PosoKanei: Νέο ψηφιακό εργαλείο ενημέρωσης τιμών αντικαθιστά το e-katanalotis

Με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη, τα ψηφιακά εργαλεία και την αξιοποίηση δεδομένων της αγοράς σε πραγματικό χρόνο, το υπουργείο Ανάπτυξης επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ενιαίο ψηφιακό οικοσύστημα απέναντι στην ακρίβεια και τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η νέα πλατφόρμα PosoKanei, η οποία έρχεται να αντικαταστήσει και να αναβαθμίσει το γνωστό e-katanalotis. Η φιλοδοξία του υπουργείου είναι το νέο εργαλείο να εξελιχθεί σε μια πιο σύγχρονη, διαδραστική και δυναμική πλατφόρμα σύγκρισης τιμών και αγοραστικών επιλογών, δίνοντας στους πολίτες καλύτερη εικόνα για το κόστος βασικών προϊόντων καθημερινής κατανάλωσης.

Η μεγάλη αλλαγή σε σχέση με το σημερινό μοντέλο είναι ότι το PosoKanei σχεδιάζεται να λειτουργεί με πολύ μεγαλύτερο εύρος δεδομένων και με πιο άμεση ενημέρωση για τις τιμές της αγοράς. Δεν θα πρόκειται για έναν ηλεκτρονικό κατάλογο προϊόντων, αλλά για ένα εργαλείο που θα μπορεί να αποτυπώνει μεταβολές τιμών, συγκρίσεις ανά κατηγορία προϊόντων, διαφορές μεταξύ αλυσίδων και πιθανές αποκλίσεις που ενδιαφέρουν τόσο τον καταναλωτή όσο και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.

Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο Ανάπτυξης προχώρησε σε πρόσκληση υποβολής προσφοράς προς την CIRCANA HELLAS Α.Ε. Έρευνας Αγοράς για την παροχή υπηρεσιών πληροφόρησης προς τη νέα πλατφόρμα. Η προθεσμία για την κατάθεση προσφοράς λήγει στις 26 Μαΐου.

Αντικείμενο της σύμβασης αποτελεί η διαβίβαση λίστας με τα μεγαλύτερα σε όγκο προϊόντα της αγοράς, τα λεγόμενα top 10.000 SKUs, προς την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Η εταιρεία διαθέτει βάσεις δεδομένων με κωδικούς επώνυμων προϊόντων, αλλά και προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας που διακινούνται στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ.

Οι συγκεκριμένοι κωδικοί θα αποτελέσουν τη «ραχοκοκαλιά» του νέου ψηφιακού εργαλείου. Μέσω αυτών, η πλατφόρμα θα μπορεί να παρέχει πληροφόρηση για τιμές, συγκρίσεις, μεταβολές και τάσεις σε βασικά αγαθά, καλύπτοντας πολύ μεγαλύτερο αριθμό προϊόντων σε σχέση με το e-katanalotis.

Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται σε 9.300 ευρώ πλέον ΦΠΑ, δηλαδή συνολικά 11.532 ευρώ, και θα καλυφθεί από τις πιστώσεις του τακτικού προϋπολογισμού του υπουργείου Ανάπτυξης για το 2026.

Η πρωτοβουλία συνδέεται άμεσα με το ευρύτερο σχέδιο ενίσχυσης της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, για την οποία ενεργοποιείται παράλληλα χρηματοδοτικό πρόγραμμα ύψους 4,6 εκατ. ευρώ.

Η σχετική πρόσκληση, που υπέγραψε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος και αναρτήθηκε στη Διαύγεια, αφορά δράσεις αναβάθμισης και επέκτασης των ψηφιακών δυνατοτήτων της Αρχής, με έμφαση σε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για την «ευφυή» επιτήρηση της αγοράς.

