Στενά του Ορμούζ: «Ανοικτά χωρίς διόδια», λέει ο Βανς, «χρέωση τελών» η Τεχεράνη

Μέχρι την τελευταία στιγμή συνεχίστηκαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών για το τελικό κείμενο του μνημονίου κατανόησης, σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το ιρανικό πρακτορείο Tasnim. Οι βασικές διαφωνίες αφορούσαν το Άρθρο 1 της συμφωνίας και τις ρυθμίσεις για την επαναλειτουργία και τη διαχείριση του Στενού του Ορμούζ.

Κατά την ίδια πηγή, στο τελικό κείμενο προστέθηκε αναφορά στην «εγγύηση της κυριαρχίας και του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου», διατύπωση την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να είχε απορρίψει σε προηγούμενα σχέδια.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Νάρκες στα Στενά του Ορμούζ: Εβδομάδες μπορεί να διαρκέσει η επιστροφή στην ομαλή ναυσιπλοΐα

Η απειλή των θαλάσσιων ναρκών διατηρεί υψηλό το ρίσκο για πλοία και πληρώματα, παρά την προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία του περάσματος

Στο Άρθρο 5 συμπεριλήφθηκε επίσης πρόβλεψη για τη διαχείριση των υπηρεσιών θαλάσσιας ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ από το Ιράν και το Ομάν. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η απαλλαγή των διερχόμενων πλοίων από τέλη για διάστημα 60 ημερών. Σύμφωνα με το Tasnim, μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου η Τεχεράνη προτίθεται να επιβάλει χρεώσεις για τις σχετικές υπηρεσίες.

Η ρύθμιση αυτή φαίνεται να αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία που παραμένουν υπό διαπραγμάτευση. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς δήλωσε στο CNBC ότι η Ουάσιγκτον αναμένει πως το Στενό θα παραμείνει ανοιχτό χωρίς διόδια και μετά το πέρας των 60 ημερών.

«Η προσδοκία μας είναι ότι μακροπρόθεσμα το Στενό θα είναι ανοιχτό χωρίς χρέωση», ανέφερε ο Βανς, προσθέτοντας ότι το ζήτημα θα διευκρινιστεί στις τεχνικές συνομιλίες.

Διαφωνία για το χρονοδιάγραμμα

Κατά το Tasnim, ο Τραμπ είχε ζητήσει η άρση του αποκλεισμού και η επαναλειτουργία του Στενού να πραγματοποιηθούν αμέσως μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας. Το Ιράν, ωστόσο, δεν αποδέχθηκε την πρόταση και οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι η διαδικασία θα αρχίσει μετά την υπογραφή του μνημονίου, η οποία προγραμματίζεται για την Παρασκευή στην Ελβετία.

Η ιρανική πηγή υποστήριξε ακόμη ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αρχικά ανακοινώσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πως το Στενό είχε ήδη ανοίξει. Έπειτα από αντίδραση της Τεχεράνης, η οποία φέρεται να μεταφέρθηκε μέσω Πακιστανού μεσολαβητή, ο Τραμπ τροποποίησε την ανάρτησή του, αναφέροντας ότι η επαναλειτουργία θα ακολουθήσει την υπογραφή της Παρασκευής.

Ο Βανς δήλωσε ότι η κίνηση των πλοίων στην περιοχή είχε ήδη αυξηθεί κατά το προηγούμενο 24ωρο. Το CNBC σημείωσε, πάντως, ότι δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τον ισχυρισμό.

Επιφυλακτική η ναυτιλιακή αγορά

Παρά τις πολιτικές ανακοινώσεις, οι ναυτιλιακές εταιρείες ζητούν σαφέστερους όρους για το πρωτόκολλο διέλευσης και τις εγγυήσεις ασφαλείας.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Frontline, Λαρς Μπάρσταντ, εκτίμησε ότι τα πλοία θα αρχίσουν να κινούνται γρήγορα μετά την υπογραφή της συμφωνίας, υπογράμμισε όμως ότι απαιτείται σαφέστερη διατύπωση των κανόνων διαμετακόμισης. Η Frontline διαχειρίζεται 80 πλοία παγκοσμίως, ενώ πέντε δεξαμενόπλοιά της παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο.

Πιο επιφυλακτική εμφανίστηκε η BIMCO, η οποία προειδοποίησε ότι οι δηλώσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης δεν παρέχουν επαρκείς πληροφορίες για το χρονοδιάγραμμα και τις ασφαλείς διαδρομές μέσα από το Στενό.

Ο επικεφαλής ασφάλειας και προστασίας του οργανισμού, Γιάκομπ Λάρσεν, χαρακτήρισε την κατάσταση ασταθή και εκτίμησε ότι παραμένει πολύ επικίνδυνο για τα πλοία να επαναλάβουν άμεσα τις διελεύσεις. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με τον ίδιο, η πιθανή παρουσία ναρκών στην περιοχή.

Το Στενό του Ορμούζ ενδέχεται, επομένως, να ανοίξει τυπικά μετά την υπογραφή της συμφωνίας, αλλά η ουσιαστική επιστροφή της ναυσιπλοΐας θα εξαρτηθεί από τις τεχνικές λεπτομέρειες, τις εγγυήσεις ασφαλείας και την οριστική διευθέτηση του ζητήματος των διοδίων.