Το Ιράν προειδοποιεί για σκληρότερη κλιμάκωση αλλά η οικονομία του δέχεται σοβαρά πλήγματα

Το Ιράν διαμηνύει ότι δεν προτίθεται να υποχωρήσει απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι είναι έτοιμο ακόμη και για εντονότερη και μεγαλύτερης διάρκειας στρατιωτική σύγκρουση, την ώρα που η αντιπαράθεση των δύο χωρών εισέρχεται σε μία ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ.

Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η Τεχεράνη θα εντείνει τα αντίποινά της εάν συνεχιστούν οι αμερικανικές επιθέσεις εναντίον ιρανικού εδάφους και κρίσιμων υποδομών.

Η προειδοποίηση έρχεται μετά από νέα αλληλουχία αμερικανικών και ιρανικών πληγμάτων. Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την καταστροφή πέντε ιρανικών πετρελαιοφόρων, ενώ η Τεχεράνη απάντησε με πυραυλικές επιθέσεις και επιχειρήσεις εναντίον πλοίων στην περιοχή. Το Reuters μετέδωσε ότι το Ιράν υποστήριξε πως έπληξε συνολικά δέκα πλοία κοντά στα Στενά του Ορμούζ, στη μεγαλύτερη μέχρι στιγμής έξαρση επιθέσεων κατά της ναυσιπλοΐας στη διάρκεια της εξάμηνης σύγκρουσης. Τουλάχιστον ένας ναυτικός σκοτώθηκε και ένας ακόμη αγνοείται.

Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν προειδοποιήσει ότι η απάντηση της Τεχεράνης σε νέα πλήγματα θα είναι πολύ ισχυρότερη, ενώ έχουν προαναγγείλει και διεύρυνση της θαλάσσιας ζώνης την οποία το Ιράν θεωρεί απαγορευμένη για μη εξουσιοδοτημένη διέλευση. Η εξέλιξη αυξάνει τον κίνδυνο άμεσης εμπλοκής όχι μόνο στρατιωτικών αλλά και εμπορικών πλοίων.

Τα στοιχεία δείχνουν πόσο έχει περιοριστεί η κίνηση. Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που επικαλείται το Reuters, την Τετάρτη καταγράφηκαν μόλις επτά διελεύσεις από τα Στενά, έναντι 12 την προηγούμενη ημέρα και μέσου όρου 14 τις τελευταίες δέκα ημέρες. Κανένα δεξαμενόπλοιο LNG δεν καταγράφηκε να εξέρχεται από τη δίοδο. Οι πραγματικές ροές ενδέχεται να είναι μεγαλύτερες, καθώς αρκετά πλοία κινούνται με απενεργοποιημένους πομπούς εντοπισμού.

Όμως η συνέχιση του πολέμου έχει τεράστιο κόστος για την ιρανική οικονομία. Ο ναυτικός αποκλεισμός έχει περιορίσει δραστικά τόσο τις εξαγωγές πετρελαίου όσο και την εισαγωγή βασικών αγαθών, ενώ το ριάλ δέχεται ισχυρές πιέσεις και η αγοραστική δύναμη των πολιτών υποχωρεί.  Η οικονομική δυσχέρεια αποτυπώνεται και στις αποφάσεις της κυβέρνησης. Στις 7 Σεπτεμβρίου το Ιράν αύξησε εκ νέου την τιμή της βενζίνης για τους μεγαλύτερους καταναλωτές, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την κατανάλωση. Στο εσωτερικό της πολιτικής ηγεσίας φαίνεται πάντως να υπάρχει συζήτηση για το κατά πόσο η χώρα πρέπει να προχωρήσει σε ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση ή να επιδιώξει νέα διαπραγμάτευση. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και άλλοι αξιωματούχοι έχουν υποστηρίξει την ανάγκη συνομιλιών, όμως η ιρανική πλευρά θέτει ως προϋπόθεση την άρση του αποκλεισμού και την επιστροφή στους όρους της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο αλλά σύντομα κατέρρευσε.

Στην ήδη επιβαρυμένη κατάσταση προστίθεται και νέα διπλωματική πίεση γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Στις 9 Σεπτεμβρίου το Συμβούλιο Διοικητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας αποφάσισε να παραπέμψει το Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, για πρώτη φορά εδώ και περίπου δύο δεκαετίες.

Ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το Brent

Η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών είχε άμεση επίδραση στις τιμές της ενέργειας. Το Brent ξεπέρασε ξανά τα 100 δολάρια το βαρέλι και το πρωί της Πέμπτης, έχοντας ενισχυθεί σχεδόν 30% από τα χαμηλά των αρχών Αυγούστου.

Οι υψηλές τιμές αυξάνουν το κόστος των καυσίμων, των μεταφορών και της παραγωγής και ενισχύουν τον κίνδυνο νέων πληθωριστικών πιέσεων διεθνώς. Στις ΗΠΑ, η τιμή του ντίζελ έχει κινηθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, προσθέτοντας και πολιτική πίεση στην κυβέρνηση Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.