Πιερρακάκης στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς: «Ο επενδυτής δεν προστατεύεται με εγκυκλίους»

Στον κομβικό ρόλο της εμπιστοσύνης, της ισχυρής εποπτείας και της πολιτικής σταθερότητας για την ανάπτυξη της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και την προσέλκυση επενδύσεων αναφέρθηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τον χαιρετισμό του στο «Επετειακό Συμπόσιο 2026» της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, με θέμα «Η Ιστορία μας – Η Στρατηγική μας – Οι Νέοι Ορίζοντές μας».

Με αφορμή τη συμπλήρωση 35 ετών από την ίδρυση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς το 1991, ο υπουργός στάθηκε στη σημασία της θεσμικής συνέχειας και της ανεξαρτησίας της εποπτικής αρχής, επισημαίνοντας ότι η αποστολή της υπερβαίνει τον στενό έλεγχο της αγοράς.

«Δεν έρχομαι πάντως σε έναν θεσμό ο οποίος -στενά μιλώντας- “ελέγχει την αγορά”. Έρχομαι σε έναν θεσμό που η βασική του μέριμνα είναι να προστατεύει την εμπιστοσύνη. Και χωρίς εμπιστοσύνη -το ξέρετε όλες και όλοι πολύ καλά- δεν υπάρχει κεφαλαιαγορά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι τέσσερις λειτουργίες μιας ισχυρής κεφαλαιαγοράς

Ο κ. Πιερρακάκης προσδιόρισε τέσσερις βασικές λειτουργίες που καλείται να επιτελεί μια σύγχρονη και αξιόπιστη κεφαλαιαγορά: τη διοχέτευση των αποταμιεύσεων σε πραγματικές επενδύσεις, τη διασφάλιση διαφάνειας και εμπιστοσύνης, την προστασία των μικρών επενδυτών από καταχρηστικές πρακτικές και χειραγώγηση, καθώς και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και του βάθους της αγοράς.

Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε στοιχεία από τον απολογισμό της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς για την περίοδο 2019-2026. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, μέσω 94 ενημερωτικών δελτίων αντλήθηκαν κεφάλαια 25,3 δισ. ευρώ, ενώ το ενεργητικό των αμοιβαίων κεφαλαίων αυξήθηκε από 6,1 δισ. ευρώ το 2019 σε 25,6 δισ. ευρώ σήμερα.

Παράλληλα, μηδενίστηκαν οι εκκρεμείς υποθέσεις άνω της πενταετίας, προχώρησαν η εσωτερική αναδιοργάνωση και ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Επιτροπής, ενισχύθηκε η προληπτική εποπτεία και δόθηκαν οι πρώτες άδειες παρόχων κρυπτοστοιχείων βάσει του ευρωπαϊκού πλαισίου MiCA. Για το 2025, η Επιτροπή εμφάνισε πλεόνασμα χρήσης 11,4 εκατ. ευρώ.

«Ο επενδυτής δεν προστατεύεται με εγκυκλίους»

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο υπουργός στην πρακτική διάσταση της εποπτείας, υποστηρίζοντας ότι η αποτελεσματική προστασία των επενδυτών προϋποθέτει ουσιαστικούς και επιτόπιους ελέγχους.

«Η εποπτεία είναι πράξη. Γι’ αυτό και ενισχύουμε θεσμικά και ουσιαστικά την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Γι’ αυτό προβλέψαμε επιτόπιους ελέγχους. Ο επενδυτής δεν προστατεύεται με εγκυκλίους. Προστατεύεται όταν κάποιος αρμόδιος μπαίνει στο κατάστημα ή στην πλατφόρμα και ελέγχει αν αυτό που πωλείται, είναι αυτό που δηλώνεται», σημείωσε.

Κατά τον κ. Πιερρακάκη, η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά περνά πλέον από την εποχή κατά την οποία το Χρηματιστήριο αποτελούσε «σύμβολο κρίσης» σε μια νέα περίοδο, όπου μπορεί να λειτουργήσει ως «υποδομή ανάπτυξης».

Euronext: Μεγαλύτερη ρευστότητα και διεθνής ορατότητα

Σημαντικό μέρος της τοποθέτησης του υπουργού αφορούσε την ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο δίκτυο της Euronext, την οποία χαρακτήρισε αναβάθμιση εθνικής εμβέλειας.

Όπως σημείωσε, η εξέλιξη αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τις ελληνικές επιχειρήσεις, προσφέροντας πρόσβαση σε μεγαλύτερη ρευστότητα και σε ευρύτερη επενδυτική βάση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, το ATHEX εντάσσεται σε δίκτυο άνω των 1.800 εισηγμένων εταιρειών, συνολικής κεφαλαιοποίησης περίπου 7 τρισ. ευρώ.

«Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα παύει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μια μικρή, περιφερειακή χρηματιστηριακή αγορά και αποκτά θέση μέσα σε ένα μεγάλο πανευρωπαϊκό δίκτυο», υπογράμμισε.

Ο υπουργός συνέδεσε, πάντως, την πρόσβαση των επιχειρήσεων στις αγορές με αυστηρές υποχρεώσεις διαφάνειας και λογοδοσίας.

