Senior housing: H ευκαιρία του real estate λόγω δημογραφικού

Την ώρα που το δημογραφικό ζήτημα αναδεικνύεται σε μείζον θέμα για τα επόμενα χρόνια και η γήρανση παράλληλα με την ανάγκη για καλή ποιότητα ζωής είναι απαιτούμενο, έρχεται στο προσκήνιο ένα κομμάτι του real estate που έχει ξεκινήσει ήδη να αναπτύσσεται σε Ιταλία και Ισπανία και υπάρχει σαν ιδέα στην Ελλάδα, τοποθετημένη σε αρχικό στάδιο στον σχεδιασμό επενδυτών: Το Senior housing, δηλαδή η στέγαση ηλικιωμένων σε συγκροτήματα κατοικιών ειδικά διαμορφωμένα για τις ανάγκες των μεγάλων ανθρώπων, με απαραίτητη προϋπόθεση τη γειτνιάση με νοσοκομειακά ιδρύματα.

Το εν λόγω κομμάτι είναι κάτι που αναπτύσσεται ήδη σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ ανάλογες κατασκευές υπάρχουν εδώ και χρόνια στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με πληροφορίες από τον Ιταλικό Τύπο, όλο και περισσότεροι δραστήριοι ηλικιωμένοι ελκύονται από νέα οικιστικά συγκροτήματα – γνωστά ως «silver housing» (κατοικίες για την τρίτη ηλικία) – τα οποία υπόσχονται ανεξαρτησία σε συνδυασμό με κοινοτική ζωή και παροχή υπηρεσιών.

Αυτές οι κατοικίες, που είναι ήδη διαδεδομένες στη Βόρεια Ευρώπη, αρχίζουν να εδραιώνονται και στο νότιο τμήμα της Γηραιάς Ηπείρου, καταρχήν, στην Ιταλία, με διπλό σκοπό: Να προσφέρουν επιχειρηματική ευκαιρία σε κατασκευαστικές εταιρείες και μια ευπρόσδεκτη επιλογή για μια αυξανόμενη ομάδα σχετικά εύπορων συνταξιούχων.

Με δεδομένο ότι η Ελλάδα, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, είναι ανάμεσα στους 10 πρώτους προορισμούς για συνταξιούχους παγκοσμίως, σε σχέση με αγορές σπιτιού, με έμφαση σε περιοχές όπως η Αττική Ριβιέρα και η Κρήτη, το Senior Housing, κατά φορείς της αγοράς, αναδεικνύεται σε next big thing του real estate. Σύμφωνα με πληροφορίες του Financial Report, υπάρχει βολιδοσκόπηση από ξένους επενδυτές σε εκτάσεις κοντά στην Αθήνα, σε περιοχές όπως Κόρινθος, Λουτράκι, ενώ σε δύο περιπτώσεις παλαιών μικρών ξενοδοχείων δρομολογείται σχεδιασμός για αντίστοιχη χρήση. Δεδομένο, βέβαια, είναι καθώς η μηνιαία διαμονή σε αυτά τα οικήματα, μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 1400 ευρώ, ενώ και η αγορά σχετικών διαμερισμάτων θα είναι αρκετά υψηλή, ότι απευθύνονται κυρίως σε επισκέπτες από το εξωτερικό και λιγότερο σε Έλληνες.

Ραγδαία γήρανση του πληθυσμού

Οι προοπτικές της αγοράς για αυτές τις κατοικίες ενισχύονται από τη ραγδαία γήρανση του πληθυσμού στην Ελλάδα. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, την επόμενη δεκαετία, προβλέπεται αύξηση κατά 188% για τα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών και αύξηση κατά 351% για τα άτομα ηλικίας άνω των 85 ετών.

Εν έτει 2026, το προσδόκιμο ζωής στην Ελλάδα είναι 84,73 χρόνια για τις γυναίκες και 79,95 χρόνια για τους άνδρες, με την χώρα μας να κατατάσσεται γύρω στην 39η θέση παγκοσμίως (μοιραζόμενη τη θέση με χώρες όπως η Φινλανδία και η Δανία).

