Το ένα τρίτο του πετρελαίου του Κόλπου εξακολουθεί να «λείπει» παρά τις σκοτεινές διελεύσεις

Οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά των επιπέδων που καταγράφονταν πριν από τον πόλεμο με το Ιράν, παρά τη μεγάλη αύξηση των λεγόμενων «σκοτεινών διελεύσεων» δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ.

Τα δεδομένα που έχουν αναλυθεί από το Reuters δείχνουν ότι η εικόνα που διαμορφώνεται στην αγορά απέχει αισθητά από τις εκτιμήσεις περί σχεδόν πλήρους αποκατάστασης των ενεργειακών ροών. Η συναίνεση μεταξύ αναλυτών και εταιρειών παρακολούθησης πλοίων τοποθετεί τις συνολικές εξαγωγές περίπου στα δύο τρίτα των προπολεμικών όγκων.

Η απόκλιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις αγορές, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από τις πραγματικές ποσότητες που φτάνουν καθημερινά στις διεθνείς αγορές διατηρεί υψηλό το ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου και ενισχύει τις πιέσεις στις τιμές.

Οι «σκοτεινές» διελεύσεις από το Ορμούζ

Οι εκτιμήσεις για τις ροές αργού πετρελαίου στη Μέση Ανατολή παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις από τότε που τα δεξαμενόπλοια άρχισαν να περνούν από τα Στενά του Ορμούζ με απενεργοποιημένους τους πομποδέκτες του Αυτόματου Συστήματος Αναγνώρισης (AIS), προκειμένου να περιορίσουν τον κίνδυνο εντοπισμού και επίθεσης.

Η πρακτική αυτή έχει εξελιχθεί σε μια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση μυστικής μεταφοράς πετρελαίου, η οποία, σύμφωνα με αναλυτές της ναυτιλιακής αγοράς και εμπορικές πηγές, πραγματοποιείται με την υποστήριξη του αμερικανικού στρατού.

Οι συγκεκριμένες αποστολές έχουν επιτρέψει σε σημαντικές ποσότητες αργού από το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να συνεχίσουν να φτάνουν στις διεθνείς αγορές, αμβλύνοντας τις επιπτώσεις από τη δραματική υποχώρηση των συμβατικών εξαγωγικών διαδρομών.

Παρά τη συμβολή τους, όμως, δεν έχουν καταφέρει να καλύψουν πλήρως το έλλειμμα.

Στα δύο τρίτα των προπολεμικών επιπέδων

Σε σημείωμά της στις 2 Σεπτεμβρίου, η Goldman Sachs υπολόγισε ότι οι συνολικές εξαγωγές πετρελαίου του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των «σκοτεινών» διελεύσεων, κινούνταν περίπου στα 15 έως 16 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Το επίπεδο αυτό αντιστοιχεί περίπου στα δύο τρίτα των όγκων που διακινούνταν πριν από την έναρξη του πολέμου.

Παρόμοια είναι και η εικόνα της εταιρείας αναλύσεων Vortexa. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, οι συνολικές εξαγωγές πετρελαίου από την περιοχή του Κόλπου διαμορφώθηκαν τον Αύγουστο στα 15 εκατ. βαρέλια ημερησίως, περίπου 10 εκατ. βαρέλια χαμηλότερα σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.

Ειδικά μέσω των Στενών του Ορμούζ, ο όγκος αργού και διυλισμένων προϊόντων σε επταήμερο κινητό μέσο όρο ήταν περίπου 8 εκατ. βαρέλια την ημέρα.

«Οι καθημερινές διελεύσεις παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις, με σημαντικές κορυφώσεις αλλά και πολύ χαμηλές τιμές», έχει επισημάνει η αναλύτρια της Vortexa, Πάμελα Μάνγκερ.

Η διαφορά ανάμεσα σε μία καλή ημέρα και στον πραγματικό μέσο όρο

Σημαντικό μέρος της σύγχυσης γύρω από τις εξαγωγές προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ των μέγιστων ημερήσιων ροών και των ποσοτήτων που μπορούν να διατηρηθούν σταθερά σε βάθος χρόνου.

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, είχε δηλώσει την περασμένη εβδομάδα ότι οι αποστολές πλησίασαν τα επίπεδα πριν από τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι οποίες αποτέλεσαν την αφετηρία του πολέμου και της μεγάλης διαταραχής στις ενεργειακές ροές.

