Η Μόσχα ζητά έναν Ευρωπαίο εκπρόσωπο στις ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία – Κάλας: «Οι Ρώσοι δεν με θέλουν»

Νέο πεδίο διπλωματικής αντιπαράθεσης μεταξύ Μόσχας και Ευρωπαϊκής Ένωσης ανοίγει το ζήτημα της ευρωπαϊκής εκπροσώπησης στις ειρηνευτικές συνομιλίες για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το Κρεμλίνο καλεί τις ευρωπαϊκές χώρες να επιλέξουν έναν εξουσιοδοτημένο απεσταλμένο, εφόσον επιθυμούν να αποκτήσουν θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι η Ρωσία θέλει να αξιολογήσει τόσο το πρόσωπο που θα επιλεγεί όσο και τις πραγματικές προθέσεις της ευρωπαϊκής πλευράς.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η ρωσική ηγεσία εμφανίζεται διατεθειμένη να εξετάσει το ενδεχόμενο ευρωπαϊκής συμμετοχής στις συνομιλίες, χωρίς ωστόσο να δεσμεύεται για διεύρυνση της διαπραγματευτικής διαδικασίας, η οποία μέχρι σήμερα διεξάγεται υπό αμερικανική διαμεσολάβηση.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου ότι η Μόσχα επιθυμεί να διαπιστώσει τις «πραγματικές προθέσεις» των Ευρωπαίων, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η επιλογή εκπροσώπου δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει τη συμμετοχή τους.

«Εάν οι Ευρωπαίοι έχουν κάποιον που είναι εξουσιοδοτημένος να μιλήσει και εάν έχουν την επιθυμία να συνομιλήσουν, τότε θα το κάνουμε», ανέφερε ο Πεσκόφ, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διαλόγου, αλλά χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις.

Η στάση της Μόσχας υπογραμμίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην προσπάθειά της να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Ουκρανίας και την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Παρά τη σημαντική πολιτική, οικονομική και στρατιωτική στήριξη που παρέχουν ευρωπαϊκές χώρες στο Κίεβο, η ευρωπαϊκή παρουσία στις συνομιλίες παραμένει αντικείμενο διαβουλεύσεων.

Κάγια Κάλλας: «Οι Ρώσοι δεν με θέλουν γιατί δεν θέλουν κανέναν ισχυρό απέναντί τους»

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας, απάντησε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο στη στάση της Μόσχας, υποστηρίζοντας ότι η ρωσική ηγεσία επιδιώκει να συνομιλεί με αδύναμους διαπραγματευτές, ώστε να επιβάλλει ευκολότερα τις απαιτήσεις της.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Δουβλίνο, όπου πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις Ευρωπαίων ηγετών, η Κάλλας υποστήριξε ότι η θεσμική της ιδιότητα την καθιστά ήδη εξουσιοδοτημένη εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας.

«Όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν ότι είμαι εκείνη που εκπροσωπεί την Ευρώπη σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας», δήλωσε.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε ευθέως στην απροθυμία της Μόσχας να συνομιλήσει μαζί της.

«Γνωρίζω ότι οι Ρώσοι δεν με θέλουν. Αλλά έχουμε εμείς λόγο για το ποιος εκπροσωπεί τη Ρωσία; Όχι, δεν έχουμε», τόνισε.

Η ίδια εκτίμησε ότι η αντίθεση της Μόσχας δεν περιορίζεται στο πρόσωπό της, αλλά αντανακλά τη γενικότερη διαπραγματευτική στρατηγική του Κρεμλίνου.

«Δεν θέλουν κανέναν ισχυρό στην άλλη πλευρά, επειδή θέλουν να επιβάλουν τις μέγιστες απαιτήσεις τους», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η Ρωσία επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τις πιέσεις και τα τελεσίγραφα ως εργαλεία διαπραγμάτευσης.

«Όταν διαπραγματεύεσαι με κάποιον, θέλεις η άλλη πλευρά να είναι όσο το δυνατόν πιο αδύναμη, ώστε να πάρεις αυτό που θέλεις», πρόσθεσε.

Η Κάλλας επέμεινε ότι η επιλογή του Ευρωπαίου διαπραγματευτή αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των ευρωπαϊκών θεσμών και των κρατών-μελών και δεν μπορεί να υπόκειται στην έγκριση της Ρωσίας.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι δεν ενεργεί ως ανεξάρτητο πολιτικό πρόσωπο, αλλά βάσει της εντολής που της έχουν αναθέσει οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

«Δεν εκπροσωπώ τον εαυτό μου. Εκπροσωπώ τους 27», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Οι ευρωπαϊκές διαφωνίες και οι επιδιώξεις του Κρεμλίνου

Το ζήτημα της εκπροσώπησης έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις στο εσωτερικό της Ευρώπης, καθώς οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να διαμορφώσουν κοινή στάση απέναντι στη Ρωσία, χωρίς να παραμερίσουν τις διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατέληξαν στη συγκρότηση επταμελούς ομάδας, με εκπροσώπους από τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, για συμμετοχή σε τεχνικές διαβουλεύσεις.

Ωστόσο, η ύπαρξη μιας πολυμελούς ομάδας δεν επιλύει το ερώτημα ποιος θα αναλάβει την κεντρική πολιτική εκπροσώπηση της Ευρώπης, εφόσον οι συνομιλίες προχωρήσουν σε υψηλότερο επίπεδο.

Η Μόσχα, από την πλευρά της, επιδιώκει να συνδέσει τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία με μια ευρύτερη συζήτηση για τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη.

Στις ρωσικές επιδιώξεις περιλαμβάνονται περιορισμοί στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ και στη στρατιωτική παρουσία της Συμμαχίας, ζητήματα τα οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα.

Αυτή ακριβώς η σύνδεση προκαλεί ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς εκτιμάται ότι η Ρωσία θα μπορούσε να αξιοποιήσει την επιθυμία της Ευρώπης να συμμετάσχει στις συνομιλίες προκειμένου να αποσπάσει παραχωρήσεις σε κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας.

Την ίδια στιγμή, η έλλειψη ουσιαστικής προόδου στα βασικά ζητήματα της σύγκρουσης ενισχύει τον προβληματισμό για το κατά πόσο η ρωσική ηγεσία επιδιώκει πραγματικά μια συμφωνία που θα οδηγήσει στον τερματισμό των εχθροπραξιών.

Ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, Μίχολ Μάρτιν, έδωσε έμφαση στην ουσία των διαπραγματεύσεων, επισημαίνοντας ότι «μια ουσιαστική ειρηνευτική συμφωνία είναι εξίσου σημαντική με το ποιος εκπροσωπεί την Ευρώπη».

Η αντιπαράθεση για τον Ευρωπαίο απεσταλμένο αναδεικνύει έτσι ένα βαθύτερο διπλωματικό πρόβλημα: η Ευρώπη επιδιώκει να διασφαλίσει ότι δεν θα ληφθούν αποφάσεις για την ασφάλειά της χωρίς τη συμμετοχή της, ενώ η Ρωσία επιχειρεί να καθορίσει τους όρους υπό τους οποίους θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή αυτή η συμμετοχή.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο ποιος θα καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά και κατά πόσο οι Ευρωπαίοι θα μπορέσουν να διαμορφώσουν κοινή θέση, ικανή να επηρεάσει το περιεχόμενο μιας ενδεχόμενης συμφωνίας για την Ουκρανία.