Έξάλλου, ένας άλλος καθοριστικός παράγοντας που ανοίγει το δρόμο για την ‘’ασημένια στέγαση’’ στην Ελλάδα είναι η σταδιακή αλλαγή του μοντέλου οικογένειας: Καθώς τα νοικοκυριά γίνονται μικρότερα και πιο διασπασμένα, το παραδοσιακό ελληνικό μοντέλο διαγενεακής στήριξης εντός της οικογένειας καταρρέει. Οι γυναίκες αποκτούν παιδιά σε μεγαλύτερη ηλικία και τα ζευγάρια πλέον δυσκολεύονται υπερβολικά να συνδυάσουν τη φροντίδα των παιδιών τους με εκείνη των ηλικιωμένων γονέων τους.

Επιπρόσθετα, ο αντίκτυπος στα κρατικά οικονομικά είναι σημαντικός. Χαρακτηριστικό είναι ότι η Ιταλία δαπάνησε 31 δισεκατομμύρια ευρώ (35,70 δισ. δολάρια) το 2021 για τη στήριξη ηλικιωμένων σε δομές φροντίδας υγείας —όπως έδειξε μελέτη της ιταλικής τράπεζας Intesa Sanpaolo σχετικά με την «οικονομία της τρίτης ηλικίας» (silver economy)— με τις δαπάνες να παρουσιάζουν σταθερή άνοδο.

Στο στόχαστρο μικρά ξενοδοχεία και εκτάσεις κοντά στη θάλασσα, κοντά σε νοσοκομεία

Κατά όσα αναφέρει στο Financial Report η επικεφαλής της μεσιτικής εταιρείας Epsilon Team Εβίτα Ελευθερουδάκη «είναι κάτι που θα το δούμε σύντομα στην Ελλάδα, υπάρχει σαν σκέψη και θεωρώ ότι μέσα στην επόμενη πενταετία θα δούμε να ξεκινούν τέτοιες αναπτύξεις στην Ελλάδα. Βασικός κόρμος αυτού του εγχειρήματος είναι η Αττική, κυρίως οι παραλιακές περιοχές σχετικά κοντά στην Αθήνα, όπως πχ οι Άγιοι Θεόδωροι, η Κόρινθος, το Λουτράκι, αλλά και η Αθηναϊκή Ριβιέρα, από Βουλιαγμένη και κάτω. Αυτές οι περιοχές έχουν το πλεονέκτημα ότι είναι δίπλα στη θάλασσα, από τη μία πλευρά, κάτι το οποίο είναι ζητούμενο για τέτοιες αναπτύξεις και δεύτερον ότι έχουν ακόμα απόθεμα οικοπέδων και μικρών παλαιών ξενοδοχείων που μπορούν να ανακαινιστούν».

Αυτό που επισημαίνει, βέβαια, η εκπρόσωπος της Epsilon Team είναι το γεγονός ότι αυτά τα οικήματα θα πρέπει να βρίσκονται πολύ κοντά σε υψηλής ποιότητας νοσοκομειακά ιδρύματα: «Αυτό είναι σημαντικό ζητούμενο και θα καθορίσει τελικά το ποιοι και πού θα επενδύσουν, καθώς η μεγάλη ηλικία έχει και αντίστοιχες ανάγκες, ειδικά σε ό,τι αφορά το ιατρικό μέρος, τις οποίες δεν θα μπορεί να καλύψει το οίκημα». Επίσης, ένα άλλο θέμα που θίγει είναι το γεγονός ότι οι κατασκευαστές θα έχουν και την ευθύνη της επιχειρησιακής λειτουργίας, κάτι που μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη στην γρήγορη ανάπτυξη του κλάδου.

H Eβίτα Ελευθερουδάκη.