Διευκρινίζοντας αργότερα τις αναφορές για 17 έως 18 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ο Ράιτ ανέφερε ότι τα 18 εκατ. βαρέλια αφορούσαν ένα συγκεκριμένο 24ωρο της προηγούμενης εβδομάδας και όχι έναν σταθερό ημερήσιο μέσο όρο.

Όπως είπε, ο μέσος όρος για το σύνολο των θαλάσσιων οδών ήταν περίπου 9 εκατ. βαρέλια ημερησίως – μια εκτίμηση πολύ πιο κοντά στις μετρήσεις των εταιρειών του κλάδου.

Αιχμές έως 14 εκατ. βαρέλια, αλλά όχι σε σταθερή βάση

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler και πηγή της αγοράς, οι εξαγωγές αργού από τον Κόλπο έφτασαν ορισμένες ημέρες στις αρχές Σεπτεμβρίου ακόμη και τα 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Ο αριθμός περιλαμβάνει τόσο τις μυστικές κινήσεις δεξαμενόπλοιων όσο και τις σαουδαραβικές εξαγωγές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, οι οποίες παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ.

Η εικόνα όμως αλλάζει δραματικά από ημέρα σε ημέρα. Ανάλογα με την ένταση των ιρανικών επιθέσεων κατά δεξαμενόπλοιων, οι συνολικές ροές μπορούν να υποχωρούν σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα.

Αυτό ακριβώς είναι και το βασικό πρόβλημα για την αγορά: οι υψηλές επιδόσεις μιας μεμονωμένης ημέρας δεν μπορούν να θεωρηθούν ένδειξη μόνιμης αποκατάστασης των εξαγωγών.

Η αβεβαιότητα κρατά ψηλά τις τιμές

Οι μυστικές αποστολές έχουν συμβάλει καθοριστικά στον περιορισμό της παγκόσμιας έλλειψης πετρελαίου. Παράλληλα, όμως, η δυσκολία ακριβούς καταγραφής τους έχει δημιουργήσει ένα νέο επίπεδο αβεβαιότητας για εμπόρους και επενδυτές.

Η έλλειψη σαφούς εικόνας σχετικά με το πόσο πετρέλαιο περνά πραγματικά από την περιοχή προστίθεται στο γεωπολιτικό ασφάλιστρο που έχει ενσωματωθεί στις διεθνείς τιμές.

Την Τετάρτη, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Ιούλιο, ενώ την προηγούμενη εβδομάδα οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ έφτασαν σε ιστορικό υψηλό.

Για την αγορά, επομένως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα δεξαμενόπλοια καταφέρνουν να περάσουν σε μία συγκεκριμένη ημέρα, αλλά ποια ποσότητα μπορεί να εξαχθεί με συνέπεια για εβδομάδες ή μήνες.

Τουλάχιστον 500 εκατ. βαρέλια σε τρεις μήνες

Η κλίμακα των «σκοτεινών» αποστολών είναι ήδη τεράστια.

Υπολογισμοί του Reuters, με βάση μια μέση τιμή πετρελαίου 80 δολαρίων ανά βαρέλι και τη συντηρητική παραδοχή ότι περίπου 6 εκατ. βαρέλια –ποσότητα αντίστοιχη με έξι μεγάλα δεξαμενόπλοια– μεταφέρονταν καθημερινά με αυτόν τον τρόπο κατά το τελευταίο τρίμηνο, δείχνουν ότι από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο οι σχετικές αποστολές ανήλθαν σε τουλάχιστον 500 εκατ. βαρέλια.

Σε αξία, οι ποσότητες αυτές αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 40 δισ. δολάρια.

Παρά το μέγεθος της επιχείρησης, τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι περίπου το ένα τρίτο της προπολεμικής πετρελαϊκής προσφοράς του Κόλπου εξακολουθεί να απουσιάζει από την παγκόσμια αγορά.

Και όσο η διαφορά αυτή παραμένει, οι αγορές πετρελαίου θα συνεχίσουν να ισορροπούν ανάμεσα στην ανακούφιση που προσφέρουν οι «σκοτεινές» διελεύσεις και στον φόβο ότι μια νέα κλιμάκωση στην περιοχή μπορεί να περιορίσει ξανά, απότομα, τις διαθέσιμες ποσότητες.