Πειραιώς: Απλησίαστη η αγορά κατοικίας για 7 στα 10 νοικοκυριά – Υψηλές τιμές, ακριβά δάνεια και πίεση στα εισοδήματα

Σημάδια εντεινόμενης επιφυλακτικότητας και αυξανόμενης ανησυχίας για τις προοπτικές της αγοράς κατοικίας καταγράφει η νέα έρευνα της Τράπεζας Πειραιώς, με τίτλο «Δείκτης Στεγαστικού Κλίματος: Προσδοκίες και Αντιλήψεις των Ελληνικών Νοικοκυριών για την Αγορά Ακινήτων», που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2026.

Παρά το γεγονός ότι οι τιμές των κατοικιών εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται ως ανοδικές και η αγορά διατηρεί χαρακτηριστικά που ευνοούν τους πωλητές, η δυνατότητα των ελληνικών νοικοκυριών να αποκτήσουν κατοικία παραμένει ιδιαίτερα περιορισμένη. Την ίδια στιγμή, η αυξανόμενη αβεβαιότητα για την πορεία των επιτοκίων και η υποχώρηση των εισοδηματικών προσδοκιών επιβαρύνουν περαιτέρω το στεγαστικό κλίμα.

Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης και Επενδυτικής Στρατηγικής της Πειραιώς, ο συνολικός δείκτης διαμορφώθηκε το τρίτο τρίμηνο του 2026 στις 43,6 μονάδες, από 45,1 μονάδες το προηγούμενο τρίμηνο, σημειώνοντας παράλληλα ετήσια πτώση 2,2 μονάδων, τη μεγαλύτερη από την έναρξη των μετρήσεων.

Πρόκειται για εξέλιξη ιδιαίτερης σημασίας, καθώς το επίπεδο των 50 μονάδων αποτελεί το όριο που διαχωρίζει τις θετικές από τις αρνητικές εκτιμήσεις. Ο δείκτης κινείται σταθερά κάτω από αυτό το όριο από το τέταρτο τρίμηνο του 2023, όταν ξεκίνησε η έρευνα, αποτυπώνοντας τη διαχρονική επιφυλακτικότητα των ελληνικών νοικοκυριών απέναντι στην αγορά κατοικίας.

Ωστόσο, η τελευταία μέτρηση διαφοροποιείται από τις προηγούμενες, καθώς η επιδείνωση δεν περιορίζεται στις συνθήκες αγοράς ακινήτων, αλλά επεκτείνεται και στις προσδοκίες για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών.

Αγορά κατοικίας: Σταθερά αρνητικό το κλίμα για τους υποψήφιους αγοραστές

Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά ευρήματα της έρευνας είναι η ιδιαίτερα αρνητική αξιολόγηση της τρέχουσας περιόδου για την αγορά κατοικίας.

Ο σχετικός υποδείκτης διαμορφώθηκε στις μόλις 12,8 μονάδες το τρίτο τρίμηνο του 2026, παραμένοντας σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου.

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι περίπου το 60%-70% των ερωτηθέντων χαρακτηρίζει σταθερά την περίοδο ως «καθόλου ευνοϊκή» για την αγορά κατοικίας, ενώ οι θετικές απαντήσεις παραμένουν περιορισμένες.

Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι για σημαντικό τμήμα του πληθυσμού η απόκτηση ιδιόκτητης κατοικίας έχει καταστεί εξαιρετικά δύσκολη οικονομικά. Ακόμη και στην περίπτωση που ένα νοικοκυριό διαθέτει τη δυνατότητα αγοράς ακινήτου, ενδέχεται να μην μπορεί να αποκτήσει κατοικία που ανταποκρίνεται στις πραγματικές στεγαστικές του ανάγκες.

Όπως επισημαίνεται στην ανάλυση της Πειραιώς, η δυσμενής αξιολόγηση της αγοράς δεν αποτελεί πρόσκαιρο φαινόμενο. Αντίθετα, φαίνεται να παγιώνεται, αντανακλώντας τη διαχρονική απόσταση ανάμεσα στις τιμές των κατοικιών και τις οικονομικές δυνατότητες των υποψήφιων αγοραστών.

«Αγορά πωλητών» η ελληνική κτηματαγορά

Σε αντίθεση με την έντονη απαισιοδοξία των υποψήφιων αγοραστών, η εικόνα είναι αισθητά διαφορετική για όσους επιθυμούν να πουλήσουν κάποιο ακίνητο.

