Ολλανδία: Πολιτική κρίση λόγω φορολόγησης των εύπορων

Σε μία από τις σοβαρότερες πολιτικές δοκιμασίες της σύντομης θητείας της βρίσκεται η κυβέρνηση της Ολλανδίας, καθώς η έντονη διαφωνία μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων για τη φορολόγηση του πλούτου απειλεί να οδηγήσει στην κατάρρευση του κυβερνητικού συνασπισμού και ενδεχομένως σε πρόωρες εκλογές.

Η κρίση ξέσπασε μετά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου μεταξύ των κυβερνητικών κομμάτων D66 και Χριστιανοδημοκρατική Έκκληση (CDA) και των αντιπολιτευόμενων PRO και Volt, με στόχο την τροποποίηση του φορολογικού σχεδίου για το 2027. Η συμφωνία προβλέπει μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση για τους υψηλότερους εισοδηματικά και περιουσιακά πολίτες και ελαφρύνσεις για τους εργαζομένους.

Ωστόσο, το τρίτο κόμμα του συνασπισμού, το κεντροδεξιό φιλελεύθερο VVD, αντέδρασε έντονα, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία παραβιάζει τις αρχές της κυβερνητικής συνεργασίας και συνήφθη χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή του. Η εξέλιξη αυτή μετατρέπει μια διαφωνία για τη φορολογική πολιτική σε κρίσιμο ζήτημα πολιτικής εμπιστοσύνης και κυβερνητικής επιβίωσης.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η προσπάθεια μεταφοράς μέρους του φορολογικού βάρους από την εργασία προς τα εισοδήματα και τις αποδόσεις της περιουσίας.

Η συμφωνία προβλέπει πρόσθετη φορολόγηση των υψηλών επενδυτικών αποδόσεων, αυστηρότερη αντιμετώπιση ορισμένων μορφών φοροαποφυγής και αλλαγές στη φορολογία κληρονομιών και δωρεών. Στόχος είναι η εξασφάλιση περίπου 1 δισ. ευρώ, ώστε να χρηματοδοτηθούν αντίστοιχες φορολογικές ελαφρύνσεις. Ειδικότερα, στο ολλανδικό φορολογικό σύστημα «Box 3», που αφορά εισοδήματα από αποταμιεύσεις και επενδύσεις, προτείνεται η μείωση του βασικού φορολογικού συντελεστή από 36% σε 35,5%, παράλληλα με τη δημιουργία υψηλότερου συντελεστή 38,5% για μεγάλες ετήσιες αποδόσεις περιουσίας, με όριο τα 60.000 ευρώ. Η συγκεκριμένη αλλαγή εκτιμάται ότι μπορεί να αποφέρει πρόσθετα δημόσια έσοδα ύψους 221 εκατ. ευρώ.

Οι υποστηρικτές της συμφωνίας θεωρούν ότι οι παρεμβάσεις θα καταστήσουν δικαιότερο το φορολογικό σύστημα, περιορίζοντας τις επιβαρύνσεις της εργασίας και ενισχύοντας τη συνεισφορά των υψηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων.

Αντίθετα, το VVD εκφράζει σοβαρές αντιρρήσεις για τη φορολόγηση του κεφαλαίου, ενώ υποστηρίζει ότι οι δύο κυβερνητικοί εταίροι του παραβίασαν τους όρους της μεταξύ τους πολιτικής συμφωνίας.

Η επικεφαλής του VVD και υπουργός Άμυνας, Ντιλάν Γεσιλγκιόζ-Ζεγκέριους, δήλωσε ότι αιφνιδιάστηκε από την πρωτοβουλία των δύο άλλων κυβερνητικών κομμάτων και προειδοποίησε ότι, εφόσον αυτά υπερψηφίσουν τη συμφωνία, θα απαιτηθεί ουσιαστική επανεξέταση της κυβερνητικής συνεργασίας.

Η κρισιμότητα της κατάστασης ανάγκασε τον πρωθυπουργό Ρομπ Γέτεν να ακυρώσει τη συμμετοχή του σε ευρωπαϊκή συνάντηση στο Δουβλίνο, προκειμένου να παραστεί στην έκτακτη κοινοβουλευτική συζήτηση της Πέμπτης 12 Νοεμβρίου.