Circana: Σε μέγγενη ακρίβειας 7 στους 10 καταναλωτές – Μάχη επιβίωσης στο ράφι και σαφάρι προσφορών στα σούπερ μάρκετ

Έναν καταναλωτή που βρίσκεται σε διαρκή αναζήτηση οικονομικότερων επιλογών, μετρά προσεκτικά τις δαπάνες του και αναπροσαρμόζει τις αγοραστικές του συνήθειες, χωρίς όμως να εγκαταλείπει πλήρως τις μικρές απολαύσεις της καθημερινότητας, έτσι όπως αυτές έχουν προσαρμοστεί στην δύσκολη πραγματικότητα, σκιαγραφεί η νέα έρευνα της Circana.

Η ακρίβεια και η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα εξακολουθούν να κυριαρχούν στις αποφάσεις των ελληνικών νοικοκυριών, μεταβάλλοντας όχι μόνο το περιεχόμενο του καταναλωτικού καλαθιού, αλλά και τα κριτήρια με τα οποία επιλέγονται καταστήματα, προϊόντα και εμπορικά σήματα.

Σύμφωνα με την έρευνα «Κατανάλωση σε Μετάβαση: Οι Δυνάμεις που Διαμορφώνουν το Αύριο της Αγοράς», που παρουσιάστηκε από τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της Circana, Παναγιώτη Μπορέτο, στο ECR Gathering 2026, το 74% των καταναλωτών δηλώνει ότι διαχειρίζεται τα οικονομικά του με δυσκολία ή ιδιαίτερη προσοχή.

Το εύρημα αποτυπώνει μια αγορά στην οποία η τιμή αποκτά ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα, ενώ η εμπιστοσύνη, οι προσφορές και η αντιλαμβανόμενη αξία κάθε προϊόντος αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους στον ανταγωνισμό μεταξύ βιομηχανίας και λιανεμπορίου.

Στο 3,89 στα 10 ο δείκτης οικονομικής ασφάλειας

Η οικονομική ανασφάλεια αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα στοιχεία της σημερινής καταναλωτικής πραγματικότητας. Ο μέσος δείκτης οικονομικής ασφάλειας διαμορφώνεται μόλις στο 3,89 με άριστα το 10, υποδηλώνοντας τη χαμηλή αίσθηση οικονομικής σταθερότητας των νοικοκυριών.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό είναι ότι το 57% των ερωτηθέντων αναδεικνύει την αναντιστοιχία μεταξύ αμοιβών και κόστους ζωής ως βασική πηγή προβληματισμού.

Στο ίδιο κάδρο βρίσκονται το στεγαστικό κόστος, η πορεία της οικονομίας και η διεθνής αβεβαιότητα, παράγοντες που συμπιέζουν τα περιθώρια οικονομικών επιλογών.

Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε περιορισμό δαπανών για μη βασικά αγαθά και υπηρεσίες, με τη διασκέδαση και την ένδυση να συγκαταλέγονται στις κατηγορίες που δέχονται πιέσεις.

Ο καταναλωτής δεν σταματά να αγοράζει, αλλά επανεξετάζει συστηματικά πού, πώς και πόσα χρήματα θα διαθέσει.

Στα 347 ευρώ το μηνιαίο καλάθι του σούπερ μάρκετ

Στο επίκεντρο αυτής της αναπροσαρμογής βρίσκεται το σούπερ μάρκετ, καθώς οι αγορές τροφίμων και ειδών καθημερινής ανάγκης απορροφούν σημαντικό μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού.

Σύμφωνα με τη Circana, η μέση μηνιαία δαπάνη για αγορές από τα σούπερ μάρκετ ανέρχεται σε 347 ευρώ.

Η προσπάθεια συγκράτησης του κόστους οδηγεί σε πιο οργανωμένες αγορές. Οι καταναλωτές αναζητούν προσφορές, συγκρίνουν τιμές ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο και αξιολογούν με μεγαλύτερη προσοχή τη σχέση τιμής και ποσότητας.

Η αγοραστική απόφαση γίνεται λιγότερο αυθόρμητη και περισσότερο αποτέλεσμα σχεδιασμού.

Για τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, η νέα αυτή πραγματικότητα ενισχύει τη σημασία της τιμολογιακής πολιτικής και των προωθητικών ενεργειών, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί την ανάγκη για πιο ξεκάθαρη επικοινωνία της αξίας των προϊόντων προς τον καταναλωτή.

Ιδιωτική ετικέτα: Συχνές αγορές από το 63% των καταναλωτών

Μία από τις σημαντικότερες τάσεις που αναδεικνύει η έρευνα είναι η ισχυρή παρουσία των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στις καταναλωτικές επιλογές.

Το 63% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι αγοράζει συχνά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, αναζητώντας οικονομικότερες εναλλακτικές χωρίς να θεωρεί απαραίτητη την αποκλειστική προσήλωση σε επώνυμες μάρκες.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον στρατηγικό ρόλο των κωδικών ιδιωτικής ετικέτας για τις αλυσίδες λιανεμπορίου, οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να διαφοροποιήσουν το προϊοντικό τους χαρτοφυλάκιο και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους.

Παράλληλα, δημιουργεί μεγαλύτερες προκλήσεις για τους προμηθευτές επώνυμων προϊόντων, καθώς η διατήρηση του μεριδίου τους απαιτεί ισχυρότερη τεκμηρίωση της προστιθέμενης αξίας που προσφέρουν.

