Πρώτο ρωσικό ντίζελ στις ΗΠΑ μετά το 2022: Δεξαμενόπλοιο με 40.000 τόνους κατευθύνεται στη Νέα Υόρκη

Το πρώτο φορτίο ρωσικού ντίζελ με προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την επιβολή της αμερικανικής απαγόρευσης το 2022 βρίσκεται ήδη καθ’ οδόν προς τη Νέα Υόρκη, σηματοδοτώντας μια σημαντική εξέλιξη στις ενεργειακές σχέσεις Ουάσιγκτον και Μόσχας, στον απόηχο της απροσδόκητης συμφωνίας μεταξύ του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων της LSEG, το δεξαμενόπλοιο Agioi Fanendes, με σημαία Μάλτας, φόρτωσε στις 22 Οκτωβρίου περίπου 40.000 μετρικούς τόνους ντίζελ εξαιρετικά χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο στο ρωσικό λιμάνι Πριμόρσκ, στη Βαλτική Θάλασσα. Το πλοίο έχει δηλώσει ως προορισμό τη Νέα Υόρκη, με εκτιμώμενη ημερομηνία άφιξης την 7η Νοεμβρίου.

Μέχρι στιγμής, η ταυτότητα τόσο του αγοραστή όσο και του πωλητή του φορτίου παραμένει άγνωστη. Εφόσον ολοκληρωθεί η εισαγωγή, θα πρόκειται για την πρώτη γνωστή άφιξη ρωσικού πετρελαϊκού προϊόντος στην αμερικανική αγορά μετά την απαγόρευση που επέβαλε η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν το 2022, ως απάντηση στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία, καθώς έρχεται λίγες ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αυξημένες τιμές του ντίζελ ασκούν πιέσεις στις επιχειρήσεις, τις μεταφορές και τους καταναλωτές.

Η συμφωνία Πούτιν – Τραμπ και οι 300.000 τόνοι ντίζελ

Η συμφωνία, την οποία ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στις 9 Οκτωβρίου, εντάσσεται στις προσπάθειες της αμερικανικής κυβέρνησης να περιορίσει το κόστος των καυσίμων και να ενισχύσει την προσφορά στην παγκόσμια αγορά.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, η Ρωσία πρόκειται να διοχετεύσει άμεσα 300.000 μετρικούς τόνους ντίζελ, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 2,25 εκατομμύρια βαρέλια, στις αγορές των ΗΠΑ και άλλων χωρών.

Το αρχικό αυτό πρόγραμμα προβλέπεται να ακολουθήσουν επιπλέον 500.000 τόνοι τον Νοέμβριο και ακόμη 1 εκατομμύριο τόνοι αμέσως μετά, με στόχο την αύξηση της διαθεσιμότητας καυσίμων και την αποκλιμάκωση των τιμών.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Μόσχα ήρε την αυτοεπιβαλλόμενη απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ, ενώ η Ουάσιγκτον προχώρησε σε χαλάρωση ορισμένων περιορισμών που συνδέονται με τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

Παράλληλα, ο Τραμπ άσκησε πίεση στους Ευρωπαίους συμμάχους, απειλώντας με περιορισμό των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ προς την Ευρώπη, εάν οι ευρωπαϊκές χώρες δεν αποδεσμεύσουν μεγαλύτερες ποσότητες από τα στρατηγικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης.

Από την πλευρά του Κρεμλίνου, ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας Ντμίτρι Πεσκόφ επιβεβαίωσε την Παρασκευή ότι το πρώτο δεξαμενόπλοιο στο πλαίσιο της συμφωνίας έχει ήδη αναχωρήσει, χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίσει τον τελικό προορισμό του.

Όπως ανέφερε, έχουν ήδη υπάρξει ενημερώσεις από το ρωσικό υπουργείο Ενέργειας για την αναχώρηση του πρώτου φορτίου προς τους αγοραστές, ενώ οι επόμενες αποστολές αναμένεται να συνεχιστούν με σταθερό ρυθμό.

Η επιστροφή της Ρωσίας στις διεθνείς αγορές ντίζελ

Η επανεκκίνηση των ρωσικών εξαγωγών πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον, καθώς οι εμπορικές ροές πετρελαϊκών προϊόντων έχουν αναδιαμορφωθεί σημαντικά μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.

Από τον Φεβρουάριο του 2023, όταν τέθηκε σε ισχύ το ευρωπαϊκό εμπάργκο στις εισαγωγές ρωσικών πετρελαϊκών προϊόντων, η Μόσχα ανακατεύθυνε μεγάλο μέρος των εξαγωγών της προς την Τουρκία, τη Βραζιλία και χώρες της Αφρικής. Παράλληλα, συνεχίζει να τροφοδοτεί τις αγορές της Κεντρικής Ασίας μέσω σιδηροδρομικών μεταφορών.

Στοιχεία των LSEG και Kpler δείχνουν ότι, μετά την άρση της ρωσικής απαγόρευσης εξαγωγών, τα φορτία ντίζελ άρχισαν να επιστρέφουν στους παραδοσιακούς εμπορικούς προορισμούς τους. Τουλάχιστον δύο δεξαμενόπλοια έχουν δηλώσει προορισμούς στην Τουρκία και τη Βραζιλία, ενώ για άλλες αποστολές εξακολουθεί να επικρατεί αβεβαιότητα.

Ορισμένα πλοία που αναχώρησαν από το Πριμόρσκ έχουν δηλώσει ως ενδιάμεσους ή πιθανούς προορισμούς το Γιβραλτάρ, περιοχές του Ατλαντικού και το Πορτ Σάιντ, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί πού τελικά θα εκφορτώσουν.

Την ίδια στιγμή, ο Ρώσος αναπληρωτής πρωθυπουργός Αλεξάντερ Νόβακ έχει επισημάνει ότι η υλοποίηση πρόσθετων αποστολών θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των εμπορικών συμφωνιών μεταξύ εταιρειών των δύο χωρών.

Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης ζητήματα χρηματοδότησης και διασυνοριακών πληρωμών. Ο Κίριλ Ντμίτριεφ, απεσταλμένος του Βλαντίμιρ Πούτιν και επικεφαλής του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου, ανέφερε ότι το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ζήτησε τη συνδρομή του ταμείου για την αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με τις πληρωμές στο πλαίσιο της συμφωνίας.

Η Μόσχα εκτιμά ότι μέχρι το τέλος του έτους θα μπορέσει να επαναφέρει τις εξαγωγές ντίζελ στα συνήθη επίπεδα των 3 έως 3,5 εκατομμυρίων τόνων μηνιαίως, ενισχύοντας την παρουσία της στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά.

Η προγραμματισμένη άφιξη του πρώτου ρωσικού φορτίου στη Νέα Υόρκη στις 7 Νοεμβρίου αποτελεί έτσι ένα σημαντικό τεστ για την εφαρμογή της συμφωνίας Πούτιν–Τραμπ. Πέρα από την εμπορική της διάσταση, θα αποτελέσει και ένδειξη του βαθμού στον οποίο η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να αναπροσαρμόσει την ενεργειακή πολιτική της έναντι της Μόσχας, με βασικό ζητούμενο τη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων.