Το Ευρωκοινοβούλιο μπλοκάρει αρχική εισήγηση Τσιόδρα για «χαλάρωση» σε επικίνδυνες ουσίες στα καλλυντικά

Σύμφωνα με το Politico το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να ψηφίσει υπέρ της διατήρησης αυστηρών περιορισμών για καλλυντικά που περιέχουν δυνητικά επικίνδυνες χημικές ουσίες, σε μια κίνηση που φέρνει τους ευρωβουλευτές σε αντιπαράθεση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ψηφοφορία αφορά το λεγόμενο πακέτο Omnibus VI, το οποίο τροποποιεί κανόνες της ΕΕ για τα καλλυντικά, τα λιπάσματα και την ταξινόμηση, επισήμανση και συσκευασία χημικών προϊόντων.

Η Επιτροπή είχε προτείνει μια πιο ευέλικτη προσέγγιση, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και του κόστους συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις. Σύμφωνα με το σκεπτικό της, ορισμένες ουσίες που χαρακτηρίζονται ως καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή, γνωστές ως CMR substances,  δεν θα έπρεπε να απαγορεύονται αυτόματα στα καλλυντικά, εφόσον ο κίνδυνος για τον καταναλωτή συνδέεται κυρίως με την κατάποση ή την εισπνοή και όχι με την εφαρμογή στο δέρμα. Η ίδια η Επιτροπή υποστήριξε ότι σε τέτοιες περιπτώσεις η έκθεση του χρήστη είναι συνήθως περιορισμένη ή περιστασιακή, με χαρακτηριστικό παράδειγμα προϊόντα όπως το κραγιόν.

Η προσέγγιση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις καταναλωτών, περιβαλλοντικές οργανώσεις και αρκετούς ευρωβουλευτές, οι οποίοι προειδοποίησαν ότι θα μπορούσε να επιτρέψει την παραμονή δυνητικά επιβλαβών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά. Οι εθνικές κυβερνήσεις της ΕΕ είχαν ήδη απορρίψει την επίμαχη εξαίρεση τον Νοέμβριο του 2025, ενώ οι αρμόδιες επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ENVI και IMCO ακολούθησαν την ίδια γραμμή στις 15 Απριλίου 2026.

Η διαφωνία δεν αφορά μόνο την προστασία της υγείας, αλλά και το πώς πρέπει να ισορροπήσει η ΕΕ ανάμεσα στην ασφάλεια των καταναλωτών και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας καλλυντικών. Η Επιτροπή παρουσίασε το πακέτο ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας απλοποίησης της νομοθεσίας, υποστηρίζοντας ότι οι αλλαγές θα μπορούσαν να μειώσουν σημαντικά τα διοικητικά βάρη για τις επιχειρήσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ωστόσο, φαίνεται αποφασισμένο να μην αποδεχθεί χαλάρωση σε ουσίες που έχουν χαρακτηριστεί επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία.

Οι δύο εισηγητές του φακέλου, ο Έλληνας ευρωβουλευτής Δημήτρης Τσιόδρας από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και ο Piotr Müller από την ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, είχαν αρχικά εξετάσει το ενδεχόμενο να δοθεί στη βιομηχανία περισσότερος χρόνος συμμόρφωσης όταν νέες ουσίες χαρακτηρίζονται επικίνδυνες. Τελικά, όμως, συντάχθηκαν με τη θέση των κρατών-μελών, επιλέγοντας να αντιταχθούν στην εξαίρεση που πρότεινε η Κομισιόν.

Για τις οργανώσεις καταναλωτών, η στάση του Κοινοβουλίου θεωρείται σημαντική νίκη. Ο Pelle Moos, ανώτερος σύμβουλος της Ευρωπαϊκής Οργάνωσης Καταναλωτών, χαρακτήρισε την εξέλιξη σοβαρό πλήγμα για τα σχέδια της Επιτροπής να αποδυναμώσει κρίσιμες δικλίδες προστασίας απέναντι σε επικίνδυνες χημικές ουσίες.

Παράλληλα, κόμματα αριστερότερα του πολιτικού κέντρου υποστηρίζουν ότι η θέση του Κοινοβουλίου θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο αυστηρή. Ορισμένοι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι, ακόμη και με τη νέα γραμμή, οι εταιρείες ενδέχεται να έχουν στη διάθεσή τους πολυετείς μεταβατικές περιόδους για την απόσυρση ουσιών που έχουν ήδη χαρακτηριστεί επικίνδυνες. Ο Δανός ευρωβουλευτής Per Clausen, από την ομάδα της Αριστεράς, επέκρινε το γεγονός ότι ουσίες που έχουν κριθεί επικίνδυνες θα μπορούσαν να παραμείνουν στην αγορά για αρκετά χρόνια μετά τη σχετική απόφαση.

Το επόμενο βήμα θα είναι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου, με την Επιτροπή σε ρόλο διαμεσολαβητή. Εφόσον τόσο οι ευρωβουλευτές όσο και οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών παραμείνουν στην ίδια γραμμή, η εξαίρεση για τις CMR ουσίες στα καλλυντικά θεωρείται πλέον απίθανο να επιβιώσει στο τελικό κείμενο.