Η μάχη, επομένως, δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη χαμηλότερη τιμή. Επεκτείνεται στην ποιότητα, στην αξιοπιστία και στη δυνατότητα ενός προϊόντος να δικαιολογεί τη θέση του στο καλάθι του καταναλωτή.

Η εμπιστοσύνη παραμένει πλεονέκτημα για τα σούπερ μάρκετ

Παρά την οικονομική πίεση και την αυξημένη απαιτητικότητα των καταναλωτών, το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων διατηρεί ισχυρή θέση στην καθημερινότητά τους.

Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ συγκεντρώνουν μέση βαθμολογία εμπιστοσύνης 4,48 στα 7, την υψηλότερη μεταξύ των κλάδων λιανεμπορίου που εξετάστηκαν στην έρευνα.

Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι καταναλωτές εμφανίζονται περισσότερο διατεθειμένοι να συγκρίνουν διαφορετικές επιλογές και να μετακινούνται προς εκείνες που θεωρούν οικονομικά συμφερότερες.

Για τις επιχειρήσεις, η εμπιστοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, υπό την προϋπόθεση ότι συνοδεύεται από συνεπή τιμολογιακή πολιτική, διαθεσιμότητα προϊόντων και αξιόπιστη αγοραστική εμπειρία.

Οι διακοπές και η εστίαση αντέχουν παρά την πίεση

Αν και η οικονομική στενότητα κυριαρχεί, η έρευνα καταγράφει και μία διαφορετική διάσταση της καταναλωτικής συμπεριφοράς: την επιθυμία διατήρησης εμπειριών που συνδέονται με την ποιότητα ζωής.

Το 60% των καταναλωτών δηλώνει ότι σχεδιάζει να πραγματοποιήσει διακοπές, ενώ καταγράφονται κατά μέσο όρο 4,3 γεύματα εκτός σπιτιού την εβδομάδα.

Παράλληλα, οι επισκέψεις σε καταστήματα τροφίμων διαμορφώνονται κατά μέσο όρο σε 2,6 εβδομαδιαίως.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι καταναλωτές δεν υιοθετούν μια οριζόντια στρατηγική περικοπών. Αντίθετα, επιχειρούν να εξοικονομήσουν πόρους από ορισμένες κατηγορίες, προκειμένου να διατηρήσουν άλλες δαπάνες που θεωρούν σημαντικές.

Αυτή η επιλεκτική κατανάλωση δημιουργεί ένα πιο σύνθετο περιβάλλον για τις επιχειρήσεις, στις οποίες δεν αρκεί πλέον μόνο η ανταγωνιστική τιμή, αλλά απαιτείται και βαθύτερη κατανόηση των προτεραιοτήτων των πελατών τους.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει σταδιακά στην αγοραστική απόφαση

Μαζί με την οικονομική πίεση, η τεχνολογία αναδεικνύεται σε έναν ακόμη παράγοντα που μετασχηματίζει τις αγοραστικές συνήθειες.

Ο δείκτης εξοικείωσης με την τεχνητή νοημοσύνη διαμορφώνεται στο 3,63 με άριστα το 5, με μεγαλύτερη εξοικείωση να καταγράφεται στις νεότερες ηλικιακές ομάδες.

Η αναζήτηση πληροφοριών και ο εντοπισμός καλύτερων προσφορών συγκαταλέγονται στις βασικές χρήσεις της τεχνολογίας, η οποία αρχίζει να αποκτά ρόλο υποστηρικτικού εργαλείου στις καταναλωτικές αποφάσεις.

Για το λιανεμπόριο και τις εταιρείες καταναλωτικών προϊόντων, η εξέλιξη αυτή ανοίγει ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού: την ικανότητα των επιχειρήσεων να παρέχουν ακριβή πληροφόρηση, να διευκολύνουν τη σύγκριση προϊόντων και να ανταποκρίνονται στις ανάγκες ενός περισσότερο ενημερωμένου αγοραστή.

Οι προκλήσεις για βιομηχανία και λιανεμπόριο

Η έρευνα της Circana αποτυπώνει μια βαθύτερη μετατόπιση στην ελληνική αγορά: η καταναλωτική συμπεριφορά δεν καθορίζεται πλέον μόνο από τις ανάγκες, τις συνήθειες και την προτίμηση σε συγκεκριμένες μάρκες, αλλά ολοένα περισσότερο από τη δυνατότητα διαχείρισης ενός περιορισμένου προϋπολογισμού.

Την ίδια στιγμή, η ενίσχυση της ιδιωτικής ετικέτας, η αναζήτηση προσφορών και η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων αλλάζουν τους όρους με τους οποίους οι επιχειρήσεις διεκδικούν την καταναλωτική δαπάνη.

Το ζητούμενο για τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τη βιομηχανία είναι η εξεύρεση ισορροπίας ανάμεσα στην προσιτή τιμή, στην ποιότητα και στη διατήρηση της εμπορικής αξίας των προϊόντων.

Σε μια αγορά όπου το διαθέσιμο εισόδημα παραμένει υπό πίεση, η δυνατότητα κατανόησης των νέων προτεραιοτήτων του καταναλωτή αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη των επιχειρήσεων.