάσεις.

Η πρόεδρος της Κομισιόν επέμεινε ταυτόχρονα ότι η προστασία των συνόρων πρέπει να συμβαδίζει με τις ευρωπαϊκές αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματα. Η κεντρική πολιτική θέση της ήταν ότι η ΕΕ πρέπει να διαθέτει τα μέσα να ελέγχει τα σύνορά της και να μην επιτρέπει σε διακινητές ή τρίτα κράτη να καθορίζουν τις μεταναστευτικές ροές.

Η κλιματική ανθεκτικότητα μετά το καλοκαίρι των πυρκαγιών

Στην κλιματική πολιτική, η φον ντερ Λάιεν επέμεινε ότι η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει την προσπάθεια μείωσης των εκπομπών, αλλά ταυτόχρονα να δώσει πολύ μεγαλύτερη έμφαση στην προσαρμογή στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Μετά τους πρωτοφανείς καύσωνες και τις πυρκαγιές του καλοκαιριού, ανακοίνωσε νέο πλαίσιο κλιματικής ανθεκτικότητας, σχεδιασμό για τις 100 πλέον ευάλωτες περιοχές της Ευρώπης, ευρωπαϊκό σχέδιο αντιμετώπισης καυσώνων και νέα πρωτοβουλία για το νερό.

Η κεντρική γραμμή: Μια Ευρώπη με μεγαλύτερη δυνατότητα να ενεργεί μόνη της

Από την ενέργεια μέχρι τα κρίσιμα ορυκτά, από την άμυνα μέχρι την Τεχνητή Νοημοσύνη και από το εμπόριο μέχρι τα εξωτερικά σύνορα, η ομιλία της φον ντερ Λάιεν οργανώθηκε γύρω από μία βασική έννοια: τη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενεργεί με μεγαλύτερη αυτονομία σε έναν κόσμο αυξανόμενης γεωπολιτικής και οικονομικής αντιπαράθεσης.

Η πρόταση για τον Καναδά είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική έκφραση αυτής της στρατηγικής. Αντί η «ευρωπαϊκή ανεξαρτησία» να σημαίνει απομόνωση, η Κομισιόν την παρουσιάζει ως συνδυασμό ισχυρότερης εσωτερικής παραγωγικής βάσης και βαθύτερων σχέσεων με χώρες που θεωρεί στρατηγικούς εταίρους.

Στην οικονομία, η ίδια λογική μεταφράζεται σε φθηνότερη και περισσότερο εγχώρια ενέργεια, ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, νέα βιομηχανική πολιτική, λιγότερα διοικητικά εμπόδια και πιο ενεργητική χρήση των εμπορικών εργαλείων της ΕΕ. Στην άμυνα σημαίνει μεγαλύτερες ευρωπαϊκές δυνατότητες και κοινή παραγωγή. Στην τεχνολογία σημαίνει προσπάθεια να αναπτύξει η Ευρώπη δική της βιομηχανική ισχύ στην AI χωρίς να εγκαταλείψει τους κανόνες ασφαλείας.

Και στην εξωτερική πολιτική, σημαίνει τη δημιουργία ενός πολύ ευρύτερου δικτύου στρατηγικών συμμαχιών – με τον Καναδά να βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο μιας πρότασης που, εφόσον αποκτήσει συγκεκριμένο θεσμικό περιεχόμενο και πολιτική στήριξη από τα κράτη-μέλη, θα μπορούσε να δημιουργήσει μια νέα μορφή σχέσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η πλήρης ομιλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

«Οι καλύτεροι και οι χειρότεροι καιροί»

«“Ήταν οι καλύτεροι καιροί, ήταν οι χειρότεροι καιροί”. Έτσι περιγράφει ο Κάρολος Ντίκενς την Ευρώπη στις ημέρες της Γαλλικής Επανάστασης. Και είναι επίσης μια εύστοχη περιγραφή του κόσμου στον οποίο ζούμε. Η ταχύτητα της αλλαγής είναι απίστευτη. Οι προκλήσεις εξαιρετικές. Επομένως, όταν κοιτάζω την Ευρώπη σήμερα, η εκτίμησή μου είναι η εξής: η κατάσταση της Ένωσής μας είναι ισχυρότερη από ποτέ. Η κατάσταση της Ένωσής μας μπορεί επίσης να μοιάζει πιο επισφαλής από ποτέ.

Αυτές οι δύο διαπιστώσεις μπορεί να φαίνονται ασύμβατες. Είναι όμως και οι δύο αληθινές. Και αντανακλούν αυτές τις εξαιρετικές εποχές. Αυτή τη σύνθετη εποχή μεγάλων δυνατοτήτων και μεγάλων κινδύνων, μέσα στην οποία όλες οι χώρες προσπαθούν να βρουν τον δρόμο τους.

Σε αυτόν τον κόσμο, η Ευρώπη επέλεξε να χαράξει τη δική της πορεία. Και μια ισχυρότερη, ανεξάρτητη Ευρώπη αναδύεται τώρα.

Είναι μια Ευρώπη που διασφαλίζει την ευημερία της. Μια Ευρώπη που απελευθερώνεται από την τοξική εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Που έχει γίνει η μεγαλύτερη εμπορική δύναμη στον πλανήτη. Που μετασχηματίζει τη βιομηχανική της πολιτική, διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα το μοναδικό κοινωνικό μας μοντέλο.

Είναι μια Ευρώπη περισσότερο ικανή από ποτέ να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Μια Ευρώπη που έχει αναμορφώσει ριζικά την προσέγγισή της για την προστασία των πατρίδων μας. Που αύξησε τις αμυντικές δαπάνες σχεδόν κατά 80% μόνο τα τελευταία πέντε χρόνια.

Είναι μια Ευρώπη που στέκεται στο πλευρό των δικών της ανθρώπων. Όπως κάνουμε όταν στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας, καθώς μάχεται για το μέλλον της και για την ελευθερία μας. Ή όταν σταθήκαμε στο πλευρό της Γροιλανδίας όταν απειλήθηκε. Ή όταν drones, υβριδικές επιθέσεις ή παραπληροφόρηση στοχεύουν τις δημοκρατίες μας.

Όλα αυτά αποδεικνύουν ένα πράγμα. Ότι η Ευρώπη είναι εδώ για τους Ευρωπαίους. Και ότι, μέσα στην ψυχρή ευθραυστότητα του σημερινού κόσμου, μόνο η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει πραγματική κυριαρχία στους Ευρωπαίους.

Και επομένως, αξιότιμα μέλη, αυτή είναι μια Ευρώπη για την οποία μπορούμε να είμαστε τόσο υπερήφανοι.

Ταυτόχρονα, όλοι γνωρίζουμε τις απειλές που αντιμετωπίζουμε. Καθώς παλιές βεβαιότητες και σχέσεις έχουν διαρραγεί, βρισκόμαστε πλέον αντιμέτωποι με έναν ανοιχτά εχθρικό κόσμο. Ένας εδαφικός επιθετικός πόλεμος μαίνεται στην ήπειρό μας· άλλοι έχουν ξεσπάσει κοντά μας. Μια μάχη για τις βιομηχανικές δυνατότητες διαμορφώνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Και μια μάχη αφηγημάτων επιχειρεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στην Ευρώπη, να παραλύσει τις δημοκρατίες μας.

Οι ανησυχίες των ανθρώπων, όμως, δεν συνδέονται μόνο με αυτές τις μεγάλες παγκόσμιες απειλές. Οι επιπτώσεις των αλλεπάλληλων κρίσεων είναι παρούσες για πολλές ευρωπαϊκές οικογένειες, ιδίως όσον αφορά το κόστος ζωής και τη στέγαση. Η ιλιγγιώδης ταχύτητα της αλλαγής και της τεχνολογίας επηρεάζει τις δουλειές μας, τα μέσα διαβίωσής μας και την κοινωνία μας. Και έχει επίσης βαθιά επίδραση στη δημοκρατία και στον δημόσιο διάλογό μας.

Το βλέπουμε αυτό στην άνοδο των άκρων, στην υποχώρηση της λεπτότητας και της αποχρώσεως – ακόμη και στον τρόπο με τον οποίο σχετιζόμαστε μεταξύ μας.

Αυτές οι πραγματικές ανησυχίες εργαλειοποιούνται για να δημιουργήσουν ρήγματα ανάμεσά μας. Μερικές φορές από το εξωτερικό – και πολύ συχνά από το εσωτερικό. Όμως η πορεία μας είναι σαφής. Να οικοδομήσουμε μια ανεξάρτητη Ευρώπη που έχει τη δύναμη να ενεργεί. Τίποτα δεν μπορεί να μας εκτρέψει από αυτό. Διότι σε αυτόν τον κόσμο, η μοίρα της Ευρώπης πρέπει να παραμείνει στα χέρια των Ευρωπαίων.

Η επιλογή μας, λοιπόν, είναι ξεκάθαρη. Θέλουμε μια ισχυρή και ανεξάρτητη Ευρώπη που υπερασπίζεται τις αξίες της σε αυτόν τον κόσμο; Ή θα αφήσουμε τις διαιρέσεις και τις εξαρτήσεις να μας κρατήσουν πίσω; Θέλουμε να συσπειρωθούμε γύρω από την ευρωπαϊκή μας ιδέα, ότι μαζί μπορούμε να αποφασίζουμε το δικό μας πεπρωμένο; Ή θα αφήσουμε τις δημοκρατίες μας να υπονομεύονται από εντολοδόχους και μαριονέτες αυταρχικών καθεστώτων;

Είτε πρόκειται για υπερεθνικιστές είτε για αντιευρωπαϊκές δυνάμεις, είτε για ρωσική παρέμβαση είτε για παραπληροφόρηση, τα ονόματα μπορεί να διαφέρουν, όμως ο στόχος τους είναι ο ίδιος. Περιφρονούν τις αξίες μας και θέλουν να διαλύσουν την ευρωπαϊκή μας ενότητα. Ας μην αρκούμαστε λοιπόν στο να αποκρούουμε αυτές τις επιθέσεις. Ας αγωνιστούμε μαζί για την ευρωπαϊκή μας ιδέα.»

Οικονομία: Ενέργεια, δανεισμός και επανεκκίνηση της ανάπτυξης

«Αξιότιμα μέλη,

Η οικονομία μας άντεξε τις επιπτώσεις των πολέμων στη Μέση Ανατολή καλύτερα από όσο αναμενόταν. Και η ανεργία βρίσκεται κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Όμως οι πιέσεις από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας και το κόστος δανεισμού πλήττουν πολίτες και επιχειρήσεις.

Θα χρειαστεί να γίνουν σαφείς δημοσιονομικές επιλογές, ώστε να εξασφαλιστεί η δημοσιονομική βιωσιμότητα, προστατεύοντας παράλληλα τις επενδύσεις. Επομένως, η επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας είναι η υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητά μας.

