Ο Ζελένσκι ζητά μακροχρόνιες εγγυήσεις

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε ότι στο τρέχον προσχέδιο του ειρηνευτικού σχεδίου οι ΗΠΑ προσφέρουν εγγυήσεις ασφαλείας διάρκειας 15 ετών για την Ουκρανία, με ρήτρα πιθανής παράτασης. Το Κίεβο, όμως, πιέζει οι εγγυήσεις να έχουν πολύ μεγαλύτερο ορίζοντα ακόμη και 30, 40 ή 50 χρόνια ώστε να λειτουργούν αποτρεπτικά για τη Ρωσία σε βάθος χρόνου.
Οι δηλώσεις έγιναν μετά από συνάντηση Ζελένσκι-Τραμπ στη Φλόριντα (28 Δεκεμβρίου 2025), όπου και οι δύο εμφανίστηκαν αισιόδοξοι ότι υπάρχει πρόοδος, αλλά χωρίς να έχει κλειδώσει συμφωνία, ιδίως στο θέμα των εδαφών.

«Εγγυήσεις ασφαλείας» σημαίνει ένα πακέτο δεσμεύσεων (πολιτικών και στρατιωτικών) που θα κάνει τη Ρωσία να σκέφτεται ότι μια νέα επίθεση θα έχει άμεσο κόστος. Οι εγγυήσεις θα μπορούσαν να μοιάζουν με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Το Άρθρο 5 λέει ότι επίθεση σε ένα μέλος θεωρείται επίθεση σε όλα, αλλά το πώς ακριβώς θα βοηθήσει κάθε χώρα (με στρατό ή με άλλα μέτρα) αποφασίζεται από τους συμμάχους.
Ο Ζελένσκι επιμένει ότι οι εγγυήσεις είναι πιο «πιστευτές» αν περιλαμβάνουν και διεθνή, ευρωπαϊκή παρουσία δυνάμεων στρατεύματα ή αποστολές επιτήρησης, κάτι που η Μόσχα αντιμετωπίζει εχθρικά, ειδικά αν παραπέμπει σε ΝΑΤΟϊκή παρουσία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Δηλώσεις Τραμπ – Ζελένσκι: Κάναμε σημαντική πρόοδο

Μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης στη Φλόριντα οι δύο ηγέτες έκαναν κοινές δηλώσεις και απάντησαν σε ερωτήσεις δημοσιογράφων

Το σκεπτικό του Ζελένσκι είναι ότι ο πόλεμος και η σύγκρουση δεν ξεκίνησαν το 2022, αλλά έχουν ρίζες από το 2014 (Κριμαία, Ντονμπάς). Άρα, λέει, μια δέσμευση «όσο μια γενιά» θα ήταν πιο αποτρεπτική από μια δέσμευση που λήγει σε 15 χρόνια.

Τα δύο μεγάλα «αγκάθια»: Ντονμπάς και Ζαπορίζια

Παρότι υπάρχει πρόοδος στις εγγυήσεις, παραμένουν δύο βασικά ανοιχτά ζητήματα:

1) Ντονμπάς (Ντονέτσκ–Λουχάνσκ)

Η Ρωσία ζητά η Ουκρανία να αποσύρει τα στρατεύματά της από το μέρος του Ντονμπάς που ακόμη ελέγχει το Κίεβο.
Ο Ζελένσκι έχει μιλήσει για ιδέα αποστρατιωτικοποιημένης, ουδέτερης ζώνης και ελεύθερης οικονομικής ζώνης, αλλά (σύμφωνα με Reuters) δεν υπάρχει ακόμη πλήρως διαμορφωμένο σχέδιο.

2) Πυρηνικός σταθμός Ζαπορίζια
Ο σταθμός είναι ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη, βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο από το 2022, και το πώς θα λειτουργεί, ποιος θα τον ελέγχει θεωρείται κεντρικό σημείο της διαπραγμάτευσης.

Δημοψήφισμα και «60 ημέρες εκεχειρίας»: γιατί μπαίνει ως όρος
Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι το σχέδιο (που περιγράφεται ως σχέδιο 20 σημείων) θα πρέπει να περάσει από λαϊκή νομιμοποίηση (δημοψήφισμα). Για να γίνει αυτό, ζητά τουλάχιστον 60 ημέρες εκεχειρίας, κάτι που, κατά το Κίεβο, η Ρωσία δεν αποδέχεται.
Επιπλέον, στην Ουκρανία ισχύει στρατιωτικός νόμος, που στην πράξη «παγώνει» εκλογικές διαδικασίες και συνδέεται με τη συζήτηση για το πότε μπορεί να στηθεί κάλπη με ασφάλεια.

Η Μόσχα λέει ότι οι συνομιλίες είναι «κοντά στο τέλος» και ότι επίκειται νέα τηλεφωνική επικοινωνία Πούτιν-Τραμπ.
Ο Ζελένσκι θέλει συνάντηση Αμερικανών, Ουκρανών και Ευρωπαίων αξιωματούχων στο Κίεβο και, παράλληλα, οι Ευρωπαίοι προγραμματίζουν συνάντηση στο Παρίσι στις αρχές Ιανουαρίου για να οριστικοποιήσουν την συνεισφορά της Ευρώπης στις εγγυήσεις ασφαλείας.