Το Ανώτατο Δικαστήριο μπλοκάρει βασικούς δασμούς του Τραμπ

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε την Παρασκευή ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει την εξουσία επιβολής δασμών που ισχυρίστηκε, σε μια απόφαση που συνέταξε ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς

Σύμφωνα με την απόφαση ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ξεπέρασε τις εξουσίες του όταν επέβαλε εκτεταμένους δασμούς (φόρους στις εισαγωγές), χρησιμοποιώντας έναν νόμο που προορίζεται μόνο για περιπτώσεις εθνικής έκτακτης ανάγκης.

Με ψήφους 6 υπέρ και 3 κατά, οι δικαστές έκριναν ότι η επιθετική πολιτική δασμών που επέβαλε σε προϊόντα από όλο τον κόσμο δεν επιτρέπεται από τον νόμο του 1977, τον οποίο επικαλέστηκε (International Emergency Economic Powers Act – IEEPA).

Ο πρόεδρος του Δικαστηρίου, Τζον Ρόμπερτς, έγραψε ότι ο πρόεδρος ισχυρίστηκε πως έχει την εξαιρετικά μεγάλη εξουσία να επιβάλλει μόνος του δασμούς οποιουδήποτε ύψους και διάρκειας. Όμως, όπως τόνισε, δεν υπάρχει κανένας νόμος όπου το Κογκρέσο να έχει πει ότι ο συγκεκριμένος νόμος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για δασμούς. Γι’ αυτό το Δικαστήριο αποφάσισε ότι ο νόμος δεν δίνει στον πρόεδρο τέτοια αρμοδιότητα. Τρεις συντηρητικοί δικαστές διαφώνησαν.

Η απόφαση αποτελεί σπάνια ήττα για την κυβέρνηση Τραμπ στο Ανώτατο Δικαστήριο, όπου συνήθως έχει πλειοψηφία.

Δεν ακυρώνονται όλοι οι δασμοί του. Παραμένουν, για παράδειγμα, όσοι επέβαλε σε χάλυβα και αλουμίνιο με άλλους νόμους. Όμως ακυρώνονται δύο βασικές κατηγορίες:

• οι λεγόμενοι «ανταποδοτικοί» δασμοί ανά χώρα (π.χ. έως 34% για την Κίνα και 10% για τις περισσότερες άλλες χώρες)
• ένας δασμός 25% σε ορισμένα προϊόντα από Καναδά, Κίνα και Μεξικό, που επιβλήθηκε επειδή σύμφωνα με την κυβέρνηση δεν εμπόδιζαν τη διακίνηση φαιντανύλης

Ο Τραμπ μπορεί να προσπαθήσει να τους επιβάλει ξανά, χρησιμοποιώντας διαφορετικούς νόμους.

Οι εταιρείες που πλήρωσαν αυτούς τους δασμούς ενδέχεται να ζητήσουν επιστροφή χρημάτων από το υπουργείο Οικονομικών. Ήδη εκατοντάδες έχουν προσφύγει στη δικαιοσύνη. Ένας δικαστής που διαφώνησε προειδοποίησε ότι το κόστος για το κράτος μπορεί να είναι πολύ μεγάλο.

Το Σύνταγμα των ΗΠΑ αναθέτει την επιβολή δασμών στο Κογκρέσο. Ο Τραμπ όμως χρησιμοποίησε έναν νόμο που επιτρέπει στον πρόεδρο να ρυθμίζει το εμπόριο μόνο σε περιπτώσεις «ασυνήθιστης και σοβαρής απειλής» για τη χώρα. Κανένας πρόεδρος πριν από αυτόν δεν τον είχε χρησιμοποιήσει για δασμούς.

Δικαστήρια χαμηλότερου βαθμού είχαν ήδη αποφανθεί εναντίον της κυβέρνησης και ζήτησαν από το Ανώτατο Δικαστήριο να δώσει την τελική απάντηση.

Πολλές επιχειρήσεις μήνυσαν την κυβέρνηση μεταξύ τους εισαγωγείς ποτών, βιομηχανίες πλαστικών και εταιρείες εκπαιδευτικών παιχνιδιών, καθώς και μια ομάδα πολιτειών με επικεφαλής το Όρεγκον.

Μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου οι συγκεκριμένοι δασμοί είχαν αποφέρει περίπου 130 δισεκατομμύρια δολάρια στα κρατικά ταμεία, σύμφωνα με τα τελωνεία των ΗΠΑ. Ο Τραμπ, πάντως, έχει αναφέρει πολύ μεγαλύτερα ποσά, υπολογίζοντας και εμπορικές συμφωνίες που διαπραγματεύτηκε η κυβέρνησή του.