«Η εισαγωγή στο Χρηματιστήριο δεν είναι για εμάς παιχνίδι δημοσίων σχέσεων. Είναι δέσμευση διαφάνειας. Όποιος θέλει να αντλήσει κεφάλαια από εκεί, οφείλει να αντέχει το φως και τον έλεγχο», ανέφερε.

Στόχος επενδύσεων άνω των 60 δισ. ευρώ έως το 2030

Ο κ. Πιερρακάκης έθεσε ως κεντρικό στόχο για τα επόμενα χρόνια την περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων στην ελληνική οικονομία, με ορίζοντα το 2030.

Όπως ανέφερε, το ποσοστό των επενδύσεων ως προς το ΑΕΠ βρισκόταν στο 11% το 2019, ενώ ο στόχος είναι να φθάσει στο 20% το 2030, προσεγγίζοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τον οποίο τοποθέτησε περίπου στο 21%.

Σε ονομαστικούς όρους, σύμφωνα με τον υπουργό, οι επενδύσεις θα πρέπει να ξεπεράσουν τα 60 δισ. ευρώ έως το τέλος της δεκαετίας, από περίπου 46 δισ. ευρώ σήμερα.

«Η κεφαλαιαγορά είναι απολύτως “υπαρξιακό” μέσο για να το πετύχουμε αυτό», τόνισε, συνδέοντας παράλληλα τον στόχο με την ανάγκη καλλιέργειας επενδυτικής κουλτούρας στα ελληνικά νοικοκυριά.

Στην ίδια κατεύθυνση ενέταξε και τη μεταρρύθμιση του Ειδικού Επενδυτικού Λογαριασμού για τα νεογέννητα παιδιά, εκφράζοντας την προσδοκία ότι θα συμβάλει ώστε οι οικογένειες να εξοικειωθούν όχι μόνο με την αποταμίευση αλλά και με την έννοια της επένδυσης.

«Όταν λέμε ότι πρέπει να επενδύουμε στο μέλλον των παιδιών μας, πρέπει να κυριολεκτούμε», είπε.

SIU και Τραπεζική Ένωση: Το ευρωπαϊκό στοίχημα

Ο υπουργός αναφέρθηκε εκτενώς και στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων – Savings and Investments Union (SIU), επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή αποταμίευση παραμένει κατακερματισμένη στα εθνικά σύνορα, περιορίζοντας τη ρευστότητα και τη χρηματοδότηση της καινοτομίας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα αναξιοποίητα κεφάλαια στην Ευρώπη ξεπερνούν τα 10 τρισ. ευρώ και ζητούμενο είναι να διοχετευθούν σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, στην καινοτομία και στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.

Παράλληλα, συνέδεσε την ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών με την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και με τη διεθνή ισχύ του ευρώ.

«Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά ενοποιημένη κεφαλαιαγορά με 27 διαφορετικές εποπτικές προσεγγίσεις. Και μια Ένωση Κεφαλαιαγορών χωρίς επαρκή ευρωπαϊκή εποπτεία είναι σαν μια Νομισματική Ένωση χωρίς Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα», σημείωσε.

Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής εποπτείας δεν υποβαθμίζει τον ρόλο των εθνικών αρχών. Αντιθέτως, όπως είπε, «η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς είναι αυτό το μάτι στην Ελλάδα» και ο ρόλος της καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμος όσο βαθαίνει η ευρωπαϊκή ενοποίηση.

Πολιτική σταθερότητα και εμπιστοσύνη των επενδυτών

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην πολιτική σταθερότητα, την οποία χαρακτήρισε ως τη σημαντικότερη ίσως προϋπόθεση για την προσέλκυση κεφαλαίων.

«Υπάρχει όμως ακόμη μια θεμελιώδης προϋπόθεση για την προσέλκυση κεφαλαίων. Θα έλεγα, η σημαντικότερη όλων: η πολιτική σταθερότητα. Μιλήσαμε για την αξία της εμπιστοσύνης σε μια οικονομία. Όμως χωρίς πολιτική σταθερότητα, χωρίς αυτήν την προοπτική, η εμπιστοσύνη του επενδυτή υπονομεύεται διότι το μέλλον φαντάζει θολό», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον υπουργό, πολιτική, οικονομία και κοινωνία συγκροτούν μια αλληλένδετη σχέση, η οποία μπορεί να λειτουργεί αποτελεσματικά μόνο σε ένα σταθερό περιβάλλον.

Ο ίδιος περιέγραψε, τέλος, τον διακριτό αλλά συμπληρωματικό ρόλο κυβέρνησης και εποπτικών αρχών: «Η πολιτική βάζει τις προτεραιότητες. Εσείς από την πλευρά σας εγγυάστε ότι οι κανόνες εφαρμόζονται στην πράξη».

«Αν η πολιτική προσπαθήσει να υποκαταστήσει την εποπτεία, η αγορά χάνει σε αξιοπιστία. Αν η εποπτεία γίνει αυτοσκοπός χωρίς αναπτυξιακό ορίζοντα, η αγορά στεγνώνει. Χρειαζόμαστε και τα δύο: αγορά που λειτουργεί και κράτος που σχεδιάζει στρατηγικά», κατέληξε.