Το νέο σύστημα θα αξιοποιεί εργαλεία ανάλυσης δεδομένων για τον εντοπισμό παραβατικών συμπεριφορών, την κατηγοριοποίηση καταγγελιών, τη διενέργεια αυτεπάγγελτων ελέγχων και την επιβολή προστίμων. Παράλληλα, θα υποστηρίζει τις διοικητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων, με στόχο ταχύτερες και πιο τεκμηριωμένες παρεμβάσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Η δημόσια δαπάνη της δράσης ανέρχεται σε 4.612.800 ευρώ και εντάσσεται στο ΤΠΑ Υπουργείου Ανάπτυξης 2026-2030, στον άξονα προτεραιότητας «Ενίσχυση εμπορίου και προστασία του καταναλωτή».

Τι αλλάζει για τον καταναλωτή
Για τον καταναλωτή, η βασική αλλαγή είναι η πρόσβαση σε περισσότερη και πιο οργανωμένη πληροφόρηση. Μέσα από το PosoKanei, ο πολίτης θα μπορεί να συγκρίνει τιμές σε χιλιάδες προϊόντα, να εντοπίζει διαφορές μεταξύ αλυσίδων και να αξιολογεί καλύτερα τις αγοραστικές του επιλογές.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα παρακολούθησης της πορείας των τιμών. Εφόσον το σύστημα λειτουργήσει με ιστορικά δεδομένα και συχνή ενημέρωση, ο καταναλωτής θα μπορεί να βλέπει όχι μόνο την τρέχουσα τιμή ενός προϊόντος, αλλά και το πώς αυτή έχει διαμορφωθεί το προηγούμενο διάστημα.

Αυτό μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο για την αξιολόγηση των προσφορών. Για παράδειγμα, μια έκπτωση μπορεί να εμφανίζεται ελκυστική, αλλά να έχει προηγηθεί αύξηση τιμής που αλλοιώνει την πραγματική εικόνα. Με την παρακολούθηση του ιστορικού τιμών, ο καταναλωτής αποκτά καλύτερο εργαλείο για να διαπιστώνει αν μια προσφορά είναι ουσιαστική ή απλώς επικοινωνιακή.

Το κρίσιμο ερώτημα: εργαλείο ενημέρωσης ή πραγματικό ανάχωμα στην ακρίβεια;

Παρά τις προσδοκίες που καλλιεργεί το νέο ψηφιακό εγχείρημα, το μεγάλο ερώτημα παραμένει αν το PosoKanei θα αποτελέσει πραγματικό εργαλείο αντιμετώπισης της ακρίβειας ή αν θα περιοριστεί, όπως συνέβη σε μεγάλο βαθμό με το e-katanalotis, σε έναν μηχανισμό ενημέρωσης και σύγκρισης τιμών.

Και αυτό διότι η διαφάνεια, όσο σημαντική κι αν είναι, δεν αρκεί από μόνη της για να συγκρατήσει τις τιμές. Ένα ψηφιακό εργαλείο μπορεί να δείχνει στον καταναλωτή πού είναι φθηνότερο ένα προϊόν, ποια αλυσίδα έχει καλύτερη τιμή ή αν μια προσφορά είναι πραγματική. Δεν μπορεί, όμως, από μόνο του να μειώσει το κόστος παραγωγής, να περιορίσει τις ανατιμήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, να ελέγξει τα περιθώρια κέρδους ή να αποτρέψει φαινόμενα αισχροκέρδειας χωρίς ουσιαστικούς και συστηματικούς ελέγχους.

Το ίδιο επιχείρημα είχε προβληθεί και για το e-katanalotis, το οποίο παρουσιάστηκε ως εργαλείο ενίσχυσης της διαφάνειας και της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών. Ωστόσο, στην πράξη, παρά τη χρησιμότητά του ως πλατφόρμα σύγκρισης τιμών, δεν κατάφερε να ανακόψει το κύμα ακρίβειας.

Η ίδια η αντικατάστασή του από το PosoKanei αποτελεί, εμμέσως, παραδοχή ότι το προηγούμενο μοντέλο δεν επαρκούσε για τις ανάγκες μιας αγοράς με συνεχείς ανατιμήσεις, σύνθετες εμπορικές πρακτικές και έντονες πιέσεις στα νοικοκυριά.