Σύγκρουση Ιταλίας – Ισπανίας για μεταναστευτικό, εξωτερικά σύνορα

Ένταση προκαλεί στην Ευρώπη η αιφνίδια μαζική είσοδος μεταναστών στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στις ακτές της Βόρειας Αφρικής, με κορυφαία στελέχη της ιταλικής κυβέρνησης να ζητούν την προσωρινή απομόνωση της Ισπανίας από τη ζώνη ελεύθερης κυκλοφορίας Σένγκεν. Στις 30 Ιουλίου 2026, χιλιάδες άνθρωποι πέρασαν από το Μαρόκο στη Θέουτα, είτε κολυμπώντας γύρω από τους θαλάσσιους φράχτες είτε διασχίζοντας σημεία των χερσαίων συνόρων. Η ισπανική δημόσια τηλεόραση υπολόγισε τον αριθμό των εισερχομένων μεταξύ 2.000 και 3.000, χωρίς ο απολογισμός αυτός να έχει επιβεβαιωθεί επισήμως. Η Μαδρίτη έστειλε στην περιοχή 200 επιπλέον αστυνομικούς και 60 στρατιωτικούς, ενώ τουλάχιστον εννέα άνθρωποι αναφέρθηκε ότι έχασαν τη ζωή τους κατά την προσπάθεια διέλευσης.

Βίντεο και φωτογραφίες από τις αφίξεις διαδόθηκαν γρήγορα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πυροδοτώντας έντονες αντιδράσεις από κόμματα και πολιτικούς που ζητούν αυστηρότερο έλεγχο της μετανάστευσης.

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, χαρακτήρισε τις εικόνες ανησυχητικές και υποστήριξε ότι η ανεξέλεγκτη παράτυπη μετανάστευση συνιστά απειλή για την ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων. Τη θέση της υποστήριξαν ο αντιπρόεδρος της ιταλικής κυβέρνησης Ματέο Σαλβίνι και ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι, στελέχη των τριών κομμάτων που συγκροτούν τον κυβερνητικό συνασπισμό της Ρώμης.

Οι Ιταλοί αξιωματούχοι έθεσαν στο τραπέζι την αναστολή της ελεύθερης κυκλοφορίας προς και από την Ισπανία ή την προσωρινή απομάκρυνσή της από τη λειτουργία της ζώνης Σένγκεν. Η πρόταση προκάλεσε άμεσα διπλωματική κρίση, καθώς η Μαδρίτη κάλεσε τον Ιταλό πρέσβη για εξηγήσεις.

If you wonder how men like Hitler and Franco came to power—it’s moments like these.

When moderate men fail, extreme men rise.

Somewhere in Spain is a young, intense Christian warlord waiting for his moment.

I’m praying for him. pic.twitter.com/hmTNBzVxaT

— Dale Partridge (@dalepartridge) July 30, 2026

Σύγκρουση για τη μεταναστευτική πολιτική του Σάντσεθ

Ο Ταγιάνι συνέδεσε τα γεγονότα στη Θέουτα με την πολιτική της κυβέρνησης του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ για την έκτακτη νομιμοποίηση μεταναστών που ζούσαν χωρίς άδεια παραμονής στη χώρα. Υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη επιλογή στέλνει λανθασμένο μήνυμα και μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για τα δίκτυα διακίνησης ανθρώπων.

Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες απάντησε ότι τέτοιες δηλώσεις δεν αρμόζουν στον υπουργό Εξωτερικών μιας φίλης και εταίρου χώρας. Κατηγόρησε, παράλληλα, τη Ρώμη ότι επιλέγει την κομματική αντιπαράθεση αντί της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.