Διαθέτουμε μια τεράστια αγορά, βιομηχανία και υπηρεσίες παγκόσμιας κλάσης, ένα μεγάλο απόθεμα αποταμιεύσεων και ένα από τα κορυφαία νομίσματα στον κόσμο. Κι όμως, εξακολουθούμε να κατακερματίζουμε τα κεφάλαια, τα δίκτυα και την αγοραστική μας δύναμη.

Γι’ αυτό, όταν αναλάβαμε καθήκοντα, θέσαμε σε εφαρμογή ένα τολμηρό σχέδιο. Να οικοδομήσουμε μια οικονομία όπου η καινοτομία και η ενέργεια ρέουν πέρα από τα σύνορα. Όπου οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται και αναπτύσσονται σε ολόκληρη την Ευρώπη και οι αποταμιεύσεις χρηματοδοτούν το μέλλον μας. Αυτή είναι η λογική των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα. Και μαζί την υλοποιούμε. Πρέπει όμως να κινηθούμε ταχύτερα – όλοι οι θεσμοί.

Έχουμε πλέον την πολιτική συμφωνία για τον οδικό χάρτη “Μία Ευρώπη, Μία Αγορά”. Και μαζί, έως το τέλος του επόμενου έτους, μπορούμε και πρέπει να ολοκληρώσουμε αυτή την ιστορική αναμόρφωση της Ενιαίας Αγοράς.

Στη σημερινή οικονομία, η ταχύτητα είναι καθοριστική. Μια άδεια ή ένα έντυπο, μια σύνδεση με το δίκτυο ή μια χρηματοδοτική απόφαση. Όλα αυτά μπορούν να καθορίσουν πού θα πραγματοποιηθεί μια επένδυση. Πού θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Πρέπει να κινηθούμε πολύ ταχύτερα. Γι’ αυτό θα παρουσιάσουμε προτάσεις για περαιτέρω επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων.

Όπου τα έργα εξυπηρετούν στρατηγικά συμφέροντα της Ευρώπης, πρέπει να επιταχύνουμε δραστικά. Και όπου το διοικητικό βάρος επιβραδύνει τις επιχειρήσεις και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, πρέπει επίσης να το περικόψουμε δραστικά.

Γνωρίζετε ότι οι 12 προτάσεις μας τύπου omnibus μειώνουν το διοικητικό βάρος κατά περίπου 17 δισ. ευρώ τον χρόνο. Όμως η απλούστευση δεν μπορεί να είναι μονόδρομος. Όλα τα επίπεδα πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη τους. Εδώ και καιρό μιλάμε για τις βλάβες του λεγόμενου gold-plating.

Αξιότιμα μέλη,

Ναι, κάνουμε ό,τι μπορούμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να περιορίσουμε τη γραφειοκρατία. Όμως πιστεύω ότι τώρα είναι η στιγμή να αναλάβουν δράση και τα κράτη-μέλη. Αν μιλάμε σοβαρά για απλούστευση, χρειαζόμαστε επίσης ένα σύμφωνο κατά του gold-plating.»

Ενεργειακή ανεξαρτησία: «Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό»

«Αξιότιμα μέλη,

Η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει βιομηχανική υπερδύναμη εάν οι τιμές της ενέργειας είναι διαρθρωτικά υπερβολικά υψηλές.

Όταν η Ρωσία μας έκοψε το φυσικό αέριο, αντιδράσαμε. Οι πηγές εφοδιασμού μας είναι πλέον περισσότερο διαφοροποιημένες. Και επενδύσαμε στις δικές μας καθαρές μορφές ενέργειας – τις ανανεώσιμες πηγές και την πυρηνική ενέργεια.

Ύστερα όμως ήρθε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Και για ακόμη μία φορά νιώσαμε οδυνηρά το κόστος της γενικότερης εξάρτησής μας από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Από την έναρξη της σύγκρουσης, τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα μας κόστισαν επιπλέον 90 δισ. ευρώ, χωρίς να προστεθεί ούτε ένα μόριο ενέργειας.

Επομένως, πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για προσιτή, εγχώρια και καθαρή ενέργεια. Είτε πρόκειται για ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια είτε για βιομεθάνιο και άλλες μορφές. Με τεχνολογική ουδετερότητα. Όμως πρέπει να μας προσφέρουν ανεξαρτησία.

Για αυτή την ανεξαρτησία, πρέπει να εξηλεκτρίσουμε την Ευρώπη. Στόχος μας είναι να διπλασιάσουμε το μερίδιο του ηλεκτρισμού έως το 2040. Με αυτόν τον τρόπο, η Ευρώπη θα μπορούσε να μειώσει τον λογαριασμό εισαγωγών ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισ. ευρώ τον χρόνο. Πρέπει όμως επίσης να εξασφαλίσουμε ότι η ηλεκτρική ενέργεια που παράγουμε είναι διαθέσιμη.

Πέρυσι εγκαταστήσαμε περισσότερα από 80 γιγαβάτ δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών. Ωστόσο, εξαπλάσια δυναμικότητα εξακολουθεί να περιμένει σύνδεση στο δίκτυο. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε τόσο επειγόντως τη δέσμη μέτρων για τα δίκτυα.

Πρέπει να επενδύσουμε ταχύτερα. Να επιταχύνουμε τις συνδέσεις στο δίκτυο. Να αναπτύξουμε την αποθήκευση. Με δυο λόγια, ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό.»

Εμπόριο, Κίνα και κρίσιμες πρώτες ύλες

«Αξιότιμα μέλη,

Μπορούμε να μειώσουμε τις τιμές της ενέργειας, να επενδύουμε και να καινοτομούμε περισσότερο, να μεταρρυθμίσουμε τις οικονομίες μας. Όλα αυτά, όμως, υπονομεύονται εάν οι επιχειρήσεις μας δεν ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις.

Το εμπορικό μας έλλειμμα με την Κίνα ανέρχεται πλέον σε 1 δισ. ευρώ – την ημέρα. Έχουμε φτάσει σε σημείο καμπής. Ορισμένοι λένε ότι επίκειται ένα δεύτερο “κινεζικό σοκ”. Όμως είναι ήδη εδώ. Το βλέπουμε στις κοινότητές μας και στα εργοστάσια σε ολόκληρη την Ένωσή μας. Οδηγεί σε αποβιομηχάνιση στις βιομηχανικές καρδιές της Ευρώπης. Αυτό δεν είναι βιώσιμο.

Γι’ αυτό βρισκόμαστε σε διάλογο με την Κίνα για την εξισορρόπηση του εμπορίου μας. Όμως αυτός ο διάλογος πρέπει πλέον να αποφέρει αποτελέσματα. Η ασθενέστερη εγχώρια ζήτηση της Κίνας σημαίνει ότι και εκείνη χρειάζεται την ευρωπαϊκή μας αγορά. Επομένως, είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών να συνεργαστούμε για να βρούμε λύσεις.

Θέλω να είμαι σαφής: θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας για να εξισορροπήσουμε τη σχέση μας. Τα λόγια είναι καλά. Οι πράξεις, όμως, είναι καλύτερες.

Υπάρχει και ένα ακόμη ζήτημα. Εξακολουθούμε να έχουμε υπερβολικά πολλές επικίνδυνες εξαρτήσεις. Εξαρτόμαστε σε ποσοστό άνω του 80% από την Κίνα για πολλές κρίσιμες πρώτες ύλες. Για ορισμένες σπάνιες γαίες, το ποσοστό φτάνει το 90%. Έχουμε κάνει πολλά. Δεν είμαστε όμως οι μόνοι που προσπαθούν να διαφοροποιηθούν. Πρέπει επειγόντως να προμηθευτούμε υλικά και να δημιουργήσουμε αποθέματα.

Καμία χώρα δεν μπορεί να το κάνει μόνη της. Πρέπει λοιπόν να σκεφτούμε διαφορετικά. Γι’ αυτό θα δημιουργήσουμε έναν νέο Ευρωπαϊκό Οργανισμό Κρίσιμων Πρώτων Υλών. Θα μας βοηθήσει να αποκτούμε και να αποθηκεύουμε όσα χρειαζόμαστε. Για ηλεκτρικά αυτοκίνητα, μικροκυκλώματα και μπαταρίες, καθαρές τεχνολογίες και άμυνα. Και για πολλά ακόμη.

Από αυτό δεν εξαρτάται μόνο η βιομηχανία μας, αλλά και η ανεξαρτησία και η ασφάλειά μας.»

Χρηματοδότηση, τράπεζες και ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις

«Αυτό με φέρνει στο επόμενο σημείο μου, τη χρηματοδότηση. Για να είμαι απολύτως σαφής, ο προϋπολογισμός μας αφορά το μέλλον μας. Και κάθε σύγχρονος προϋπολογισμός χρειάζεται νέους ίδιους πόρους.

Πρέπει να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε οι επιχειρήσεις μας να προσελκύουν επενδύσεις και να αναπτύσσονται. Γι’ αυτό η δουλειά μας για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι τόσο κρίσιμη. Όμως η ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών χρειάζεται χρόνο. Και οι ανάγκες των επιχειρήσεών μας είναι επείγουσες. Χρειαζόμαστε ένα τραπεζικό σύστημα σχεδιασμένο για ανάπτυξη – όχι μόνο για σταθερότητα.

Γι’ αυτό θα παρουσιάσουμε μια νέα τραπεζική δέσμη μέτρων, με έμφαση στην απλούστευση και στην αντιμετώπιση του κατακερματισμού. Γνωρίζουμε ότι υπάρχει ζήτηση για κεφάλαια. Χρειαζόμαστε όμως μεγαλύτερη ικανότητα και μεγαλύτερη διάθεση ανάληψης κινδύνου.

Οι ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις βαθιάς τεχνολογίας βρίσκονται σε πορεία προσέλκυσης επενδύσεων επιχειρηματικού κεφαλαίου-ρεκόρ το 2026. Γι’ αυτό ανακοίνωσα πέρυσι ένα νέο Scaleup Europe Fund.

Έναν χρόνο αργότερα, πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες επενδύσεις σε εταιρείες όπως η ICEYE. Η ICEYE δημιουργήθηκε από δύο νέους Ευρωπαίους: τον Rafał από την Πολωνία και τον Pekka από τη Φινλανδία. Γνωρίστηκαν αρχικά μέσω του Erasmus πριν από περίπου 15 χρόνια. Μαζί ίδρυσαν μια τεχνολογική νεοφυή επιχείρηση. Ανέπτυξαν την ιδέα τους γύρω από τη δορυφορική απεικόνιση. Έλαβαν χρηματοδότηση από το Horizon. Απέδειξαν την τεχνολογία τους. Αναπτύχθηκαν με ιδιωτικές επενδύσεις. Και σήμερα είναι μία από τις κορυφαίες εταιρείες διαστημικής τεχνολογίας στον κόσμο, με γραφεία στη Φινλανδία, την Πολωνία, την Ισπανία και την Ελλάδα.