Ο Δείκτης Κλίματος Πώλησης Κατοικίας διατηρείται κοντά στο ουδέτερο όριο των 50 μονάδων, έχοντας διαμορφωθεί στο τρίτο τρίμηνο του 2026 ακριβώς στις 50 μονάδες.

Μάλιστα, το 40%-45% των συμμετεχόντων στην έρευνα θεωρεί την τρέχουσα περίοδο «πολύ» ή «αρκετά ευνοϊκή» για την πώληση κατοικίας.

Η διαφοροποίηση μεταξύ αγοραστών και πωλητών επιβεβαιώνει, σύμφωνα με τους αναλυτές της τράπεζας, ότι η ελληνική αγορά κατοικίας διατηρεί χαρακτηριστικά «αγοράς πωλητή».

Οι υψηλές τιμές, που αποτελούν βασικό εμπόδιο για την απόκτηση κατοικίας, λειτουργούν ταυτόχρονα ευνοϊκά για τους ιδιοκτήτες που εξετάζουν το ενδεχόμενο πώλησης.

Παράλληλα, η σχετική σταθερότητα του δείκτη κατά το πρώτο εννεάμηνο του 2026 υποδηλώνει ότι οι εν δυνάμει πωλητές τηρούν στάση αναμονής, χωρίς σημαντικές μεταβολές στην αξιολόγηση των συνθηκών της αγοράς.

Νέο κύμα ανατιμήσεων βλέπουν τα νοικοκυριά

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προσδοκίες για την εξέλιξη των τιμών των κατοικιών κατά το επόμενο δωδεκάμηνο.

Παρά τις ήδη υψηλές τιμές και τις δυσκολίες πρόσβασης στην ιδιοκατοίκηση, η συντριπτική πλειονότητα των νοικοκυριών εξακολουθεί να αναμένει περαιτέρω ανατιμήσεις.

Ο Δείκτης Προσδοκιών Τιμών Αγοράς Κατοικίας ανήλθε το τρίτο τρίμηνο του 2026 στις 74,1 μονάδες, καταγράφοντας την υψηλότερη τιμή του από την έναρξη της έρευνας.

Η επίδοση αυτή συνιστά σημαντική ανατροπή σε σχέση με την προηγούμενη τάση. Μετά το τέταρτο τρίμηνο του 2024 είχε αρχίσει να καταγράφεται σταδιακή εξασθένηση της δυναμικής των προσδοκιών για αύξηση των τιμών, γεγονός που θα μπορούσε να προμηνύει μια περίοδο αποκλιμάκωσης.

Ωστόσο, κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026 ο δείκτης ενισχύθηκε κατά 4,2 μονάδες σε ετήσια βάση, υποδηλώνοντας αναζωπύρωση των εκτιμήσεων για νέες αυξήσεις.

Η εξέλιξη αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς, σύμφωνα με την Πειραιώς, έρχεται σε αντίθεση με τη σταδιακή επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των τιμών κατοικιών που καταγράφεται στον σχετικό δείκτη της Τράπεζας της Ελλάδος.

Οι οικονομολόγοι της Πειραιώς επισημαίνουν ότι παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν η νέα άνοδος των προσδοκιών αποτελεί ένδειξη ενός καινούργιου κύκλου ανατιμήσεων στην κτηματαγορά ή εάν αντανακλά τις ευρύτερες πληθωριστικές ανησυχίες των νοικοκυριών.

Σε κάθε περίπτωση, το εύρημα αναδεικνύει ένα βασικό χαρακτηριστικό της ελληνικής στεγαστικής αγοράς: τα νοικοκυριά αναμένουν περαιτέρω άνοδο των τιμών, ακόμη και όταν θεωρούν ότι οι συνθήκες αγοράς είναι εξαιρετικά δυσμενείς.

Επιτόκια: Ενισχύεται η αβεβαιότητα για το κόστος των στεγαστικών δανείων

Σημαντική επιδείνωση παρουσιάζουν και οι προσδοκίες για την πορεία των επιτοκίων των στεγαστικών δανείων.

Ο σχετικός υποδείκτης υποχώρησε στις 28,8 μονάδες το τρίτο τρίμηνο του 2026, καταγράφοντας τη χαμηλότερη επίδοση της περιόδου και ετήσια μείωση 4,7 μονάδων.

Η εξέλιξη αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία των νοικοκυριών για το μελλοντικό κόστος δανεισμού, έναν παράγοντα που επηρεάζει άμεσα την οικονομική δυνατότητα αγοράς κατοικίας.