Η ισπανική διαδικασία νομιμοποίησης είχε πράγματι μεγάλη έκταση. Μέχρι τη λήξη της προθεσμίας, στις 30 Ιουνίου 2026, είχαν κατατεθεί 1.174.978 αιτήσεις. Ωστόσο, το πρόγραμμα αφορούσε ανθρώπους που βρίσκονταν ήδη στην Ισπανία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2026, μπορούσαν να αποδείξουν συνεχή παραμονή τουλάχιστον πέντε μηνών και δεν είχαν ποινικό μητρώο. Επομένως, δεν καλύπτει όσους εισήλθαν στη Θέουτα κατά τη διάρκεια της νέας κρίσης, γεγονός που καθιστά πολιτικά αμφισβητούμενη την άμεση σύνδεση των δύο εξελίξεων.

Μπορεί μία χώρα να αποβληθεί από τη Σένγκεν;

Η ζώνη Σένγκεν περιλαμβάνει σήμερα 29 ευρωπαϊκές χώρες: 25 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ισλανδία, τη Νορβηγία, την Ελβετία και το Λιχτενστάιν. Στο εσωτερικό της οι ταξιδιώτες μετακινούνται, κατά κανόνα, χωρίς συστηματικούς συνοριακούς ελέγχους. Οι ευρωπαϊκοί κανόνες επιτρέπουν σε ένα κράτος να επαναφέρει προσωρινά ελέγχους στα εσωτερικά του σύνορα όταν αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη ή την εσωτερική ασφάλεια. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το Συμβούλιο της ΕΕ μπορεί επίσης να συστήσει την προσωρινή επιβολή ελέγχων όταν επίμονες σοβαρές αδυναμίες στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων θέτουν σε κίνδυνο τη συνολική λειτουργία της Σένγκεν.

Δεν προβλέπεται, όμως, μια απλή και άμεση διαδικασία «αποβολής» κράτους που συμμετέχει πλήρως στη Σένγκεν. Στην πράξη, οι ιταλικές εκκλήσεις θα μπορούσαν να μεταφραστούν σε προσωρινούς ελέγχους στα ταξίδια από την Ισπανία ή σε ευρωπαϊκές κυρώσεις και αυξημένη εποπτεία, όχι σε αυτόματη διαγραφή της χώρας από τη ζώνη.

Η ιδιαίτερη θέση της Θέουτα

Η Θέουτα, όπως και η Μελίγια, αποτελεί ισπανικό έδαφος στη βόρεια ακτή της Αφρικής και μέρος των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι δύο πόλεις βρίσκονται επανειλημμένα στο επίκεντρο της δυτικής μεσογειακής μεταναστευτικής διαδρομής, μέσω της οποίας άνθρωποι από το Μαρόκο, την Αλγερία και την υποσαχάρια Αφρική επιχειρούν να φτάσουν σε ευρωπαϊκό έδαφος. Η σημερινή κρίση θυμίζει τα γεγονότα του Μαΐου 2021, όταν περίπου 8.000 άνθρωποι επιχείρησαν να εισέλθουν στη Θέουτα, εν μέσω σοβαρής διπλωματικής έντασης μεταξύ Ισπανίας και Μαρόκου.

Η ισπανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δίκτυα διακινητών εκμεταλλεύτηκαν πρόσφατη δικαστική απόφαση σχετικά με τις άμεσες επιστροφές ανθρώπων που εντοπίζονται στη θάλασσα. Παράλληλα, επισημαίνει ότι συνεχίζεται η συνεργασία με τις μαροκινές αρχές για τον περιορισμό των ροών και την επιστροφή όσων δεν δικαιούνται να παραμείνουν.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προσφέρει επιχειρησιακή υποστήριξη μέσω της Frontex, διατηρώντας παράλληλα τη θέση ότι το Μαρόκο αποτελεί σημαντικό εταίρο στη διαχείριση των συνόρων και στην αντιμετώπιση των δικτύων διακίνησης.

🚨 OMG. Up to 80,000 THOUSAND African migrants are estimated to have crossed from Morocco into Spain today, with the hourly flow possibly 12,000 per hour

Pedro Sanchez INVITED THIS by granting 1 million amnesty and opening the borders to more

This is why you can NEVER let… pic.twitter.com/NAtm3rcoaf

— Eric Daugherty (@EricLDaugh) July 30, 2026