Τι μέλλει γενέσθαι μετά την απόφαση του ανώτατου Δικαστηρίου για τους δασμούς Τραμπ

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ την Παρασκευή πήρε μια πολύ σημαντική απόφαση εναντίον της πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ. Έκρινε ότι ο πρόεδρος δεν είχε το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει έκτακτες εξουσίες για να επιβάλει ορισμένους από τους δασμούς που επέφαλες στις εισαγωγές προϊόντων στις ΗΠΑ.

Η απόφαση αυτή χτύπησε έναν βασικό πυλώνα της πολιτικής του και ήταν μια σπάνια προσπάθεια του δικαστηρίου να περιορίσει την εξουσία του, αφού για περισσότερο από έναν χρόνο ο Τραμπ δοκίμαζε συνεχώς τα όρια της προεδρικής δύναμης με πολλά προεδρικά διατάγματα και με νόμους που χρησιμοποιούνται σπάνια.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Επιφυλακτικοί οι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ με την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου για τους δασμούς

Προειδοποιούν για παρατεταμένη αβεβαιότητα καθώς η κυβέρνηση Τραμπ θα μπορούσε να επικαλεστεί άλλους νόμους για να «νομιμοποιήσει τους δασμούς»

Τι αποφάσισε το Ανώτατο Δικαστήριο;

Ο Τραμπ χρησιμοποίησε έναν νόμο για οικονομικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης (IEEPA) για να επιβάλει πολλούς δασμούς σε χώρες σε όλο τον κόσμο.

Η πλειοψηφία των δικαστών αποφάσισε ότι ο νόμος αυτός δεν δίνει στον πρόεδρο την εξουσία να επιβάλλει δασμούς.

Ο επικεφαλής δικαστής Τζον Ρόμπερτς έγραψε ότι: ο πρόεδρος ζητά εξαιρετικά μεγάλη εξουσία για να βάζει μόνος του δασμούς, χωρίς όριο ποσού ή διάρκειας αλλά πρέπει να υπάρχει ξεκάθαρη άδεια από το Κογκρέσο

Τόνισε επίσης ότι ο συγκεκριμένος νόμος δεν αναφέρει πουθενά δασμούς και κανένας προηγούμενος πρόεδρος δεν τον είχε χρησιμοποιήσει έτσι.

Ο Τραμπ αντέδρασε λέγοντας ότι οι δικαστές αποτελούν «ντροπή» και επηρεάστηκαν από ξένα συμφέροντα. Η απόφαση ήταν 6–3. Τρεις φιλελεύθεροι και τρεις συντηρητικοί δικαστές ψήφισαν υπέρ, ενώ τρεις συντηρητικοί διαφώνησαν.

Ο δικαστής Κάβανο, που διαφώνησε, είπε ότι οι «εθνικές έκτακτες ανάγκες» (ναρκωτικά και εμπορικά ελλείμματα) επέτρεπαν στον Τραμπ να βάλει δασμούς και ότι είτε ήταν καλή πολιτική είτε όχι, ήταν νόμιμο.

Τι γίνεται από εδώ και πέρα;

Το δικαστήριο εξέτασε μόνο αν ο πρόεδρος μπορούσε να χρησιμοποιήσει έκτακτες εξουσίες για δασμούς. Άφησε άλλα ζητήματα σε κατώτερα δικαστήρια.

Η υπόθεση ξεκίνησε από επιχειρήσεις και 12 πολιτείες που αμφισβήτησαν τους «ανταποδοτικούς» δασμούς και δασμούς σε Κίνα, Καναδά και Μεξικό για το εμπόριο φαιντανύλης

Ένα εφετείο είχε ήδη πει ότι ο Τραμπ ξεπέρασε τις αρμοδιότητές του, αλλά ζήτησε από ειδικό εμπορικό δικαστήριο να αποφασίσει πώς θα διορθωθεί η κατάσταση.

Άρα η υπόθεση θα συνεχιστεί και πιθανόν να ξαναφτάσει στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Πώς αλλιώς μπορεί να βάλει δασμούς ο Τραμπ;

Η κυβέρνηση πρέπει τώρα να χρησιμοποιήσει άλλους νόμους. Όμως αυτοί είναι πιο αργοί και απαιτούν έρευνες πριν εφαρμοστούν.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα επιβάλει: παγκόσμιο δασμό 10% με άλλο νόμο (Trade Act 1974) και θα εφαρμόσει νέες εμπορικές μεθόδους που μπορεί να φέρουν επιπλέον δασμούς

Υπάρχει και άλλος νόμος που επιτρέπει δασμούς έως 50% σε χώρες που «αδικούν» το αμερικανικό εμπόριο. Ωστόσο κάποιοι δασμοί μπορούν να μπουν άμεσα αλλά μόνο για 150 ημέρες μετά χρειάζεται έγκριση από το Κογκρέσο

Οι αναλυτές λένε ότι καμία από αυτές τις επιλογές δεν είναι τόσο ευρεία όσο οι προηγούμενοι δασμοί που ακυρώθηκαν.

Τι γίνεται με τα χρήματα από τους δασμούς;

Αυτό δεν είναι ακόμη σαφές. Το δικαστήριο δεν αποφάσισε αν το κράτος πρέπει να επιστρέψει τα χρήματα από τους δασμούς. Κάποιοι ειδικοί λένε ότι ίσως πρέπει να επιστραφούν δισεκατομμύρια σε εισαγωγείς, αλλά πολλοί ήδη μετέφεραν το κόστος στους καταναλωτές ενώ η όλη διαδικασία θα είναι πολύ μπερδεμένη

Οι επιχειρήσεις βρίσκονται τώρα σε αβεβαιότητα μέχρι τα κατώτερα δικαστήρια να εξηγήσουν τι θα γίνει.

Πιθανές επιπτώσεις

Οι δασμοί αυτοί είχαν χρησιμοποιηθεί και σε διαπραγματεύσεις για μεγάλες εμπορικές συμφωνίες με χώρες όπως η Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιαπωνία

Άρα η απόφαση μπορεί να δημιουργήσει αβεβαιότητα και σε διεθνείς συμφωνίες.