Οι επενδυτές στο εξωτερικό πάντως βλέπουν μια σαφή ευκαιρία ανάπτυξης στην επερχόμενη αυτή στεγαστική τάση. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα άτομα άνω των 60 ετών παράγουν εκτιμώμενο ποσοστό 20-30% του ιταλικού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, ενώ οι άνω των 50 ετών κατέχουν το μεγαλύτερο μέρος του χρηματοοικονομικού και κτηματικού πλούτου της χώρας, σύμφωνα με ανάλυση της PwC που βασίζεται σε στοιχεία της ISTAT.

Ten Brinke και Premia το συζητούν

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο περιθώριο συνεδρίων για το real estate, τόσο ο Φώτης Γιόφτσιος, επικεφαλής της Ten Brinke Ελλάδος, όσο και ο CEO της Premia Κώστας Μαρκάζος θεωρούν ότι είναι κάτι που θα δούμε στο μέλλον στην Ελλάδα. «Είναι κάτι που το έχουμε υπόψη και τα επόμενα χρόνια και πιστεύω πως, καθώς η κατάσταση γίνεται χειρότερη στο δημογραφικό θα το δούμε πιο εντατικά, βλέπουμε ότι υπάρχει κινητικότητα και στην Ευρώπη», ανέφερε ο κ. Γιόφτσιος στο Financial Report. Την ίδια στιγμή και ο Κώστας Μαρκάζος, παρότι δεν το θεωρεί ως προτεραιότητα της εταιρείας αυτή τη στιγμή, καθώς, όπως υπογράμμισε «χρειάζονται ειδικές προϋποθέσεις για να γίνει, δεν είναι τόσο απλό», εκτιμά ότι θα είναι ανάμεσα στα projects που βλέπει η εταιρεία στο μέλλον.

O Φώτης Γιόφτσιος.

Ο πρώτος οίκος ευγηρίας-ξενοδοχείο στην Ελλάδα θα είναι στην Καρδαμύλη

Yπενθυμίζεται ότι, ήδη, ένα τέτοιο project δρομολογείται και στόχο να ανοίξει το 2030 από την οικογένεια Παναγάκου, με σημαντική δραστηριότητα στις εταιρείες ΑΠΕ. Πρόκειται για την κατασκευή ενός ιδιαίτερου κτιρίου, μέσω της εταιρείας Serenity Care, που θα φιλοξενεί ηλικιωμένους, ένας συνδυασμός ξενοδοχείου και οίκου ευγηρίας, ο οποίος, όμως, θα έχει spa, κέντρο ευεξίας, υπηρεσίες φυσικοθεραπείας και γενικά όλες εκείνες τις υπηρεσίες, τις οποίες χρειάζεται ένας άνθρωπος μεγάλης ηλικίας για να ζήσει μια ποιοτική καθημερινότητα : «Πρόκειται για κάτι που θεωρώ ότι σχεδιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ένα πολύ σύγχρονο project οίκου ευγηρίας στο οποίο θα μπορούν να έρχονται άτομα τρίτης ηλικίας για βραχυχρόνια ή μακροχρόνια διαμονή και θα τους παρέχει όλες τις ανέσεις και πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ένα τολμηρό βήμα σε έναν κλάδο που βλέπουμε ότι αναπτύσσεται πολύ τα τελευταία χρόνια λόγω της συνεχούς γήρανσης του πληθυσμού» υποστηρίζει ο Λεωνίδας Παναγάκος.

O Λεωνίδας Παναγάκος.

Όπως τονίζει ο κ. Παναγάκος το εν λόγω κτίριο θα αναπτυχθεί, καλώς εχόντων των πραγμάτων, και δεδομένου ότι θα μπορεί να ευθυγραμμιστεί με την υπάρχουσα νομοθεσία μέσα στην επόμενη τετραετία, στην πανέμορφη περιοχή της Καρδαμύλης, όπου υπάρχει, ήδη, το σχετικό οικόπεδο ιδιοκτησίας της οικογένειας Παναγάκου, η οποία έχει, ήδη, άλλα δύο ξενοδοχεία στην Πελοπόννησο. Η επένδυση αναμένεται να κοστίσει κοντά στα 10 εκατ. ευρώ