Η ιστορία της ICEYE δείχνει ότι η Ευρώπη είναι η πατρίδα της καινοτομίας. Και ότι μπορούμε να αναζωπυρώσουμε το επιχειρηματικό πνεύμα της Ευρώπης.

Χαίρομαι ιδιαίτερα που οι ιδρυτές βρίσκονται σήμερα μαζί μας. Παρακαλώ, υποδεχθείτε μαζί μου τον Rafał και τον Pekka. Είστε μια πραγματική ευρωπαϊκή ιστορία επιτυχίας.»

Κλιματική αλλαγή: «Το καλοκαίρι της αλήθειας»

«Αξιότιμα μέλη,

Αυτά είναι τα οικονομικά θεμέλια της Ευρώπης. Όμως η μελλοντική μας ευημερία και ασφάλεια θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο θα διαχειριστούμε τα σημεία καμπής της εποχής μας: την κλιματική αλλαγή και την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, αυτό το καλοκαίρι ήταν το καλοκαίρι της αλήθειας. Σχεδόν κανένα μέρος της ηπείρου μας δεν έμεινε ανεπηρέαστο. Στους Hautes Fagnes του Βελγίου, ένας τυρφώνας που είχε σχηματιστεί μέσα σε αιώνες μετατράπηκε σε έρημο στάχτης.

Οι φλόγες βρυχήθηκαν από τα βουνά της Ιρλανδίας έως τα νησιά της Ελλάδας και της Κροατίας. Στις Άλπεις, αρχαίοι παγετώνες υποχωρούν όλο και περισσότερο κάθε ημέρα. Οι συνέπειες όλων αυτών είναι απλώς καταστροφικές: 660.000 εκτάρια κάηκαν ολοσχερώς. Περίπου 12 εκατομμύρια τόνοι καλλιεργειών χάθηκαν.

Μεγάλοι ποταμοί όπως ο Δούναβης, ο Ρήνος και ο Γκαρόν εξαφανίζονται μπροστά στα μάτια μας.

Περισσότεροι από 35.000 επιπλέον θάνατοι σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια των καυσώνων. Μονάδες φροντίδας και νοσοκομεία υπερθερμάνθηκαν επικίνδυνα. Και όλα αυτά δεν είναι παρά μια πρόγευση.

Αυτοί ήταν οι θερμότεροι καλοκαιρινοί μήνες που έχουν καταγραφεί ποτέ – και πιθανότατα οι ψυχρότεροι από τα χρόνια που έρχονται.

Η επιστήμη είναι σαφής. Η Ευρώπη θερμαίνεται με διπλάσιο ρυθμό από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Βεβαίως, η μετάβαση είναι περίπλοκη. Και θα χρειαστεί να προσαρμοζόμαστε και να μαθαίνουμε στην πορεία.

Δεν υπάρχει όμως καμία αμφιβολία: η Ευρώπη μπορεί, πρέπει και θα παραμείνει προσηλωμένη στους κλιματικούς της στόχους.

Αξιότιμα μέλη,

Δεν πρόκειται για επιλογή μεταξύ μετριασμού και προσαρμογής. Χρειαζόμαστε και τα δύο. Και πρέπει να ενισχύουν το ένα το άλλο. Αυτός είναι ο μόνος δρόμος προς την κλιματική ανθεκτικότητα. Πρέπει όμως να εντείνουμε δραματικά την ετοιμότητά μας.

Τον επόμενο μήνα θα παρουσιάσουμε ένα νέο πλαίσιο για την κλιματική ανθεκτικότητα. Θα εντοπίσουμε 100 από τις πλέον ευάλωτες περιοχές της Ευρώπης. Και θα αξιολογήσουμε τους κινδύνους – καθώς και το επίπεδο στο οποίο πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Αυτό θα μας δώσει μια προσέγγιση που θα αφορά ολόκληρη την κοινωνία – μέχρι το τοπικό επίπεδο, εκεί όπου η προσαρμογή έχει τη μεγαλύτερη σημασία. Και θα έχει στόχο να καταστήσει την Ευρώπη πρωταθλήτρια στις τεχνολογίες προσαρμογής – μια τεράστια αναδυόμενη αγορά.

Είτε πρόκειται για καλλιέργειες ανθεκτικές στην ξηρασία, είτε για πρόληψη πλημμυρών, είτε για ενεργειακά αποδοτική ψύξη, η Ευρώπη είναι ήδη ηγέτιδα. Και πρέπει να κατακτήσουμε αυτή την αγορά.

Σήμερα, μόνο περίπου το 25% των ζημιών από καταστροφές στην Ευρώπη καλύπτεται από ιδιωτική ασφάλιση. Αυτό σημαίνει ότι, πολύ συχνά, οι εθνικοί προϋπολογισμοί μετατρέπονται σε ασφαλιστή έσχατης ανάγκης.

Πρέπει να δράσουμε για να κλείσουμε αυτό το κενό. Γι’ αυτό η Επιτροπή θα δημιουργήσει μια Συμμαχία για την Κλιματική Ασφάλιση.

Αξιότιμα μέλη,

Δεν μπορεί να υπάρξει επανάληψη αυτού του καλοκαιριού. Γι’ αυτό σύντομα θα παρουσιάσουμε και ένα Ευρωπαϊκό Σχέδιο για τους Καύσωνες. Χρειαζόμαστε καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και καλύτερη υγειονομική ετοιμότητα. Χρειαζόμαστε προσαρμογή των πόλεων και ψύξη. Και πρέπει να στηρίξουμε τους πλέον ευάλωτους.

Το δεύτερο σημείο αφορά το νερό και την επισιτιστική ασφάλεια.

Γνωρίζουμε τους κινδύνους που συνεπάγεται η λειψυδρία για τους αγρότες μας, την ενέργεια και τις αλυσίδες εφοδιασμού. Κι όμως, οι ευρωπαϊκοί αγωγοί χάνουν σχεδόν ένα στα τέσσερα λίτρα νερού, κυρίως λόγω διαρροών. Τι σπατάλη. Γι’ αυτό θα παρουσιάσουμε μια νέα Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Νερό. Διότι το νερό είναι πολύτιμο. Για τη βιομηχανία μας – και για την επισιτιστική μας ασφάλεια.

Οι καλλιέργειες χρειάζονται νερό για να αναπτυχθούν, ενώ τα ζώα το χρειάζονται για να επιβιώσουν. Ολόκληρες σοδειές εξαρτώνται από αυτό. Γι’ αυτό θα παρουσιάσουμε προτάσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης κινδύνου και την αντιμετώπιση του ασφαλιστικού κενού.

Για ακόμη μία φορά, οι αγρότες της Ευρώπης ανταποκρίθηκαν στην πρόκληση αυτού του ατελείωτου καλοκαιριού.

Αξιότιμα μέλη,

Οι αγρότες της Ευρώπης είναι οι καλύτεροι στον κόσμο. Και θα τους στηρίξουμε σε κάθε βήμα.

Το επόμενο σημείο αφορά τις δασικές πυρκαγιές. Γίνονται εντονότερες, συχνότερες και εξαπλώνονται περισσότερο.

Είμαι τόσο υπερήφανη για την ευρωπαϊκή ανταπόκριση. Για τα ευρωπαϊκά μας μέσα που πετούν σε ολόκληρη την ήπειρο. Είναι όμως σαφές ότι πρέπει να σκεφτούμε σε μεγαλύτερη κλίμακα. Και να μάθουμε ταχύτερα.

Γι’ αυτό ζητήσαμε από ορισμένους από τους πιο έμπειρους πυροσβέστες και στελέχη έκτακτης ανάγκης της Ευρώπης να ηγηθούν αυτής της προσπάθειας. Θα εξετάσουν όλες τις πτυχές της ετοιμότητας και της πρόληψης. Από τον πολιτικοστρατιωτικό συντονισμό έως τις ανάγκες για νέες δυνατότητες. Και τους ζήτησα να διατυπώσουν προτάσεις, μεταξύ άλλων και για έναν μελλοντικό Ευρωπαϊκό Πυροσβεστικό Στόλο.»

Ο Δανός πιλότος Rune Kyndal και οι αποστολές στην Ελλάδα

«Τα πληρώματα έκτακτης ανάγκης έχουν σώσει αμέτρητες ζωές και σπίτια μόνο φέτος. Και υπάρχει μία ιστορία που θα ήθελα να σας διηγηθώ. Είναι η ιστορία ενός Δανού πιλότου, του Rune Kyndal.

Το πάθος του για τις πτήσεις τον ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο. Εγκαταστάθηκε σε μια μικρή καναδική πόλη που ονομάζεται Terrace. Έγινε ένας από τους πιο έμπειρους πολιτικούς πιλότους της χώρας. Όμως ο Rune ήθελε να θέσει το ταλέντο του στην υπηρεσία μιας μεγαλύτερης αποστολής. Έτσι επέστρεψε στην Ευρώπη για να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη την ήπειρό μας.

Τον Ιούλιο πραγματοποίησε πολλές επιτυχημένες αποστολές σε όλη την Ελλάδα. Στη συνέχεια επρόκειτο να πάρει μια άξια ανάπαυση. Όμως η κατάσταση έκτακτης ανάγκης βρισκόταν στο αποκορύφωμά της. Έτσι ο Rune αποφάσισε να παραμείνει.

Λίγες ημέρες αργότερα ενεπλάκη σε ένα τραγικό δυστύχημα, μαζί με τον αξιωματικό σύνδεσμο πυρόσβεσης.

Τόσο ο Rune όσο και ο αξιωματικός έχασαν τη ζωή τους. Πέθαναν ως ήρωες.

Ζήτησα από τη μητέρα και τους αδελφούς του Rune να είναι σήμερα μαζί μας ως ειδικοί προσκεκλημένοι.

Αγαπητή Margit, αγαπητέ Tue, αγαπητέ Kaare,

Είναι τιμή μας που βρίσκεστε εδώ. Ο Rune έδωσε τη ζωή του για να σώσει άλλους. Σήμερα, ολόκληρη η Ευρώπη τού οφείλει.»

Τεχνητή Νοημοσύνη: Οι δυνατότητες και οι κίνδυνοι

«Αξιότιμα μέλη,

Το δεύτερο σημείο καμπής της εποχής μας είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Η ΤΝ μετατρέπεται γρήγορα σε θεμελιώδες επίπεδο της οικονομίας και της ασφάλειάς μας. Η θέση της Ευρώπης είναι σαφής. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε στο έπακρο την ΤΝ για να βελτιώσουμε την κοινωνία μας, την ποιότητα ζωής μας και την παραγωγικότητά μας.

