Ουκρανικό: Πρόταση παραχώρησης του Ντονμπάς έναντι ένταξης στο ΝΑΤΟ

Σε νέα φάση διπλωματικής κινητικότητας εισέρχεται το ουκρανικό ζήτημα, έπειτα από τις αποκαλύψεις του προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ότι η αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα έθεσε επισήμως το σενάριο αποχώρησης των ουκρανικών δυνάμεων από το Ντονμπάς, με αντάλλαγμα την πλήρη ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγα μόλις εικοσιτετράωρα πριν από την προγραμματισμένη για την Πέμπτη τριμερή συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, του Ρώσου ομολόγου του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ, η οποία θα διεξαχθεί στην πόλη Σεν-ζέν της Κίνας, στο περιθώριο της Συνόδου Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού.

Παρότι στην επίσημη ατζέντα των συνομιλιών των τριών ηγετών κυριαρχεί το ζήτημα του Ιράν, οι ζυμώσεις γύρω από τη διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία βρίσκονται στο μικροσκόπιο της διεθνούς διπλωματίας.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά την ολοκλήρωση του τελευταίου κύκλου επαφών με τη ρωσική πλευρά στο Αμπού Ντάμπι, ο κ. Ζελένσκι γνωστοποίησε, μέσω δηλώσεων που δημοσιοποίησε το γραφείο του, ότι για πρώτη φορά οι Αμερικανοί διαπραγματευτές έθεσαν ευθέως το δίλημμα της εδαφικής υποχώρησης έναντι της νατοϊκής ομπρέλας.

Όπως μετέφερε ο Ουκρανός πρόεδρος, το ερώτημα που τέθηκε από την αμερικανική πλευρά ήταν σαφές ως προς το ενδεχόμενο αποχώρησης από την ανατολική επαρχία του Ντονμπάς, εάν το Κίεβο εξασφάλιζε την ένταξή του στη Συμμαχία.

Ο ίδιος αναγνώρισε ότι η προοπτική ένταξης στη Βορειοατλαντική Συμμαχία επανέρχεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, παραδέχθηκε ωστόσο ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά περίπλοκη εξίσωση, λαμβάνοντας υπόψη τη στάση της Μόσχας.

Επιχειρώντας να χαράξει τις κόκκινες γραμμές του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επανέλαβε ότι η ουκρανική κυβέρνηση δεν προτίθεται να προχωρήσει μονομερώς σε παραχώρηση εδαφών. Παρ’ όλα αυτά, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να παραπέμψει το ζήτημα στην ετυμηγορία του ουκρανικού λαού μέσω εθνικού δημοψηφίσματος, υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι θα έχει προηγηθεί μια συνολική και δεσμευτική συμφωνία.

Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, το πλαίσιο αυτής της συμφωνίας οφείλει να διασφαλίζει ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τη Δύση, τη δυνατότητα διατήρησης αξιόμαχων και επαρκώς χρηματοδοτούμενων ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, καθώς και την εξασφάλιση των αναγκαίων κεφαλαίων για την ανοικοδόμηση της χώρας.

Μόνο εφόσον καλυφθούν αυτές οι προϋποθέσεις, όπως διευκρίνισε, θα ζητηθεί από την ουκρανική κοινωνία να αποφανθεί επί της αποδοχής ή της απόρριψης του συμβιβασμού, διατηρώντας έτσι ανοιχτό ένα παράθυρο πολιτικής διευθέτησης χωρίς προκαταβολικές εδαφικές υποχωρήσεις.

Η συζήτηση περί ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ παραμένει, ωστόσο, το πλέον ακανθώδες σημείο τριβής. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει καταστήσει σαφές κατ’ επανάληψη ότι η επέκταση της Συμμαχίας στα ουκρανικά εδάφη αποτελεί αδιαπραγμάτευτη «κόκκινη γραμμή» για το Κρεμλίνο, προβάλλοντας το συγκεκριμένο επιχείρημα ως βασική αιτία για την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022.