Renault, VW και Stellantis υψώνουν ευρωπαϊκό τείχος απέναντι στα κινεζικά EV

Η Renault προσχωρεί στο κοινό μέτωπο της Volkswagen και της Stellantis υπέρ ενός νέου ευρωπαϊκού βιομηχανικού κανόνα «Made in Europe», σε μια κίνηση που αναδεικνύει την ένταση γύρω από το πώς πρέπει να απαντήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην επέλαση των κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων.

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι τρεις όμιλοι πιέζουν τις Βρυξέλλες να συνδέσουν δημόσιες ενισχύσεις, προμήθειες και κίνητρα με την τοπική παραγωγή, ώστε η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση να μη μετατραπεί σε μαζική μεταφορά βιομηχανικής αξίας εκτός Ευρώπης.

Το βασικό τους αίτημα είναι απλό αλλά πολιτικά φορτισμένο: το 70% των αυτοκινήτων που πωλούνται στην ΕΕ να ενσωματώνει 70% αξία προερχόμενη από την Ευρώπη, καλύπτοντας όχι μόνο την τελική συναρμολόγηση, αλλά και την αλυσίδα αξίας από τη μηχανική εξέλιξη έως την κατασκευή εξαρτημάτων. Η Renault, η VW και η Stellantis αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% της ευρωπαϊκής παραγωγής αυτοκινήτων, άρα η παρέμβασή τους έχει ειδικό βάρος στη διαμόρφωση της νέας βιομηχανικής πολιτικής.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες αισθάνονται πίεση σε πολλά μέτωπα: υψηλότερο ενεργειακό και εργασιακό κόστος, αυστηρότερη ρύθμιση, αργή κλιμάκωση της ευρωπαϊκής παραγωγής μπαταριών και κινεζικοί ανταγωνιστές που διαθέτουν φθηνότερα ηλεκτρικά μοντέλα και ισχυρή κρατική στήριξη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη επιβάλει αντισταθμιστικούς δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, με συντελεστές 17% για την BYD, 18,8% για τη Geely και 35,3% για τη SAIC, μετά την έρευνα που κατέληξε ότι η κινεζική αλυσίδα αξίας των BEV επωφελείται από αθέμιτες επιδοτήσεις.

Ωστόσο, οι δασμοί δεν αρκούν. Αυτό είναι το πολιτικό μήνυμα πίσω από το «Made in Europe». Οι τρεις όμιλοι δεν ζητούν μόνο προστασία στα σύνορα, αλλά ανακατεύθυνση των ευρωπαϊκών κινήτρων προς παραγωγή, μηχανική, εξαρτήματα και μπαταρίες εντός Ευρώπης. Με άλλα λόγια, θέλουν η πράσινη μετάβαση να στηρίξει εργοστάσια, προμηθευτές και θέσεις εργασίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, αντί να περιοριστεί σε εισαγωγές έτοιμων οχημάτων ή απλή συναρμολόγηση.

Η αγορά δείχνει γιατί η συζήτηση είναι επείγουσα. Το 2025 τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα έφθασαν στο 17,4% των νέων ταξινομήσεων στην ΕΕ, με 1.880.370 μονάδες, από 13,6% έναν χρόνο νωρίτερα. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026 το μερίδιο ανέβηκε περαιτέρω στο 19,4%, με 546.937 νέες ταξινομήσεις. Η ηλεκτροκίνηση, δηλαδή, επιταχύνει, αλλά όχι με τους ρυθμούς που θα εξασφάλιζαν εύκολη μετάβαση για όλους τους ευρωπαίους κατασκευαστές.

Η πρόταση, όμως, διχάζει τον κλάδο. Κατασκευαστές με ισχυρές αλυσίδες εφοδιασμού εκτός ΕΕ, όπως η Toyota, η Honda και η Jaguar Land Rover, προειδοποιούν ότι ένας υπερβολικά στενός ορισμός του «ευρωπαϊκού» περιεχομένου θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος, να περιπλέξει τις επενδυτικές αποφάσεις και τελικά να κάνει τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα ακριβότερα για τον καταναλωτή. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η Ευρώπη μπορεί να προστατεύσει τη βιομηχανική της βάση χωρίς να επιβραδύνει την υιοθέτηση των EV.

Η Renault επιχειρεί να δώσει σε αυτή τη συζήτηση πιο βιομηχανική διάσταση. Ο διευθύνων σύμβουλός της, François Provost, έχει υποστηρίξει ότι η Ευρώπη πρέπει να ενθαρρύνει τους κινεζικούς ομίλους όχι απλώς να συναρμολογούν αυτοκίνητα στην ήπειρο, αλλά να προμηθεύονται και εξαρτήματα από ευρωπαίους προμηθευτές. Το επιχείρημά του είναι ότι η μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία ενός αυτοκινήτου δεν βρίσκεται στην τελική συναρμολόγηση, αλλά στα μέρη, την τεχνολογία και το παραγωγικό οικοσύστημα που το υποστηρίζει.

Για τις Βρυξέλλες, το δίλημμα είναι λεπτό. Από τη μία πλευρά, η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο μια καθαρή και ανταγωνιστική αυτοκινητοβιομηχανία, με σχέδιο δράσης που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2025 για να στηρίξει την καινοτομία, τη βιωσιμότητα και τη βιομηχανική ανθεκτικότητα του κλάδου. Από την άλλη, κάθε κανόνας τοπικού περιεχομένου κινδυνεύει να θεωρηθεί προστατευτισμός ή να προκαλέσει αντιδράσεις από εταίρους και κατασκευαστές που παράγουν σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Τουρκία ή η Ιαπωνία.

Η συμμαχία Renault – Volkswagen – Stellantis δείχνει ότι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία δεν ζητά απλώς χρόνο· ζητά νέο πλαίσιο ανταγωνισμού. Η μάχη με τα κινεζικά EV δεν θα κριθεί μόνο στις τιμές των μοντέλων, αλλά στο ποιος θα ελέγχει τις μπαταρίες, το λογισμικό, τα εξαρτήματα και τις εργοστασιακές δυνατότητες της επόμενης δεκαετίας. Το «Made in Europe» είναι, επομένως, κάτι περισσότερο από εμπορικό σήμα. Είναι απόπειρα να μετατραπεί η ηλεκτροκίνηση από απειλή αποβιομηχάνισης σε μοχλό ευρωπαϊκής ανασυγκρότησης.

Αν οι κανόνες γίνουν υπερβολικά άκαμπτοι, η Ευρώπη μπορεί να προστατεύσει εργοστάσια αλλά να χάσει καταναλωτές. Αν μείνουν υπερβολικά χαλαροί, μπορεί να επιταχύνει την πράσινη μετάβαση, αλλά με παραγωγή, τεχνογνωσία και κέρδη να μετακινούνται εκτός ηπείρου. Εκεί ακριβώς βρίσκεται η νέα γραμμή σύγκρουσης στις Βρυξέλλες.