Είμαι αισιόδοξη ότι η ΤΝ έχει τη δυνατότητα να ωφελήσει την ανθρωπότητα – εάν το κάνουμε σωστά. Όμως, όπως συμβαίνει με κάθε ισχυρή νέα τεχνολογία, η ΤΝ συνοδεύεται από μια ισορροπία δυνατοτήτων και κινδύνων. Εάν δεν αντιμετωπίσουμε αυτούς τους κινδύνους, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να απελευθερώσουμε τις δυνατότητες της ΤΝ.

Καθώς τα πλέον προηγμένα μοντέλα γίνονται ισχυρότερα, αυτοί οι κίνδυνοι γίνονται πιο εμφανείς.

Τα μοντέλα που αναπτύσσονται θα επιτρέψουν κυβερνοεπιθέσεις σε επίπεδο που ποτέ δεν είχαμε φανταστεί. Και σύντομα θα βρίσκονται στα χέρια αντιπάλων που βλέπουν τον κόσμο πολύ διαφορετικά από εμάς.

Ταυτόχρονα, οι κίνδυνοι των αυτοβελτιούμενων μοντέλων γίνονται ολοένα και πιο εμφανείς.

Περιστατικά στα οποία πράκτορες ΤΝ διαφεύγουν από το περιβάλλον τους ή εισάγουν κακόβουλο κώδικα δεν είναι παρά μια πρώτη ένδειξη. Μετά το περιστατικό του HuggingFace, οι προγραμματιστές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Και διευθύνοντες σύμβουλοι των πλέον προηγμένων εταιρειών μάς λένε ότι είναι ώρα να επιβραδύνουμε στα αυτοαναδρομικά μοντέλα. Να ελέγξουμε τον ρυθμό στο τεχνολογικό μέτωπο.

Εάν οι ίδιοι οι άνθρωποι που αναπτύσσουν την τεχνολογία είναι σαφείς, τότε πρέπει να είμαστε κι εμείς. Ο νόμος για την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι, βεβαίως, κρίσιμο στοιχείο για τη θέσπιση δικλίδων ασφαλείας. Και τοποθετεί την Ευρώπη σε θέση να διαμορφώσει τις παγκόσμιες προσπάθειες αντιμετώπισης του ζητήματος.

Γι’ αυτό θα εντείνουμε τη συνεργασία με εταίρους που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις, όπως ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλοι. Θέλουμε να συνεργαστούμε στην αξιολόγηση μοντέλων, την επαλήθευση, την έγκαιρη προειδοποίηση, την ασφάλεια της ΤΝ και πολλά ακόμη.

Και θα προσκαλέσω τα κυριότερα εργαστήρια που αναπτύσσουν frontier models σε συζήτηση για το πώς μπορούμε να στηρίξουμε τις προσπάθειες του κλάδου να ελέγξει τον ρυθμό στο τεχνολογικό μέτωπο.

Αξιότιμα μέλη,

Είναι επίσης αλήθεια ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί τις δικές της δυνατότητες – ιδιαίτερα για την προστασία της εθνικής μας ασφάλειας.

Πρέπει να παραμείνουμε στην κούρσα. Διότι αυτό είναι κρίσιμο για την ανεξαρτησία μας. Επομένως, πρέπει να αυξήσουμε δραστικά την υπολογιστική μας ισχύ. Και θα παρουσιάσουμε τις ιδέες μας για το πώς μπορεί να γίνει αυτό με καθαρό και αποδοτικό τρόπο.

Θα αναπτύξουμε επίσης νέους τρόπους χρήσης δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων για επενδύσεις στις πιο υποσχόμενες ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις και εταιρείες.»

Η ΤΝ στην πραγματική οικονομία

«Αξιότιμα μέλη,

Περιορίζοντας τους κινδύνους της ΤΝ, μπορούμε να μεγιστοποιήσουμε τα οφέλη της. Έχουμε ήδη κάνει πολλά. Για παράδειγμα, στις gigafactories και στην τεχνολογική κυριαρχία. Όμως το επόμενο σκέλος αυτής της κούρσας δεν αφορά μόνο τα frontier models. Όπως συνέβη παλαιότερα με την τυπογραφία. Εφευρέθηκε από έναν Γερμανό εφευρέτη, αλλά αξιοποιήθηκε και τελειοποιήθηκε σε ολόκληρη τη Δυτική Ευρώπη.

Δεν χρειάζεται να είμαστε εκείνοι που θα αναπτύξουν την τεχνολογία αιχμής για να είμαστε εκείνοι που θα αντλήσουν τη μεγαλύτερη αξία από αυτήν. Το κλειδί είναι να δημιουργήσουμε την αξία που η ΤΝ δεν έχει ακόμη προσφέρει. Να μεταφέρουμε την ΤΝ από την οθόνη στην πραγματική οικονομία και στην κοινωνία. Στο εργοστάσιο. Στον θάλαμο του νοσοκομείου. Στη γεωργία ακριβείας. Στα ενεργειακά μας δίκτυα. Στην αυτόνομη οδήγηση. Στην άμυνα.

Εκεί βρίσκεται κρυμμένη η πραγματική αξία. Και εκεί η Ευρώπη διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα. Έχουμε βιομηχανίες παγκόσμιας κλάσης που διαθέτουν δεδομένα εξαιρετικά υψηλής ποιότητας. Αυτά τα δεδομένα είναι ένας πολύτιμος ευρωπαϊκός θησαυρός. Είναι εκείνα που μπορούν να τροφοδοτήσουν εξατομικευμένα βιομηχανικά μοντέλα ΤΝ.

Επιτρέψτε μου να σας δώσω ένα κοινωνικό παράδειγμα. Τον προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του μαστού – ένα ζήτημα για το οποίο πολλοί από εσάς έχετε αγωνιστεί ακούραστα. Η μαστογραφική εξέταση μειώνει τη θνησιμότητα κατά περίπου 30-40% μεταξύ των γυναικών που συμμετέχουν στον έλεγχο. Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική. Εδώ μπορεί να παρέμβει η ΤΝ.

Η μαστογραφία με υποστήριξη ΤΝ μπορεί να εντοπίζει νωρίτερα και περισσότερους καρκίνους κατά τον έλεγχο. Και ως αποτέλεσμα περισσότερες γυναίκες μπορούν να επιβιώσουν. Χρειαζόμαστε λοιπόν ΤΝ στην υγεία. Αλλά και εδώ πρέπει να το κάνουμε με τον ευρωπαϊκό τρόπο.

Θέλω ο γιατρός μου να έχει άμεση πρόσβαση μέσω ΤΝ σε όλα τα δεδομένα που απαιτούνται για να πάρει την καλύτερη διαγνωστική ή θεραπευτική απόφαση; Ναι, φυσικά. Θέλω όμως ο γιατρός μου να είναι ένα ρομπότ, έστω και υποβοηθούμενο από ΤΝ; Όχι, φυσικά. Δεν θέλω ένα ρομπότ να μου πει αν έχω καρκίνο ή όχι.

Το ζήτημα είναι ότι η ΤΝ πρέπει να ενδυναμώνει τους γιατρούς μας. Όχι να τους αντικαθιστά.

Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα. Εστιάζουμε τώρα σε πέντε από τους τομείς υψηλότερης αξίας, στους οποίους η βιομηχανική ΤΝ έχει τις μεγαλύτερες δυνατότητες και εμείς διαθέτουμε τα δεδομένα: υγεία, μεταφορές, αγροδιατροφή, προηγμένη μεταποίηση, και άμυνα και διάστημα.

Τον Νοέμβριο θα ανακοινώσουμε πρωτοβουλίες που θα αλλάξουν τα δεδομένα σε αυτούς τους τομείς.

Θα προσκαλέσουμε κράτη-μέλη, ευρωβουλευτές, βιομηχανία και επιχειρηματίες να συμμετάσχουν σε αυτό το φιλόδοξο ευρωπαϊκό εγχείρημα.

Η προσέγγισή μας είναι σαφής. Θέλουμε ΤΝ. Θέλουμε η ΤΝ να δημιουργεί περισσότερη αξία, με μεγαλύτερη υπευθυνότητα. Με χαμηλότερο κόστος και μικρότερη κατανάλωση ενέργειας. Πάνω απ’ όλα, όμως, θέλουμε ΤΝ με τον άνθρωπο να διατηρεί τον έλεγχο.

Αξιότιμα μέλη,

Αυτός είναι ο ευρωπαϊκός μας τρόπος.»

Εργασία, κοινωνικά δικαιώματα και στέγαση

«Πολλοί από τους κινδύνους της ΤΝ επηρεάζουν επίσης την κοινωνική οικονομία της αγοράς μας. Για ορισμένους, η ΤΝ τούς επιτρέπει να επιταχύνουν επαναλαμβανόμενες εργασίες και να αξιοποιούν καλύτερα τις δεξιότητές τους. Είναι όμως σαφές ότι τα οφέλη αυτά κατανέμονται άνισα μεταξύ διαφορετικών δεξιοτήτων, γενεών και περιφερειών.

Κοιτάξτε τους νέους ανθρώπους και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν μόνο και μόνο για να ανέβουν στο πρώτο σκαλοπάτι της απασχόλησης.

Η αντίδρασή μας πρέπει να συμβαδίζει με τις εξελίξεις. Από την εκπαίδευση έως την απασχόληση, η ΤΝ πρέπει να βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, στη βελτίωση της ποιότητας των θέσεων εργασίας και στην παροχή δίκαιων ευκαιριών στους εργαζομένους.

Γι’ αυτό χρειαζόμαστε τον νόμο μας για τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας. Και θα τον παρουσιάσουμε πριν από το τέλος του έτους.

Αξιότιμα μέλη,

Τον επόμενο χρόνο θα γιορτάσουμε τη 10η επέτειο του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Και θα συνεχίσουμε να υλοποιούμε την υπόσχεσή του.

Θα επενδύσουμε στις περιφέρειές μας, ώστε όλοι να έχουν το “δικαίωμα να μείνουν”. Θα εγκαινιάσουμε μια Ευρωπαϊκή Συμφωνία για τη Φροντίδα, ώστε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις που συνδέονται με τις δημογραφικές μας αλλαγές.

Μόλις προτείναμε τον πρώτο στην ιστορία νόμο για τη Στέγαση, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και την κερδοσκοπία στη στέγη.

Διότι, αξιότιμα μέλη, το να μπορεί κανείς να παραμείνει στην περιοχή του δεν είναι προνόμιο. Η φροντίδα δεν είναι προνόμιο. Η στέγαση δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαιώματα.

Όταν διακηρύξαμε αυτόν τον Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων πριν από δέκα χρόνια, ο κόσμος ήταν διαφορετικός. Η κοινωνία μας έχει αλλάξει. Από πολλές απόψεις προς το καλύτερο, από άλλες όχι.

Σήμερα οι θεμελιώδεις αξίες μας αμφισβητούνται. Ορισμένοι θέλουν ακόμη και να υπάρξει οπισθοδρόμηση στα δικαιώματα των γυναικών. Να μας επιστρέψουν σε μια εποχή όπου οι γυναίκες ήταν πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Αγωνιστήκαμε τόσο σκληρά για ίση μεταχείριση, ίσες ευκαιρίες, ίση αμοιβή.

Κοιτάξτε γύρω σας σε αυτή την αίθουσα. Επιτέλους, είμαστε πολλές εδώ: πρόεδροι, αντιπρόεδροι, επικεφαλής πολιτικών ομάδων, επίτροποι, ευρωβουλευτές, μέλη προσωπικού και ταξιθέτριες.

Επιτρέψτε μου λοιπόν να στείλω ένα απολύτως σαφές μήνυμα σε όλους όσοι πρέπει να το ακούσουν: οι γυναίκες είναι εδώ για να μείνουν. Θα υπερασπιστούμε τα δικαιώματά μας. Και θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τις αξίες μας κάθε μέρα.

Γι’ αυτό, μαζί με τον αγαπητό μου φίλο Αντόνιο Κόστα, θα φιλοξενήσουμε μια σύνοδο κορυφής για να υπερασπιστούμε τις διαχρονικές αρχές του Κοινωνικού μας Πυλώνα.

Οι εποχές μπορεί να αλλάζουν, οι τεχνολογίες μπορεί να αλλάζουν, οι αξίες μας όμως δεν αλλάζουν. Στην Ευρώπη, οι άνθρωποι θα βρίσκονται πάντα πρώτοι.»

Εμπορικές συμφωνίες και ο νέος «Μεσαίος Διάδρομος»

«Αξιότιμα μέλη,

Σε αυτή την εποχή σημείων καμπής, η ευημερία και η ασφάλειά μας δεν θα οικοδομηθούν μόνο στο εσωτερικό.

Φέτος υπογράψαμε συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την Ινδία, τη Mercosur, το Μεξικό, την Αυστραλία και την Ινδονησία.

Έχουμε πλέον εμπορικές συμφωνίες με περισσότερες από 80 χώρες – περισσότερες από οποιονδήποτε άλλον στον κόσμο. Και οι επιχειρήσεις ζητούν ακόμη περισσότερες.

Μπορώ να ανακοινώσω σήμερα ένα νέο διεθνές έργο συνδεσιμότητας. Θα συνδέσει τον Νότιο Καύκασο και την Κεντρική Ασία απευθείας με την ευρωπαϊκή αγορά – αυτό που αποκαλούμε “Μεσαίο Διάδρομο”.

Μέσω της Global Gateway, θα επιδιώξουμε να κινητοποιήσουμε έως και 12 δισ. ευρώ δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων. Στόχος μας είναι να διαφοροποιήσουμε τις διαδρομές, να τριπλασιάσουμε τις εμπορικές ροές και να μειώσουμε δραστικά τους χρόνους διαμετακόμισης φορτίων έως το 2030.

Για να γίνει αυτό πραγματικότητα, θα οργανώσουμε μια Περιφερειακή Σύνοδο Συνδεσιμότητας με τον πρωθυπουργό της Βουλγαρίας.»

Καναδάς: Από τη CETA σε μια «Συμμαχία για το Μέλλον»

«Αξιότιμα μέλη,

Αυτές οι εταιρικές σχέσεις αποτελούν στρατηγική επιλογή για την Ευρώπη. Απαντούν όμως και στη ρήξη του διεθνούς συστήματος που βασίζεται σε κανόνες.

Για ορισμένους, η απάντηση είναι να κινηθούν μόνοι τους. Αυτό όμως δεν αποτελεί επιλογή για εμάς. Η Ευρώπη θα ηγείται πάντοτε όταν πρόκειται για την υπεράσπιση του συστήματος που βασίζεται σε κανόνες. Δεν μπορούμε όμως πλέον να βασιζόμαστε σε αυτό ως τον μοναδικό τρόπο διασφάλισης των συμφερόντων μας. Ούτε να υποθέτουμε ότι οι κανόνες του θα μας προστατεύσουν από τις σύνθετες απειλές που αντιμετωπίζουμε.

Σε αυτόν τον νέο κόσμο, πρέπει επειγόντως να επαναπροσδιορίσουμε τις εταιρικές μας σχέσεις. Και να οικοδομήσουμε παγκόσμιους συνασπισμούς για την ανθεκτικότητα και τις δημοκρατίες μας.

Και εδώ, μόνο η Ευρώπη – με το μέγεθος και τη δύναμή της – μπορεί να αναλάβει ηγετικό ρόλο.

Γι’ αυτό προσκάλεσα τον πρωθυπουργό του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ να βρίσκεται σήμερα εδώ.

Μαρκ, η παρουσία σου εδώ είναι σύμβολο της διαρκούς φιλίας μεταξύ των λαών μας. Οι πολιτιστικοί, ιστορικοί και προσωπικοί δεσμοί μας είναι βαθιά υφασμένοι στον ιστό των κοινωνιών μας.

Και χάρη στη CETA, το εμπόριο αγαθών μεταξύ μας αυξήθηκε κατά 75% μέσα σε λιγότερο από μία δεκαετία.

Αυτό δείχνει τη δύναμη των εμπορικών μας συμφωνιών. Βλέπουμε τον κόσμο με τον ίδιο τρόπο: από την ΤΝ έως την κλιματική αλλαγή, από την Αρκτική έως τη γεωπολιτική. Και σταθήκαμε μαζί: στην Ουκρανία, στην άμυνα, στις πρώτες ύλες και στις αλυσίδες εφοδιασμού.

Πάνω απ’ όλα όμως, αγαπητέ Μαρκ, η Ευρώπη και ο Καναδάς πιστεύουν στη δημοκρατία.

Πιστεύουμε ότι η εξουσία δεν ανήκει στον ισχυρότερο, στον πλουσιότερο ή στον πιο θορυβώδη – αλλά σε όλους μας. Ότι οι δημοκρατίες έχουν την ελευθερία να επιλέγουν με ποιον θα συνεργαστούν.

Έτσι, ενώνουμε οικειοθελώς τις δυνάμεις μας. Θα περάσουμε από τη CETA σε μια Συμμαχία για το Μέλλον, ώστε να δημιουργήσουμε έναν κοινό χώρο ευημερίας και οικονομικής ασφάλειας. Θα συνεργαστούμε στην έξυπνη μεταποίηση. Θα δημιουργήσουμε μια τεχνολογική συμμαχία. Θα ενοποιήσουμε τις αμυντικές βιομηχανικές μας βάσεις. Θα καταστήσουμε την Αρκτική εμβληματικό κοινό εγχείρημα. Θα συνεργαστούμε στην ενέργεια, στα κρίσιμα ορυκτά και στις μπαταρίες. Στην ΤΝ, στην κβαντική τεχνολογία, στον κυβερνοχώρο και στην οικονομική ασφάλεια.

Πρόκειται για μια εταιρική σχέση που δεν στρέφεται εναντίον κανενός άλλου, αλλά υπηρετεί την κοινή μας ισχύ.

Με λίγα λόγια, θέλουμε να ανεβάσουμε τη σχέση με τον Καναδά στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο.

Αγαπητέ Μαρκ,

Είπα ότι πρέπει επειγόντως να επαναπροσδιορίσουμε τις εταιρικές μας σχέσεις. Θα ήθελα λοιπόν να συνεργαστώ μαζί σου για να ανοίξουμε την πόρτα ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μοιραζόμαστε έναν ωκεανό, ένα σύνολο αξιών, έναν τρόπο να βλέπουμε τον κόσμο. Και τώρα θα οικοδομήσουμε μαζί και το κοινό μας μέλλον – σε ευχαριστώ που βρίσκεσαι εδώ.»

Ασφάλεια: Υβριδικές επιθέσεις και ένα «ευρωπαϊκό Άρθρο 4»

«Αξιότιμα μέλη,

Η πίστη της Ευρώπης στη συνεργασία καθοδηγούνταν πάντοτε από την ειρήνη. Είναι ο λόγος ύπαρξής μας.

Σήμερα, αυτή η ειρήνη απειλείται. Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας μαίνεται. Και οι απειλές στο έδαφός μας αυξάνονται. Την τελευταία εβδομάδα το είδαμε στη Δανία, τη Λιθουανία και την Πολωνία. Η απόπειρα επίθεσης με drone στη Λειψία αποτελεί μία ακόμη απόδειξη. Πρέπει να είμαστε σαφείς ως προς το τι ήταν αυτό. Μια επίθεση με στρατιωτικού επιπέδου υλικό, που πραγματοποιήθηκε από Ρώσους πράκτορες σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Μια επίθεση όχι μόνο εναντίον ενός κράτους-μέλους – αλλά εναντίον ολόκληρης της Ένωσής μας.

Και, αξιότιμα μέλη, δεν θα το επιτρέψουμε.

Δεν πρέπει να έχουμε αυταπάτες για όσα συμβαίνουν: οι υβριδικές απειλές που αντιμετωπίζει η Ευρώπη είναι ολοένα και λιγότερο “υβριδικές” και ολοένα και λιγότερο απλώς “απειλές”.

Κυβερνοεπιθέσεις και σαμποτάζ, εμπρησμοί και εισβολές drones. Αυξάνονται καθημερινά. Καθώς λοιπόν ανεβαίνει το επίπεδο της απειλής, πρέπει να ανεβαίνει και το επίπεδο ετοιμότητας της Ευρώπης.

Γι’ αυτό θα προτείνω, μαζί με την Ύπατη Εκπρόσωπο και Αντιπρόεδρο, μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας.

Διαθέτουμε ήδη πολλά εργαλεία. Και ενισχύουμε τη συνεργασία μας με το ΝΑΤΟ. Όμως το δόγμα μας, οι θεσμοί μας και οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων δεν έχουν συμβαδίσει με τη νέα πραγματικότητα.

Τα συστήματά μας δημιουργήθηκαν για έναν διαφορετικό κόσμο. Καθοδηγούνται από καλοπροαίρετες προσπάθειες συναίνεσης και συμβιβασμού. Πρέπει όμως να εξετάσουμε αν εξακολουθούν να είναι κατάλληλα για τον σκοπό τους.

