Στο δρόμο προς το Πεκίνο ο Τραμπ για ασκήσεις διαχείρισης ζημιών

Ο Ντόναλντ Τραμπ μεταβαίνει αυτή την εβδομάδα στην Κίνα με περιορισμένες φιλοδοξίες από εκείνες που διακήρυσσε πριν από έναν χρόνο. Τότε, υποστήριζε ότι οι υψηλοί δασμοί θα ανάγκαζαν το Πεκίνο να υποχωρήσει. Τώρα, η ατζέντα του περιορίζεται σε πιθανές συμφωνίες για αγροτικά προϊόντα και αεροσκάφη Boeing, καθώς και μια προσπάθεια να εξασφαλίσει τη βοήθεια του Σι Τζινπίνγκ για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν.

Η συνάντηση της 14ης και 15ης Μαΐου στο Πεκίνο είναι η πρώτη κατ’ ιδίαν επαφή των δύο ηγετών εδώ και περισσότερο από έξι μήνες.

Στην πράξη, η Ουάσιγκτον αναζητά ένα πακέτο που θα μπορεί να παρουσιαστεί ως επιτυχία πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Στο τραπέζι βρίσκονται κινεζικές αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, πιθανές παραγγελίες αεροσκαφών Boeing, καθώς και η δημιουργία μηχανισμών εμπορικού και επενδυτικού διαλόγου. Ρεπορτάζ του Reuters αναφέρει ότι οι προτάσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, πιθανές αγορές πουλερικών, βοδινού, μη σογιοειδών καλλιεργειών και έως 25 εκατ. μετρικούς τόνους σόγιας ετησίως για τρία χρόνια.

Η οικονομική διπλωματία θα έχει και έντονη επιχειρηματική διάσταση. Στην αμερικανική αποστολή αναμένεται να συμμετάσχουν πάνω από δώδεκα κορυφαία στελέχη μεγάλων εταιρειών, μεταξύ των οποίων ο Τιμ Κουκ της Apple, ο Έλον Μασκ της Tesla/SpaceX, ο Κέλι Όρτμπεργκ της Boeing, καθώς και στελέχη των Citi, Meta, Qualcomm, Visa, Mastercard, Goldman Sachs και BlackRock. Η παρουσία τους υπογραμμίζει ότι, παρά την αντιπαλότητα, οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου εξακολουθούν να είναι βαθιά αλληλοεξαρτώμενες.

Από την πλευρά της η Κίνα στον εμπορικό πόλεμο έχει ενισχύσει τα δικά της εργαλεία πίεσης, ιδίως μέσω των σπάνιων γαιών και κρίσιμων ορυκτών, από τα οποία εξαρτώνται η αυτοκινητοβιομηχανία, η αεροδιαστημική βιομηχανία, η τεχνολογία και η άμυνα. Παράλληλα, ζητά χαλάρωση των αμερικανικών περιορισμών στις εξαγωγές προηγμένων ημιαγωγών και εξοπλισμού παραγωγής τσιπ.

Το μέτωπο του Ιράν, όμως, απειλεί να επισκιάσει την οικονομική ατζέντα. Η κυβέρνηση Τραμπ θέλει η Κίνα να ασκήσει επιρροή στην Τεχεράνη, με στόχο μια συμφωνία που θα σταματήσει τη σύγκρουση. Το Πεκίνο διατηρεί σχέσεις με το Ιράν και παραμένει βασικός αγοραστής του πετρελαίου του, γεγονός που του δίνει διπλωματικό βάρος. Ταυτόχρονα, όμως, η Κίνα δεν θέλει να εμφανιστεί ότι ενεργεί κατ’ εντολή της Ουάσιγκτον.

Η ενεργειακή ασφάλεια δίνει στην Κίνα λόγο να ενδιαφέρεται για αποκλιμάκωση. Περίπου το μισό των εισαγωγών αργού πετρελαίου της προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, ενώ η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει ήδη επιβαρύνει τις μεταφορές και τις αγορές ενέργειας. Σύμφωνα με κινεζικά τελωνειακά στοιχεία που επικαλείται το Reuters, οι συνολικές εισαγωγές αργού της Κίνας τον Απρίλιο μειώθηκαν κατά 20% σε ετήσια βάση, στο χαμηλότερο επίπεδο σχεδόν τετραετίας.

Το πιο ευαίσθητο ζήτημα για τον Σι παραμένει η Ταϊβάν. Το Πεκίνο ζητά από την Ουάσιγκτον σαφέστερη διατύπωση ότι δεν θα στηρίξει την ανεξαρτησία της νήσου, ενώ οποιαδήποτε αλλαγή στη γλώσσα της αμερικανικής πολιτικής θα μπορούσε να προκαλέσει ανησυχία στην Ταϊπέι και στους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ασία. Η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της επικράτειάς της και δεν έχει αποκηρύξει τη χρήση βίας, ενώ η Ταϊβάν απορρίπτει τις κινεζικές αξιώσεις.

Η επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο μοιάζει λιγότερο με ευκαιρία μεγάλης συμφωνίας και περισσότερο με άσκηση διαχείρισης ζημιών. Για τον Αμερικανό πρόεδρο, ακόμη και μια παράταση της εμπορικής εκεχειρίας θα μπορούσε να προβληθεί ως επιτυχία. Για τον Σι, το ζητούμενο είναι να διατηρήσει την πίεση στην Ουάσιγκτον χωρίς να προκαλέσει ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Το πιθανότερο αποτέλεσμα, σύμφωνα με αναλυτές, είναι μια περιορισμένη συμφωνία σταθεροποίησης, αρκετή για να αποτρέψει νέα κρίση, αλλά όχι αρκετή για να λύσει τις βαθύτερες διαφορές ΗΠΑ και Κίνας.