Στο μικροσκόπιο της Τράπεζας της Αγγλίας η Barclays για απόκρυψη κινδύνων σε δάνεια private credit

Στο μικροσκόπιο της Τράπεζας της Αγγλίας βρίσκεται η Barclays, μετά από καταγγελία σύμφωνα με την οποία στελέχη της φέρονται να υποτίμησαν τους κινδύνους που απορρέουν από χρηματοδοτήσεις στην αγορά ιδιωτικής πίστης (private credit), μέσω της αμφισβητούμενης ταξινόμησης σύνθετων χρηματοοικονομικών παραγώγων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η Ρυθμιστική Αρχή Προληπτικής Εποπτείας (Prudential Regulation Authority – PRA) της Bank of England έλαβε νωρίτερα μέσα στο έτος καταγγελία σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η βρετανική τράπεζα καταχωρίζει στα βιβλία της παράγωγα που χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση δανείων ιδιωτικής πίστης.

Η καταγγελία, όπως αναφέρουν πηγές που επικαλούνται οι Financial Times, υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένοι χειρισμοί ενδέχεται να παραβιάζουν τους εποπτικούς κανόνες της PRA, επιτρέποντας στην Barclays να εμφανίζει μικρότερη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο από εκείνη που ενδεχομένως αναλαμβάνει στην πραγματικότητα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ταξινόμηση συμβολαίων ανταλλαγής συνολικής απόδοσης (Total Return Swaps – TRS), τα οποία συνδέονται με μη ρευστοποιήσιμα δάνεια ιδιωτικής πίστης. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της καταγγελίας, τα συγκεκριμένα παράγωγα τοποθετούνταν στο χαρτοφυλάκιο διαπραγμάτευσης (trading book) της Barclays, αντί στο τραπεζικό χαρτοφυλάκιο (banking book), όπου ενδέχεται να υπόκεινται σε διαφορετική και αυστηρότερη κεφαλαιακή μεταχείριση.

Η πρακτική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Barclays έχει αναπτύξει έκθεση δισεκατομμυρίων δολαρίων στην αγορά ιδιωτικής πίστης μέσω αντίστοιχων χρηματοδοτικών συναλλαγών.

Πώς τα παράγωγα επηρεάζουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις

Τα Total Return Swaps αποτελούν σύνθετα χρηματοοικονομικά εργαλεία, μέσω των οποίων μια τράπεζα μπορεί να παρέχει χρηματοδότηση σε επενδυτικά κεφάλαια ιδιωτικής πίστης, μεταφέροντας στον αντισυμβαλλόμενο την οικονομική απόδοση ενός υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου έναντι συμφωνημένης αμοιβής.

Η λογιστική και εποπτική ταξινόμηση αυτών των συναλλαγών έχει καθοριστική σημασία, καθώς επηρεάζει το ύψος των κεφαλαίων που υποχρεούται να διακρατά ένα πιστωτικό ίδρυμα για να καλύπτει πιθανές ζημιές.

Το banking book περιλαμβάνει κατά κανόνα δάνεια και άλλα στοιχεία που διακρατούνται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και συχνά χαρακτηρίζονται από περιορισμένη ρευστότητα. Αντίθετα, το trading book αφορά θέσεις που διακρατούνται για διαπραγμάτευση ή αντιστάθμιση κινδύνων και υπόκεινται σε διαφορετικό πλαίσιο κεφαλαιακών απαιτήσεων.

Παρότι η ένταξη στο trading book δεν συνεπάγεται αυτομάτως χαμηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις, υπό συγκεκριμένες συνθήκες μπορεί να οδηγεί σε ευνοϊκότερη εποπτική μεταχείριση.

Αυτό ακριβώς βρίσκεται στον πυρήνα της καταγγελίας: εάν δηλαδή η Barclays αξιοποίησε την ταξινόμηση των συγκεκριμένων παραγώγων ώστε να περιορίσει τα εποπτικά κεφάλαια που απαιτούνται για την κάλυψη κινδύνων από δάνεια ιδιωτικής πίστης.

Εφόσον οι ισχυρισμοί επιβεβαιωθούν, θα μπορούσαν να ανακύψουν ζητήματα σχετικά με την ορθή αποτύπωση των κινδύνων και την επάρκεια των κεφαλαιακών αποθεμάτων της τράπεζας.

Η προειδοποίηση της PRA για τον κίνδυνο υποκεφαλαιοποίησης

Η υπόθεση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα υπό το πρίσμα των προηγούμενων προειδοποιήσεων της βρετανικής εποπτικής αρχής για τον τρόπο αντιμετώπισης των εξασφαλίσεων σε σύνθετες χρηματοδοτικές συναλλαγές.

Η PRA έχει καταστήσει σαφές ότι η ταξινόμηση παραγώγων στο trading book πρέπει να στηρίζεται σε επαρκή τεκμηρίωση και να ανταποκρίνεται στα πραγματικά χαρακτηριστικά κινδύνου των συναλλαγών.

Σε επιστολή της προς τους οικονομικούς διευθυντές των τραπεζών, η εποπτική αρχή είχε προειδοποιήσει:

«Εντοπίσαμε ότι για ορισμένα χαρτοφυλάκια χρηματοδότησης, οι τράπεζες υιοθέτησαν μη συνετή προσέγγιση σχετική με την αναγνώριση εξασφαλίσεων για σκοπούς ρυθμιστικών κεφαλαίων, οδηγώντας σε πιθανή υποκεφαλαιοποίηση των κινδύνων».

Η συγκεκριμένη επισήμανση αναδεικνύει την ανησυχία των εποπτικών αρχών ότι ορισμένες δομές χρηματοδότησης ενδέχεται να επιτρέπουν στις τράπεζες να εμφανίζουν περιορισμένες κεφαλαιακές ανάγκες, χωρίς αυτές να αντανακλούν πλήρως τους οικονομικούς κινδύνους που αναλαμβάνουν.

Παράλληλα, η ταχεία ανάπτυξη της αγοράς private credit ενισχύει το ενδιαφέρον των ρυθμιστικών αρχών για τους δεσμούς μεταξύ του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος και των μη τραπεζικών χρηματοδοτικών οργανισμών.

Η υπόθεση της Barclays εντάσσεται σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο εποπτικής ανησυχίας, καθώς αναδεικνύει τις προκλήσεις που δημιουργεί η χρηματοδότηση λιγότερο ρευστοποιήσιμων περιουσιακών στοιχείων μέσω σύνθετων παραγώγων.

Πάντως, οι αναφορές αφορούν ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται σε καταγγελία και δεν συνιστούν διαπιστωμένη παραβίαση των κανόνων από την Barclays. Το κρίσιμο ζήτημα για την εποπτική αρχή είναι κατά πόσο η καταχώριση των συγκεκριμένων συναλλαγών αντανακλά επαρκώς τον υποκείμενο κίνδυνο και συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου.