Οδικός χάρτης 60 ημερών εν μέσω απειλών, έντασης στον Περσικό Κόλπο και πολέμου στον Λίβανο

Οι πρώτες υψηλού επιπέδου συνομιλίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν ολοκληρώθηκαν τη Δευτέρα στην Ελβετία, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν σε έναν οδικό χάρτη διάρκειας 60 ημερών για την επίτευξη μιας ευρύτερης συμφωνίας, παρά το ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα που επικράτησε κατά την έναρξη των διαπραγματεύσεων.

Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν στο ελβετικό θέρετρο Μπούργκενστοκ υπό τη διαμεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν, τα οποία ανακοίνωσαν ότι οι τεχνικές διαβουλεύσεις θα συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας. Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των δύο μεσολαβητών, οι πλευρές συμφώνησαν επίσης στη δημιουργία μηχανισμού αποκλιμάκωσης της κρίσης στον Λίβανο και στην εγκαθίδρυση απευθείας γραμμής επικοινωνίας για τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Νέες απειλές Τραμπ σκιάζουν τις ειρηνευτικές συνομιλίες στην Ελβετία

Η Τεχεράνη επαναφέρει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ενώ η Ουάσιγκτον προειδοποιεί για νέα στρατιωτική απάντηση

Η έναρξη των συνομιλιών σημαδεύτηκε από την απόφαση της Τεχεράνης να ανακοινώσει εκ νέου περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο. Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε τις απειλές για στρατιωτική δράση, προειδοποιώντας ότι το Ιράν «δεν θα έχει χώρα» εάν επιχειρήσει να κλείσει ξανά το στρατηγικής σημασίας πέρασμα.

Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη παρουσίασαν διαφορετικές εκδοχές για την πορεία των διαβουλεύσεων. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η αντιπροσωπεία της χώρας αρνήθηκε προσωρινά να επιστρέψει στην αίθουσα των συνομιλιών μετά τη δημοσιοποίηση των δηλώσεων Τραμπ. Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν κανονικά έως αργά τη νύχτα, καλύπτοντας θέματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η κατάσταση στον Λίβανο, η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και η εφαρμογή του πρόσφατου μνημονίου κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η Τεχεράνη εξασφάλισε σημαντικές παραχωρήσεις, μεταξύ των οποίων εξαιρέσεις για τις εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων, την αποδέσμευση μέρους των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό και την εκκίνηση προγράμματος ανοικοδόμησης και οικονομικής ανάπτυξης.

Η σημασία των Στενών του Ορμούζ

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τον σημαντικότερο ενεργειακό διάδρομο παγκοσμίως, καθώς μέσω αυτού διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία τους έχει άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας, στις τιμές των καυσίμων και στη ναυτιλία.

Η νέα ένταση προκάλεσε ανησυχία στις αγορές, με το πετρέλαιο Brent να καταγράφει άνοδο άνω του ενός δολαρίου ανά βαρέλι, φθάνοντας τα 81,66 δολάρια στις πρώτες συναλλαγές της Δευτέρας. Σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλιακών αναλυτών, η διέλευση πλοίων από τα Στενά μειώθηκε αισθητά το τελευταίο 24ωρο, γεγονός που ενίσχυσε τους φόβους για νέες αναταράξεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.

Ο παράγοντας Λίβανος

Κεντρικό ζήτημα των συνομιλιών παραμένει και η κατάσταση στον Λίβανο. Παρά την ανακοίνωση νέας κατάπαυσης του πυρός, οι συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ συνεχίζονται σε αρκετές περιοχές. Η Ουάσιγκτον ζητά από την Τεχεράνη να περιορίσει τη δράση των συμμάχων της, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να πλήξουν ξανά το Ιράν εάν η Χεζμπολάχ συνεχίσει τις επιθέσεις εναντίον ισραηλινών στόχων.

Η ανθρωπιστική κατάσταση στον Λίβανο παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, με περισσότερους από ένα εκατομμύριο ανθρώπους να έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους από την έναρξη της ισραηλινής στρατιωτικής επιχείρησης. Παρ’ όλα αυτά, τις τελευταίες ημέρες παρατηρούνται ενδείξεις αποκλιμάκωσης, καθώς κάτοικοι άρχισαν να επιστρέφουν σε ορισμένες περιοχές του νότιου Λιβάνου.

Επόμενα βήματα

Οι πολιτικές διαπραγματεύσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν σε επίπεδο κορυφής, ενώ οι τεχνικές ομάδες θα παραμείνουν στην Ελβετία για να επεξεργαστούν τις λεπτομέρειες της συμφωνίας. Το βασικό ζητούμενο είναι κατά πόσο οι δύο πλευρές θα μπορέσουν να μετατρέψουν την εύθραυστη εκεχειρία και τις αμοιβαίες δεσμεύσεις σε μια πιο μόνιμη συμφωνία που θα καλύπτει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, την περιφερειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα των ενεργειακών αγορών.