Στην ανάλυσή της, η Πειραιώς επισημαίνει ότι η ερμηνεία του συγκεκριμένου υποδείκτη απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.

Κατά την περίοδο που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε σημαντικές μειώσεις των παρεμβατικών επιτοκίων, από το 4% στο 2%, μεγάλο μέρος των νοικοκυριών εξακολουθούσε να εκφράζει προσδοκίες αύξησης του κόστους δανεισμού.

Η απόκλιση αυτή, σύμφωνα με τους αναλυτές, ενδέχεται να αντανακλά είτε ελλιπή ενημέρωση σχετικά με τη νομισματική πολιτική είτε μια βαθύτερα εδραιωμένη αντίληψη ότι τα επιτόκια λειτουργούν διαχρονικά εις βάρος των δανειοληπτών.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι το ποσοστό όσων απαντούν «Δεν γνωρίζω/Δεν απαντώ» κυμαίνεται μεταξύ 15% και 25%, υποδηλώνοντας σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με τη λειτουργία της αγοράς χρήματος.

Η έρευνα συνδέει την επιδείνωση των προσδοκιών το 2026 με την εκ νέου ανοδική πορεία των επιτοκίων της ΕΚΤ, από το 2% στο 2,5%, καθώς και με τις εκτιμήσεις για περαιτέρω αύξησή τους.

Εισοδήματα: Από την αισιοδοξία στην ανησυχία για το αύριο

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η μεταβολή των εκτιμήσεων των νοικοκυριών για την οικονομική τους κατάσταση.

Ο Δείκτης Μελλοντικής Εισοδηματικής Κατάστασης, ο οποίος αποτυπώνει τις προσδοκίες για την εξέλιξη του εισοδήματος κατά τους επόμενους 12 μήνες, υποχώρησε στις 46,9 μονάδες το τρίτο τρίμηνο του 2026.

Πρόκειται για σημαντική μεταστροφή, καθώς ο συγκεκριμένος δείκτης παρέμενε σταθερά πάνω από το επίπεδο των 50 μονάδων κατά την προηγούμενη περίοδο, έχοντας μάλιστα φτάσει στις 59,5 μονάδες το πρώτο τρίμηνο του 2025.

Η πτώση σε ετήσια βάση ανήλθε σε 8,8 μονάδες, τη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί στον συγκεκριμένο υποδείκτη.

Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι τα ελληνικά νοικοκυριά εμφανίζονται πλέον περισσότερο επιφυλακτικά σχετικά με τη δυνατότητα βελτίωσης της οικονομικής τους κατάστασης.

Αντίστοιχη είναι η μεταβολή και στις εκτιμήσεις για το τρέχον εισόδημα.

Ο Δείκτης Τρέχουσας Εισοδηματικής Κατάστασης υποχώρησε στις 49,3 μονάδες, περνώντας επίσης κάτω από το ουδέτερο όριο των 50 μονάδων, με ετήσια μείωση 3,9 μονάδων.

Το γεγονός ότι και οι δύο εισοδηματικοί δείκτες πέρασαν ταυτόχρονα σε αρνητικό έδαφος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα της τελευταίας έρευνας.

Η Πειραιώς συνδέει την εξέλιξη αυτή με το περιβάλλον γεωπολιτικής αβεβαιότητας και αυξημένων πληθωριστικών πιέσεων, που επιδρά στην ψυχολογία των νοικοκυριών και επηρεάζει τις προσδοκίες για το διαθέσιμο εισόδημά τους.

Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και ο πληθωρισμός επιβαρύνουν το στεγαστικό κλίμα

Στη σύνοψη των συμπερασμάτων της, η Πειραιώς επισημαίνει ότι η συνολική εικόνα που προκύπτει από την έρευνα χαρακτηρίζεται από συγκρατημένα θετικές τάσεις σε ορισμένες επιμέρους παραμέτρους, αλλά και από ενίσχυση της ανησυχίας για το μέλλον.

Η επιδείνωση που καταγράφεται το τρίτο τρίμηνο του 2026 θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αντανακλά μια ευρύτερη μεταβολή των προσδοκιών των ελληνικών νοικοκυριών.

Σύμφωνα με τους αναλυτές, ο συνδυασμός γεωπολιτικής αβεβαιότητας, ενεργειακής ανασφάλειας, πληθωριστικών πιέσεων και αυξανόμενου κόστους χρήματος ενδέχεται να επηρεάσει όχι μόνο τη στεγαστική αγορά, αλλά και τη συνολική οικονομική δραστηριότητα.

