Το Ιράν απειλεί να αποκλείσει και άλλους ενεργειακούς διαδρόμους

Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποιούν ότι καμία χώρα της περιοχής δεν θα εξάγει ανεμπόδιστα ενέργεια εάν παρεμποδιστούν οι ιρανικές εξαγωγές και η αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ απειλεί πλέον δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του παγκόσμιου εμπορίου. Η προειδοποίηση διατυπώθηκε μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη και την επαναφορά του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. Σύμφωνα με ανακοίνωση του IRGC, την οποία μετέδωσε το κρατικό ιρανικό πρακτορείο IRNA, «οι περιφερειακές εξαγωγές ενέργειας είτε θα είναι κοινές για όλους είτε θα απαγορευθούν για όλους».

Η δήλωση ερμηνεύεται ως ευθεία απειλή κατά των πετρελαϊκών και εμπορικών διαδρομών που χρησιμοποιούνται από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και άλλα κράτη του Κόλπου που διατηρούν στενές σχέσεις με την Ουάσιγκτον.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Οι ΗΠΑ επιβάλλουν ξανά ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν και πυροδοτούν νέο κύκλο έντασης στη Μέση Ανατολή

Σε ύψιστη επιφυλακή βρίσκονται οι αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή, με την Τεχεράνη να απαντά ότι θα υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα στα Στενά του Ορμούζ με κάθε κόστος

Στο επίκεντρο το Μπαμπ ελ Μαντέμπ

Το Ιράν ενδέχεται να επιχειρήσει να μεταφέρει την πίεση από τον Περσικό Κόλπο στην Ερυθρά Θάλασσα, αξιοποιώντας τους συμμάχους του στην Υεμένη, τους Χούθι. Βασικός πιθανός στόχος θεωρείται το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το οποίο συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και, μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, με τη Μεσόγειο. Από το συγκεκριμένο πέρασμα κινούνται πετρελαιοφόρα, πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και φορτία που συνδέουν την Ασία με την Ευρώπη.

Ενδεχόμενη ταυτόχρονη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα μπορούσε να προκαλέσει μια άνευ προηγουμένου κρίση στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Ανώτερο στέλεχος των Χούθι προειδοποίησε ότι η οργάνωση είναι έτοιμη να κλείσει το Μπαμπ ελ Μαντέμπ εάν η Σαουδική Αραβία συνεχίσει τις επιθέσεις της στην Υεμένη. Κατά τον ίδιο, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει την τιμή του πετρελαίου ακόμη και στα 200 δολάρια το βαρέλι. Η συγκεκριμένη εκτίμηση αποτελεί πολιτική προειδοποίηση των Χούθι και όχι ανεξάρτητη πρόβλεψη της αγοράς.

Κατάρρευση της τετραετούς εκεχειρίας στην Υεμένη

Η ένταση αυξήθηκε περαιτέρω όταν οι δυνάμεις των Χούθι εκτόξευσαν πυραύλους εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, κατηγορώντας το Ριάντ ότι βομβάρδισε αεροδρόμιο υπό τον έλεγχό τους. Το περιστατικό σηματοδότησε τη σοβαρότερη παραβίαση της τετραετούς αποκλιμάκωσης μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και της υποστηριζόμενης από το Ιράν οργάνωσης.

Οι Χούθι έχουν αποδείξει στο παρελθόν ότι διαθέτουν τη δυνατότητα να διαταράξουν τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, τον Οκτώβριο του 2023, εξαπέλυσαν επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, δηλώνοντας ότι στόχευαν πλοία που συνδέονταν με το Ισραήλ.

Οι επιθέσεις ανάγκασαν πολλές ναυτιλιακές εταιρείες να αποφεύγουν τη Διώρυγα του Σουέζ και να επιλέγουν τον πολύ μεγαλύτερο περίπλου της Αφρικής μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας. Η αλλαγή αυτή αύξησε τον χρόνο μεταφοράς, την κατανάλωση καυσίμων, τα ασφάλιστρα και συνολικά το κόστος του παγκόσμιου εμπορίου.

Νέα αμερικανικά πλήγματα στο νότιο Ιράν

Η νέα ιρανική απειλή διατυπώθηκε μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του αμερικανικού στρατού ότι άρχισε νέο κύμα επιδρομών με στόχο την αποδυνάμωση των ιρανικών δυνατοτήτων που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούνται για επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυτιλίας στα Στενά του Ορμούζ. Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι το Ιράν επιτέθηκε σε επτά εμπορικά πλοία μέσα σε μία εβδομάδα, με αποτέλεσμα μέλη των πληρωμάτων να σκοτωθούν, να τραυματιστούν ή να αγνοούνται.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, CENTCOM, ανακοίνωσε ότι επλήγησαν δεκάδες στρατιωτικοί στόχοι κοντά στα Στενά του Ορμούζ και σε παράκτιες περιοχές του Ιράν. Οι επιδρομές φέρεται να διήρκεσαν περίπου επτά ώρες. Η CENTCOM έχει παρουσιάσει τις επιχειρήσεις ως απάντηση στις ιρανικές επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων, δηλώνοντας ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει την ασφαλή διέλευση της ναυσιπλοΐας.

Η ιρανική κυβέρνηση, από την πλευρά της, ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 30 άμαχοι σκοτώθηκαν τις τελευταίες ημέρες από αμερικανικά πλήγματα στο νότιο Ιράν. Ο ιρανικός στρατός ανέφερε επίσης ότι επτά εν ενεργεία στρατιωτικοί και κληρωτοί σκοτώθηκαν σε νυχτερινή επίθεση κατά της βάσης Μπαμπούρ, στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας.

Οι ανακοινώσεις για τις απώλειες και τις ζημιές προέρχονται κυρίως από τις εμπλεκόμενες πλευρές και δεν έχουν επαληθευτεί στο σύνολό τους από ανεξάρτητες πηγές.

Η απειλή Τραμπ κατά ενεργειακών υποδομών

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πλήξουν ιρανικούς ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς, γέφυρες και άλλες ενεργειακές εγκαταστάσεις, εάν η Τεχεράνη δεν επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις. Ο Τραμπ δήλωσε ότι σκοπεύει να αφήσει τους ενεργειακούς στόχους «για το τέλος», αλλά προειδοποίησε ότι τελικά και αυτοί θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο. Υποστήριξε ακόμη ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές είχαν επικοινωνήσει με την ιρανική πλευρά, καλώντας την να προχωρήσει σε συμφωνία.

Η στόχευση ενεργειακών εγκαταστάσεων θα αύξανε σημαντικά τον κίνδυνο περιφερειακής και περιβαλλοντικής καταστροφής. Παράλληλα, θα μπορούσε να ενισχύσει την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να πλήξει τις εξαγωγικές υποδομές των αμερικανικών συμμάχων στον Κόλπο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προηγουμένως προτείνει την επιβολή τέλους 20% στα φορτία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ. Η πρόταση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τη ναυτιλιακή βιομηχανία και διεθνείς οργανισμούς, καθώς εγείρει σοβαρά ζητήματα διεθνούς ναυτικού δικαίου. Στη συνέχεια εγκατέλειψε την ιδέα, δηλώνοντας ότι θα επιδιώξει επενδυτικές συμφωνίες με τα κράτη του Κόλπου.