Για παράδειγμα, η Ευρώπη χρειάζεται το δικό της εγχειρίδιο αντιμετώπισης υβριδικών απειλών. Χρειαζόμαστε επειγόντως συναίνεση για τον τρόπο αντίδρασης σε ορισμένα περιστατικά. Σε εκείνα που βρίσκονται κάτω από το όριο της ένοπλης επίθεσης αλλά απειλούν σαφώς την εθνική μας ασφάλεια. Με άλλα λόγια, έναν μηχανισμό που να πλαισιώνει το “Άρθρο 4” του ΝΑΤΟ.

Πιστεύω ότι ήρθε η ώρα για το δικό μας ευρωπαϊκό Άρθρο 4 – ή για ένα Πρωτόκολλο Έκτακτης Ανάγκης Ασφαλείας. Όταν ενεργοποιείται από ένα κράτος-μέλος, όλα τα κράτη-μέλη θα συγκαλούνται. Για να συντονίσουν μια ευρωπαϊκή απάντηση. Για να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση. Και για να περιορίσουν τις συνέπειες.

Και πιστεύω ότι πρέπει να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο.

Εδώ και πολύ καιρό συζητούμε ένα σχήμα ηγετών επικεντρωμένο στην ασφάλεια της ηπείρου μας, με τη συμμετοχή εταίρων όπως ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλοι.

Αυτό είναι ακόμη πιο επείγον τώρα, δεδομένης της φύσης και της κλίμακας των κινδύνων. Γι’ αυτό θα παρουσιάσουμε τις ιδέες μας ώστε ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας να γίνει πραγματικότητα.

Το επείγον είναι προφανές.»

Ευρωπαϊκή άμυνα και νέες στρατηγικές δυνατότητες

«Αξιότιμα μέλη,

Αυτό το ενιαίο μέτωπο καθοδηγεί επίσης τις προσπάθειές μας για την ευρωπαϊκή άμυνα.

Η μεγάλη αύξηση των αμυντικών δαπανών οδήγησε σε επίπεδα-ρεκόρ επενδύσεων στις δυνατότητες και στις ένοπλες δυνάμεις μας.

Νέα κοινά έργα ξεκινούν. Και δαπανούμε περισσότερο από ποτέ σε ευρωπαϊκά συστήματα.

Μεγαλύτερες παραγγελίες για τη βιομηχανία μας, περισσότερη διαλειτουργικότητα και μεγαλύτερες οικονομίες κλίμακας. Τώρα πρέπει να ανεβάσουμε αυτή την προσέγγιση στο επόμενο επίπεδο.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία μάς έδειξε τη σημασία των στρατηγικών υποστηρικτικών δυνατοτήτων. Πρόκειται για τα κρίσιμα υποστηρικτικά μέσα και τους πολλαπλασιαστές ισχύος στους οποίους βασίζεται κάθε αξιόπιστη άμυνα. Από την αεράμυνα και την αντιπυραυλική άμυνα έως τις στρατηγικές μεταφορές και τον εναέριο ανεφοδιασμό. Από το διάστημα έως τον κυβερνοχώρο.

Αυτά τα συστήματα είναι απαραίτητα και χρειαζόμαστε περισσότερα. Μόνο μαζί έχει η Ευρώπη την κλίμακα για να τα αποκτήσει.

Γι’ αυτό μπορώ να ανακοινώσω ένα νέο Ευρωπαϊκό Μέσο για Στρατηγικούς Πολλαπλασιαστές Ισχύος – πλήρως ευθυγραμμισμένο με το ΝΑΤΟ. Διότι μόνο μια ισχυρή και αξιόπιστη ευρωπαϊκή αμυντική στάση θα εγγυηθεί την ασφάλειά μας.

Και ως προς αυτό δεν υπάρχει κανένα περιθώριο αμφιβολίας: η Ευρώπη θα υπερασπιστεί κάθε τετραγωνικό μέτρο του εδάφους της.»

Ουκρανία: Αεράμυνα, Freya και κυρώσεις στη Ρωσία

«Αξιότιμα μέλη,

Οι άνδρες και οι γυναίκες της Ουκρανίας μάς δείχνουν καθημερινά τι σημαίνει αυτό.

Γνωρίζουμε ότι ο χειμώνας που έρχεται θα είναι δύσκολος για την Ουκρανία. Γνωρίζουμε όμως επίσης ότι οι βορειοκορεατικοί πύραυλοι και τα ρωσικά drones δεν μπορούν να κάμψουν το ουκρανικό πνεύμα αντίστασης.

Διότι ο λαός της Ουκρανίας αγωνίζεται για κάτι. Αγωνίζεται για την επιβίωση της χώρας του, για την ταυτότητά του και για την ελευθερία του.

Και αγωνίζεται επίσης για τη δική μας ελευθερία και αυτοδιάθεση.

Το καθήκον μας παραμένει να στηρίξουμε την Ουκρανία όσο καλύτερα μπορούμε.

Συγκεκριμένα, αυτό σημαίνει τα εξής: πρώτον, θα προσφέρουμε την ισχυρότερη στήριξή μας μέχρι σήμερα στην Ουκρανία κατά τον δυσκολότερο χειμώνα του πολέμου. Μαζί με τους εταίρους μας, θα προσφέρουμε ανθρωπιστική βοήθεια και θα ενισχύσουμε τον εφοδιασμό της Ουκρανίας με ηλεκτρική ενέργεια και θέρμανση.

Δεύτερον, θα ενισχύσουμε την ουκρανική αεράμυνα. Την περασμένη εβδομάδα εγκρίναμε για πρώτη φορά την αγορά αμερικανικών αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot. Αυτοί πρέπει τώρα να παραδοθούν επειγόντως.

Πρέπει όμως επίσης από κοινού να μειώσουμε την εξάρτησή μας από έναν μόνο προμηθευτή.

Γι’ αυτό θα θέλαμε να αναπτύξουμε μαζί με την Ουκρανία ένα οικονομικά προσιτό, αρθρωτό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας.

Στην καρδιά αυτής της συνεργασίας βρίσκεται το έργο Freya. Εδώ συνδυάζουμε την πολεμική εμπειρία και την καινοτομία των Ουκρανών με την τεχνολογική ηγεσία της Ευρώπης. Και, βεβαίως, με τη σημαντική παραγωγική μας ικανότητα.

Όμως το Freya είναι μόνο η αρχή. Χρειάζονται περισσότερα. Χρησιμοποιώντας τα εναπομείναντα κονδύλια του SAFE, θα δημιουργήσουμε ένα νέο πρόγραμμα για κοινά έργα με ουκρανικές εταιρείες.

Τρίτον, θα ενισχύσουμε τις κυρώσεις μας κατά της Ρωσίας.

Πρέπει να ασκηθεί περαιτέρω πίεση στη Ρωσία. Αυτό που απαιτείται δεν είναι κατ’ ανάγκη νέες κυρώσεις, αλλά πάνω απ’ όλα η εφαρμογή των υφιστάμενων.

Οι κυρώσεις μας έχουν αντίκτυπο. Ασκούν τεράστια πίεση στη ρωσική οικονομία. Η Ρωσία κάνει ό,τι μπορεί για να τις παρακάμψει. Γι’ αυτό πρέπει να κλείσουμε όλα τα παραθυράκια.»

«Μια σκόπιμη στρατηγική τρόμου»

«Διότι, αξιότιμα μέλη,

Κάθε ημέρα αυτού του καλοκαιριού, το ένα πλήγμα μετά το άλλο έπληττε ουκρανικές πόλεις.

Στο Κρίβι Ριχ, ρωσικά drones έπληξαν ένα γεμάτο εμπορικό κέντρο μέρα μεσημέρι. Στη συνέχεια χτύπησαν για δεύτερη φορά – στοχεύοντας σκόπιμα τους διασώστες που έσπευσαν να βοηθήσουν.

Αυτό δεν είναι απλώς πόλεμος. Είναι μια σκόπιμη στρατηγική τρόμου.

Όμως οι Ουκρανοί έχουν αποδείξει αμέτρητες φορές ότι το πνεύμα τους δεν μπορεί να καμφθεί. Και αυτό το καλοκαίρι ένα μικρό κορίτσι έδειξε σε ολόκληρο τον κόσμο την πραγματική ουσία αυτού.

Όταν άρχισε ο πόλεμος, η Sasha ήταν ένα εξάχρονο κορίτσι με ένα μεγάλο πάθος. Αγαπούσε περισσότερο απ’ οτιδήποτε τη γυμναστική. Όμως μια ηλιόλουστη ημέρα του Μαΐου, ένας ρωσικός πύραυλος έπληξε το σπίτι της. Η Sasha διασώθηκε μέσα από τα ερείπια. Πέρασε δύο εβδομάδες σε κώμα. Και όταν ξύπνησε, ανακάλυψε ότι είχε χάσει για πάντα το αριστερό της πόδι. Έμοιαζε σαν το όνειρό της να είχε καταρρεύσει μαζί με το σπίτι της.

Όμως η Sasha αρνήθηκε να εγκαταλείψει. Μόλις επτά μήνες μετά την επίθεση, επέστρεψε στο γυμναστήριο με το νέο της προσθετικό πόδι. Προπονήθηκε πιο σκληρά από ποτέ. Και άρχισε να κερδίζει το ένα χρυσό μετάλλιο μετά το άλλο.

Αυτό το καλοκαίρι ταξίδεψε σε ολόκληρο τον κόσμο με την περιοδεία “Dance of Freedom”. Στόχος της είναι να μιλήσει στον κόσμο για την ουκρανική ανθεκτικότητα στον αγώνα για την ελευθερία. Έχει εμπνεύσει ανθρώπους στον Πύργο του Άιφελ και στην Times Square, στο Ρίο και στο Τόκιο.

Και σήμερα θέλει να φέρει το μήνυμά της εδώ, στην καρδιά της Ευρώπης.

Αξιότιμα μέλη, παρακαλώ υποδεχθείτε μαζί μου τη Sasha.

Είσαι μεγάλη έμπνευση για όλους μας.

Δόξα στην Ουκρανία!»

Γάζα, Δυτική Όχθη και λύση δύο κρατών

«Αξιότιμα μέλη,

Η βαθιά οδύνη στη Γάζα και η ανεξέλεγκτη βία εποίκων στη Δυτική Όχθη έχουν επηρεάσει βαθιά τους Ευρωπαίους.

Η απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης να προωθήσει το παράνομο σχέδιο εποικισμού E1 είναι απαράδεκτη.

Πέρυσι κάλεσα την Ευρώπη να δράσει, προτείνοντας σειρά μέτρων.

Είναι οδυνηρό για πολλούς Ευρωπαίους ότι τα κράτη-μέλη δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν τις αναγκαίες πλειοψηφίες για μια ενιαία απάντηση. Ορισμένα κράτη-μέλη προχώρησαν μόνα τους. Άλλα εξετάζουν να το κάνουν.