Ωστόσο, η τράπεζα αποφεύγει να καταλήξει σε οριστικά συμπεράσματα με βάση τα αποτελέσματα ενός μόνο τριμήνου.

Όπως τονίζεται στην έκθεση, η επιβεβαίωση της αρνητικής μεταστροφής στις επόμενες μετρήσεις θα μπορούσε να αποτελέσει την πρώτη ουσιαστική προειδοποίηση για αλλαγή της δυναμικής τόσο στην αγορά ακινήτων όσο και στην ευρύτερη οικονομία.

Η στεγαστική κρίση και η σημασία των προσδοκιών

Η μελέτη της Πειραιώς αναδεικνύει και μια ευρύτερη διάσταση του στεγαστικού ζητήματος, η οποία εκτείνεται πέρα από την εξέλιξη των τιμών των ακινήτων.

Η δυνατότητα απόκτησης κατοικίας συνδέεται άμεσα με τις αποφάσεις των νοικοκυριών για τη δημιουργία οικογένειας, την κατανομή των οικονομικών τους πόρων και τη διαμόρφωση των μελλοντικών τους προτεραιοτήτων.

Παράλληλα, η αγορά κατοικίας έχει σημαντική επίδραση στην οικονομική δραστηριότητα, καθώς συνδέεται με τον κατασκευαστικό κλάδο και επηρεάζει έμμεσα τη μεταποίηση, το λιανικό εμπόριο και τις υπηρεσίες.

Για τον λόγο αυτό, η παρακολούθηση των προσδοκιών των νοικοκυριών αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι επίσημοι στατιστικοί δείκτες δεν μπορούν πάντοτε να αποτυπώσουν εγκαίρως τις μεταβολές στην οικονομική ψυχολογία.

Ο Δείκτης Στεγαστικού Κλίματος της Πειραιώς επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό, συνθέτοντας έξι επιμέρους παραμέτρους: την αξιολόγηση των συνθηκών αγοράς και πώλησης κατοικίας, τις προσδοκίες για τις τιμές, την πορεία των στεγαστικών επιτοκίων, καθώς και τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα και μελλοντική εισοδηματική κατάσταση.

Η έρευνα διεξάγεται ανά τρίμηνο από το τέλος του 2023, με ηλεκτρονικά ερωτηματολόγια που αποστέλλονται σε τυχαίο δείγμα πελατών της Πειραιώς ηλικίας 25 έως 75 ετών, με πανελλαδική γεωγραφική κάλυψη. Τα αποτελέσματα σταθμίζονται με βάση τη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού σύμφωνα με την Απογραφή του 2021.

Το κρίσιμο στοίχημα για την αγορά ακινήτων

Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η ελληνική κτηματαγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια έντονη αντίφαση.

Από τη μία πλευρά, οι προσδοκίες για περαιτέρω άνοδο των τιμών παραμένουν ισχυρές, διατηρώντας το πλεονέκτημα στην πλευρά των πωλητών. Από την άλλη, η πλειονότητα των νοικοκυριών θεωρεί ότι οι υφιστάμενες συνθήκες δεν ευνοούν την αγορά κατοικίας, ενώ η επιδείνωση των εισοδηματικών προσδοκιών και η ανησυχία για το κόστος δανεισμού περιορίζουν περαιτέρω την αγοραστική τους δυνατότητα.

Αυτή η απόκλιση ανάμεσα στις προσδοκίες για τις τιμές και στην οικονομική δυνατότητα των υποψήφιων αγοραστών αποτελεί μία από τις βασικές προκλήσεις για την πορεία της αγοράς κατοικίας.

Το ερώτημα που ανακύπτει πλέον είναι κατά πόσο η προσδοκώμενη άνοδος των τιμών μπορεί να διατηρηθεί σε ένα περιβάλλον όπου η οικονομική επιφυλακτικότητα των νοικοκυριών ενισχύεται.

Οι επόμενες τριμηνιαίες μετρήσεις θα δείξουν εάν η επιδείνωση του στεγαστικού κλίματος αποτελεί πρόσκαιρη αντίδραση στην οικονομική αβεβαιότητα ή την απαρχή μιας πιο ουσιαστικής αλλαγής στη συμπεριφορά των ελληνικών νοικοκυριών και, κατ’ επέκταση, στη δυναμική της αγοράς ακινήτων.

Αναλυτικά η έρευνα της Πειραιώς «Δείκτης Στεγαστικού Κλίματος: Προσδοκίες και Αντιλήψεις των Ελληνικών Νοικοκυριών για την Αγορά Ακινήτων»