Όταν η Ευρώπη είναι διχασμένη, δεν μπορεί να αλλάξει την πορεία των γεγονότων.

Οι επόμενοι μήνες στην περιοχή θα είναι κρίσιμοι. Παρά τις προκλήσεις αυτές, η Ευρώπη πρωτοστατεί στη στήριξη των Παλαιστινίων.

Έχουμε προσφέρει περισσότερη βοήθεια από οποιονδήποτε άλλον. Μέσω της Ομάδας Δωρητών για την Παλαιστίνη και της πρωτοβουλίας Team Gaza, συγκεντρώσαμε 65 αντιπροσωπείες. Μαζί δεσμευτήκαμε για σχεδόν 1 δισ. ευρώ για την ανοικοδόμηση της Γάζας και τη στήριξη μιας σύγχρονης Παλαιστινιακής Αρχής.

Η Ευρώπη υποστηρίζει το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα. Και ο παλαιστινιακός λαός έχει εξίσου δικαίωμα να ζει με ασφάλεια και αξιοπρέπεια.

Ο ρόλος της Ευρώπης είναι να κρατήσει ζωντανή τη φλόγα της λύσης των δύο κρατών.»

Μετανάστευση και προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων

«Αξιότιμα μέλη,

Σε όλη αυτή την ομιλία μίλησα για την ανάγκη να ενεργεί η Ευρώπη ενωμένη. Διαφορετικά, κινδυνεύει να διαλυθεί.

Για ακόμη μία φορά, αυτό το καλοκαίρι, αυτή η πραγματικότητα δοκιμάστηκε στα σύνορά μας.

Από τα ανατολικά μας σύνορα έως τις ακτές της Κρήτης και σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Και βεβαίως με την κρίση στη Θέουτα. Τα γεγονότα αυτά είναι διαφορετικής φύσης. Έχουν όμως δύο κοινά χαρακτηριστικά. Το πρώτο είναι ότι ευάλωτοι άνθρωποι γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης. Από αδίστακτους διακινητές και λαθρεμπόρους. Από τους αντιπάλους μας. Γι’ αυτό προτείναμε ένα καθεστώς κυρώσεων που θα πλήττει τους εγκληματίες εκεί όπου τους πονά περισσότερο.

Αυτό με φέρνει στο δεύτερο κοινό χαρακτηριστικό.

Όλα τα εξωτερικά μας σύνορα είναι ευρωπαϊκά σύνορα. Θέλω λοιπόν να απευθυνθώ απευθείας στον λαό της Ισπανίας.

Τα σύνορα της Θέουτα είναι ευρωπαϊκά σύνορα. Διότι η Θέουτα είναι Ισπανία. Η Θέουτα είναι Ευρώπη. Και η Ευρώπη θα βρίσκεται στο πλευρό σας.

Το ζήτημα είναι ότι η μόνη λύση είναι μια ευρωπαϊκή λύση. Και αυτή είναι το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.

Έπειτα από χρόνια δουλειάς, έχουμε επιτέλους ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ένα πλαίσιο που αναθέτει ευθύνες σε όλους – και απαιτεί αλληλεγγύη από όλους. Και τώρα πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως.

Βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο. Έχουμε δει μείωση κατά 55% των παράτυπων αφίξεων τα τελευταία δύο χρόνια. Και περαιτέρω πτώση κατά 35% φέτος. Πρόκειται για πραγματική πρόοδο.

Όμως τα γεγονότα αυτού του καλοκαιριού δείχνουν ότι τα εργαλεία μας πρέπει να εξελιχθούν – ειδικά για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η Ευρώπη χρειάζεται τα μέσα για να προστατεύει τα σύνορά της ανά πάσα στιγμή. Ιδίως σε σενάρια όπου μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών οργανώνονται και εργαλειοποιούνται. Γι’ αυτό θα προτείνουμε ένα νέο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Καταστάσεων.

Θα ενεργοποιείται μόνο βάσει ενός αυστηρά καθορισμένου συνόλου κριτηρίων. Και σε αυτές τις περιπτώσεις θα επιτρέπει χρονικά περιορισμένη και αυστηρά καθορισμένη ευελιξία στις συνήθεις διαδικασίες.

Το μήνυμα της Ευρώπης είναι σαφές: θα συμμορφωνόμαστε πάντοτε με τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματά μας. Δεν θα κάνουμε όμως ποτέ συμβιβασμούς στην προστασία των συνόρων μας. Εμείς, οι Ευρωπαίοι, αποφασίζουμε ποιος έρχεται στην Ένωσή μας και υπό ποιες συνθήκες. Όχι οι λαθρέμποροι και οι διακινητές.

Γι’ αυτό θα εντείνουμε επίσης τις προσπάθειές μας για την ενίσχυση της Frontex – ιδίως για την επιτάχυνση των επιστροφών. Θα βελτιώσουμε τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης – μεταξύ άλλων σε συνεργασία με τρίτες χώρες. Θα εξασφαλίσουμε ότι μπορούμε να εντοπίζουμε και να προβλέπουμε εξελίξεις στο διαδίκτυο. Και τέλος, θα συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τις βαθύτερες αιτίες της παράτυπης μετανάστευσης.

Πρέπει να συνεργαστούμε με τους γείτονές μας για να ενισχύσουμε τις επενδύσεις. Να προσφέρουμε στους νέους ουσιαστικές προοπτικές – ώστε να μην αναγκάζονται να παίζουν τη ζωή τους κορώνα-γράμματα. Θέσεις εργασίας, δεξιότητες, κατάρτιση, μαθητείες.

Γι’ αυτό ανακοινώνω σήμερα μια νέα Μεσογειακή Πρωτοβουλία για τις Δεξιότητες και την Απασχόληση των Νέων.

Αξιότιμα μέλη,

Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να μειώσουμε την παράτυπη μετανάστευση. Να προστατεύσουμε τα δικαιώματα των ανθρώπων που ζητούν προστασία. Να διευκολύνουμε την ασφαλή, νόμιμη μετανάστευση μέσω νέων Gateway Offices σε χώρες-εταίρους. Και να υπερασπιστούμε τις ελευθερίες του χώρου Σένγκεν. Πάνω απ’ όλα, όμως, έτσι αποδεικνύουμε ότι η Ευρώπη μπορεί να ενεργεί ενωμένη.»

Δημοκρατία, παραπληροφόρηση και κράτος δικαίου

«Αξιότιμα μέλη,

Αυτή η ανάγκη για συλλογικές ευρωπαϊκές λύσεις είναι σημαντικότερη από ποτέ. Διότι απειλείται και η ευρωπαϊκή μας δημοκρατία.

Ξανά και ξανά έχουμε δει παραπληροφόρηση και ξένες παρεμβάσεις που επιχειρούν να μας διχάσουν. Που επιχειρούν να διαβρώσουν την εμπιστοσύνη στον δημοκρατικό μας ιστό και στα ελεύθερα μέσα ενημέρωσης. Εκλογικές εκστρατείες δηλητηριασμένες από ξένη προπαγάνδα. Θεωρίες συνωμοσίας που οικοδομούνται πάνω σε viral βίντεο deepfake.

Αυτό είναι γνωστικός πόλεμος. Στην Ευρώπη διαμορφώνουμε τις δικές μας απόψεις με βάση την πρόσβαση σε αξιόπιστη και ανεξάρτητη πληροφόρηση. Έτσι συζητούμε, συμβιβαζόμαστε και βρίσκουμε λύσεις – ακόμη και σε αμφιλεγόμενα ζητήματα. Αυτή η ανοιχτότητα είναι η μεγαλύτερη δύναμή μας. Όμως εργαλειοποιείται από τους αντιπάλους μας για να διαστρεβλώσουν τη συζήτηση και την αλήθεια.

Χρειαζόμαστε λοιπόν συλλογική ικανότητα πρόβλεψης, εντοπισμού και αντίδρασης. Γι’ αυτό πέρυσι ανακοίνωσα το Κέντρο Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας. Ήδη παράγει αποτελέσματα με όλα τα κράτη-μέλη και με αυτό το Κοινοβούλιο. Θα εντείνουμε τη δουλειά μας, συγκεντρώνοντας τους πόρους μας με τα κράτη-μέλη και τους εμπλεκόμενους φορείς.

Δεν πρέπει όμως να έχουμε αυταπάτες. Οι απειλές για τις δημοκρατίες μας δεν προέρχονται μόνο από το εξωτερικό. Βλέπουμε την άνοδο αντιδημοκρατικών και αντιευρωπαϊκών δυνάμεων. Και γνωρίζουμε τους κινδύνους.

Τίποτα όμως δεν είναι αναπόφευκτο. Κοιτάξτε απλώς την Ουγγαρία.

Η ημερομηνία της 12ης Απριλίου θα μείνει στη μνήμη μας για πολύ καιρό. Η ημέρα που ο ουγγρικός λαός πήρε το μέλλον του στα χέρια του. Επέλεξε τη δημοκρατία. Επέλεξε την Ευρώπη. Επανέφερε την Ουγγαρία εκεί όπου ανήκει: στην καρδιά της Ένωσής μας.

Χρόνια οπισθοδρόμησης έχουν αρχίσει να αντιστρέφονται. Ο αγώνας κατά της διαφθοράς και της άλωσης του κράτους επιταχύνεται. Υπάρχει πραγματική πρόοδος στα θεμελιώδη δικαιώματα. Στην ακαδημαϊκή ελευθερία. Και τώρα δισεκατομμύρια ευρώ επενδύσεων στην Ουγγαρία έχουν αποδεσμευτεί.

Φυσικά απομένει πολλή δουλειά. Αυτό όμως δείχνει ότι η σκληρή δουλειά αποδίδει.

Χάρη στις Εκθέσεις μας για το Κράτος Δικαίου, τα προβλήματα εντοπίζονται πλέον έγκαιρα και αντιμετωπίζονται μέσω διαλόγου.

Και χάρη σε αυτό το Κοινοβούλιο, ενισχύσαμε τη σύνδεση μεταξύ της χρηματοδότησης και του σεβασμού του κράτους δικαίου.

Με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό πρέπει να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο. Ο σεβασμός του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων αποτελεί προϋπόθεση για τα κονδύλια της ΕΕ. Πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο του προϋπολογισμού. Τώρα και στο μέλλον.»

Παιδιά, smartphones και EU KIDS ACT

«Αξιότιμα μέλη,

Στον πυρήνα της, η δημοκρατία αφορά τη δυνατότητα των ανθρώπων να επιλέγουν την κοινωνία στην οποία θέλουν να ζουν.

Σήμερα, μεγάλο μέρος αυτής της δύναμης έχει αφαιρεθεί από τα χέρια των γονέων. Οι νέοι Ευρωπαίοι περνούν πλέον τέσσερις έως έξι ώρες ημερησίως μπροστά σε οθόνες. Τα παιδιά παρασύρονται όλο και βαθύτερα σε ροές περιεχομένου σχεδιασμένες ώστε να τα κρατούν αδιάκοπα στο scrolling.

Αυτό που παρακολουθούμε είναι μια μεγάλη αιχμαλωσία των παιδιών μας. Αιχμαλωσία της προσοχής τους, της συγκέντρωσής τους, του μυαλού τους. Αυτό στερεί από τα παιδιά την παιδική τους ηλικία.

Αυτό που χρειάζονται τα παιδιά μας είναι χρόνος για να ανακαλύψουν τον εαυτό τους. Να μεγαλώσουν μαζί με άλλους. Να έρθουν αντιμέτωπα με όλα τα συναισθήματα και τις επιλογές που συνοδεύουν την πραγματική ζωή. Χρειάζονται ακόμη και χρόνο για να βαρεθούν. Διότι τότε πρέπει να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία τους. Τότε πρέπει να μιλήσουν, να συμφωνήσουν, να διαφωνήσουν, να διαμορφώσουν άποψη, να αλλάξουν άποψη.

Όταν όμως ένα παιδί έχει smartphone, όλα αυτά του αφαιρούνται.

Μέρα και νύχτα, οι γονείς βλέπουν το κόστος: απώλεια ύπνου, άγχος, ακόμη και αυτοτραυματισμούς.

Και σε ολοένα περισσότερες περιπτώσεις, ακόμη και θανατηφόρες τραγωδίες. Όπως αυτή της Oléa, ενός 14χρονου κοριτσιού που ζούσε στο Βέλγιο.

Η Oléa έβαλε τέλος στη ζωή της ακριβώς πριν από έναν μήνα – θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού.

Η ιστορία είναι τόσο τραγική και γεμάτη οδύνη, ώστε δεν ήμουν βέβαιη αν έπρεπε να την συμπεριλάβω.

Όμως η μητέρα της Oléa μίλησε τόσο συγκινητικά για την κόρη της. Και με τόσο πάθος για την ανάγκη να μην ξανασυμβεί αυτό σε άλλους.

Θέλω να αποδώσω δικαιοσύνη στα λόγια της, γι’ αυτό θα μιλήσω στα γαλλικά, όπως έκανε και εκείνη.

“Είμαι πεπεισμένη ότι χωρίς αυτά τα πανταχού παρόντα κοινωνικά δίκτυα, η κόρη μου θα ήταν ακόμη εδώ. Είναι υπερβολικό.”

Αξιότιμα μέλη,

Έχει δίκιο. Είναι υπερβολικό. Αρκετά.

Συγκάλεσα ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων. Μιλήσαμε με νέους ανθρώπους. Εξετάσαμε την Αυστραλία και άλλες χώρες που έχουν ήδη προχωρήσει. Και τώρα ήρθε η ώρα να δράσει η Ευρώπη.

Αύριο, η Επιτροπή προτείνει τον EU KIDS ACT. Θα υιοθετήσουμε σταδιακή και διαφοροποιημένη προσέγγιση. Κάθε ηλικία έχει τις δικές της ευαισθησίες. Και επομένως κάθε ηλικία θα έχει το δικό της προσαρμοσμένο επίπεδο προστασίας.

Καμία πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάτω των 13 ετών. Κανένας προσωπικός λογαριασμός κάτω των 15.

Αυτό σημαίνει ότι από τα 13 έως τα 15 ένα παιδί θα μπορεί να διαθέτει μόνο mini accounts, που θα δημιουργούνται και θα εποπτεύονται από τους γονείς, με περιορισμένες λειτουργίες και χρονικούς περιορισμούς. Και μεταξύ 15 και 18 ετών, ο ασφαλής σχεδιασμός θα αποτελεί υποχρέωση των πλατφορμών.

Γνωρίζω ότι πολλοί θεωρούν τη δύναμη των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών συντριπτική. Και αδύνατο να ανατραπεί.

Διαφωνώ.

Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να αποδεχθούμε εθιστικές λειτουργίες. Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να δεχθούμε τα παιδιά να ωθούνται σε ολοένα πιο ακραίο περιεχόμενο. Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να δεχθούμε φωτογραφίες κοριτσιών να χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία σεξουαλικοποιημένων εικόνων μέσω ΤΝ.

Γι’ αυτό αντιστρέφουμε το βάρος της απόδειξης.

Οι πλατφόρμες θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι είναι ασφαλείς. Διότι το ζήτημα δεν είναι αν οι ανήλικοι έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το ζήτημα είναι πότε και πώς επιτρέπουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να έχουν πρόσβαση στους ανηλίκους.

Η Ευρώπη έχει τη δύναμη να δράσει. Εμείς αποφασίζουμε τους κανόνες μας, όχι οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.

Δεν κινδυνεύουν όμως μόνο οι ανήλικοι. Ο εθιστικός σχεδιασμός, για παράδειγμα, βλάπτει τους πάντες. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε ένα ευρύτερο πλαίσιο, τον Digital Fairness Act. Θα τον προτείνουμε το φθινόπωρο.»

Διεύρυνση, ευρωπαϊκή ταυτότητα και οι υποψήφιες χώρες

«Αξιότιμα μέλη,

Όλα αυτά μας δείχνουν ότι η Ευρώπη μπορεί να φέρνει αποτελέσματα εκεί όπου πραγματικά έχει σημασία. Πρέπει όμως επίσης να ξανακερδίσουμε τις καρδιές των Ευρωπαίων. Να δημιουργήσουμε αυτή την αίσθηση ότι ανήκουμε σε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό μας.

Ότι ανήκουμε σε ένα κοινό σπίτι. Τη βεβαιότητα ότι, ως Ευρωπαίοι, θα είμαστε πάντοτε ο ένας στο πλευρό του άλλου.

Διότι αρκεί να κοιτάξουμε πέρα από τα σύνορά μας για να δούμε ότι αυτή η ευρωπαϊκή ιδέα παραμένει απολύτως ζωντανή.

Αρκεί να κοιτάξουμε την Ουκρανία και τη Μολδαβία. Τα Δυτικά Βαλκάνια. Αρκεί να κοιτάξουμε όλες εκείνες τις χώρες που βρίσκονται κοντά στην Ένωσή μας.

Και επειδή το μέλλον τους βρίσκεται μέσα στην Ένωσή μας, σύντομα θα προτείνουμε οδικούς χάρτες για τις υποψήφιες χώρες που έχουν σημειώσει τη μεγαλύτερη πρόοδο.

Η διαδικασία αυτή θα συνεχίσει να βασίζεται στην αξιοκρατία. Και, αξιότιμα μέλη, επαναλαμβάνω: ο σεβασμός στις αξίες μας είναι αδιαπραγμάτευτος.

Σοκαρίστηκα από τις εικόνες από την κηδεία του Ράτκο Μλάντιτς στο Βελιγράδι την περασμένη εβδομάδα.

Διέπραξε τα πλέον αποτρόπαια εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Η εξύμνηση εγκληματιών πολέμου απλώς δεν έχει θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όλα τα θύματα των πολέμων στην πρώην Γιουγκοσλαβία αξίζουν να τα θυμόμαστε και όλες οι οικογένειές τους αξίζουν τη συμπόνια μας.

Διότι αυτό υπερασπιζόμαστε ως Ένωση: την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και τον σεβασμό στις αξίες μας.»

«Ας πάρουμε ξανά το μέλλον μας στα χέρια μας»

«Αξιότιμα μέλη,

Η Ευρώπη θα παραμένει πάντοτε πιστή στις αξίες της. Η Ένωσή μας ξεκίνησε ως ένα σχέδιο ειρήνης. Για να μπορέσει το τραγικό μας παρελθόν να δώσει τη θέση του σε ένα κοινό μέλλον για τους Ευρωπαίους.

Δεκαετίες αργότερα, εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να βλέπουν την Ευρώπη ως μια υπόσχεση – μερικές φορές ακόμη και από τόσο μακριά όσο ο Καναδάς.

Κι όμως, συχνά ξεχνάμε πόσο ισχυρή παραμένει αυτή η υπόσχεση.

Το 1948, μετά τον πόλεμο, πραγματοποιήθηκε ένα Συνέδριο της Ευρώπης. Συγκέντρωσε τα σπουδαιότερα πνεύματα της ηπείρου μας για να στοχαστούν το μέλλον της ευρωπαϊκής συνεργασίας. Για να δώσουν ζωή σε αυτή την ευρωπαϊκή ιδέα που είναι δική μας. Ως κοινωνία, πρέπει να ξαναβρούμε αυτή την ικανότητα να σκεφτόμαστε ευρωπαϊκά.

Τον επόμενο χρόνο θα γιορτάσουμε την ιστορική 70ή επέτειο της Συνθήκης της Ρώμης.

Μπορώ να ανακοινώσω σήμερα ότι θα εγκαινιάσουμε ένα νέο Συνέδριο της Ευρώπης.

Χρειαζόμαστε τα λαμπρότερα μυαλά μας – από ολόκληρη την Ένωσή μας και από κάθε γωνιά της μεγάλης μας ηπείρου. Μαζί θα διαμορφώσουν ένα όραμα που μπορεί να εμπνεύσει τη νέα γενιά Ευρωπαίων και να αναζωπυρώσει την ευρωπαϊκή φαντασία. Ώστε η επόμενη γενιά να μπορέσει να γράψει τη δική της ιστορία.

Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνούμε την προέλευση της Ένωσής μας. Έθνη που για τόσο μεγάλο διάστημα πολεμούσαν μεταξύ τους ενώθηκαν για να σφυρηλατήσουν ένα κοινό πεπρωμένο. Ένα πεπρωμένο ειρήνης και ευημερίας, δημοκρατίας και ελευθερίας.

Ποτέ δεν έγραψαν πού ακριβώς θα μας οδηγούσε τελικά αυτό το πεπρωμένο. Κάθε γενιά όμως οικοδόμησε πάνω στα θεμέλια των προηγούμενων. Βήμα βήμα. Τούβλο τούβλο.

Βεβαίως, οι ατέλειές μας, η ποικιλομορφία μας και οι διαφορές μας παραμένουν. Είναι όμως ακριβώς αυτά που κάνουν την Ευρώπη δική μας Ευρώπη. Το κοινό μας σπίτι.

Και έτσι, αξιότιμα μέλη,

ας πάρουμε ξανά το μέλλον μας στα χέρια μας.

Ζήτω η Ευρώπη.

Es lebe Europa.

Ζήτω η Ευρώπη.»