Update στο «δείκτη του πιτόγυρου» (Gyronomics): Από 482 πιτόγυρα το 1985 στα 162 σήμερα

Νέα δεδομένα απέκτησε το Gyronomics, ο αποκαλούμενος «Δείκτης του Πιτόγυρου», το στατιστικό project που είχε προκαλέσει ενδιαφέρον μέσα στο καλοκαίρι επιχειρώντας να απαντήσει σε ένα απλό αλλά ιδιαίτερα παραστατικό ερώτημα: πόσα πιτόγυρα μπορούσε να αγοράσει ένας εργαζόμενος με τον κατώτατο μισθό πριν από δεκαετίες και πόσα μπορεί να αγοράσει σήμερα;

Η σύγκριση αποτελεί εναλλακτικό τρόπο αποτύπωσης της αγοραστικής δύναμης. Το Gyronomics συνδυάζει την ιστορική εξέλιξη του καθαρού κατώτατου μισθού με τις διαθέσιμες και εκτιμώμενες τιμές του πιτόγυρου, δημιουργώντας μια χρονοσειρά από το 1985 έως το 2026. Μετά την πρώτη δημοσιοποίηση των στοιχείων, το project προχώρησε σε επικαιροποίηση των υπολογισμών του για το 2026. Έτσι, ο αριθμός των πιτόγυρων που αντιστοιχούν σε έναν καθαρό κατώτατο μισθό υποχωρεί από τα 165 της αρχικής εκτίμησης στα 162 τον μήνα.

Η αλλαγή προέκυψε από την αναθεώρηση της εκτιμώμενης μέσης τιμής του πιτόγυρου για το 2026. Ο καθαρός κατώτατος μισθός που χρησιμοποιείται στον υπολογισμό παραμένει στα 792,40 ευρώ, με βάση μικτό μισθό 920 ευρώ και τις εισφορές εργαζομένου. Εκείνο που αλλάζει είναι η τιμή του προϊόντος: από τα 4,81 ευρώ της προηγούμενης εκτίμησης ανεβαίνει στα 4,89 ευρώ.

Για τη νέα αναγωγή χρησιμοποιείται ο δείκτης της Eurostat για την εστίαση, HICP CP11, με μεταβολή 4% για το 2026. Με απλά λόγια, ο υπολογισμός είναι 792,40 ευρώ διά 4,89 ευρώ, που αντιστοιχεί σε περίπου 162 πιτόγυρα τον μήνα.

Από τα 482 πιτόγυρα του 1985 στα 162 του 2026

Η μεγάλη εικόνα της έρευνας είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική. Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του Gyronomics, το 1985 ο καθαρός κατώτατος μισθός αντιστοιχούσε σε περίπου 482 πιτόγυρα τον μήνα, ενώ το 1998 ο δείκτης έφθασε στο υψηλότερο σημείο της περιόδου, στα 597 πιτόγυρα.

Το 2026, αντίθετα, ο ίδιος δείκτης βρίσκεται στα 162 πιτόγυρα τον μήνα.

Η σύγκριση, βέβαια, αφορά συγκεκριμένα την αγοραστική δύναμη ενός εργαζομένου που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό και όχι γενικά τον μέσο Έλληνα καταναλωτή. Αυτό είναι και το βασικό μέτρο που χρησιμοποιεί το Gyronomics σε όλη τη χρονική σειρά.

Πάνω από μία ώρα δουλειάς για ένα πιτόγυρο

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ένας δεύτερος τρόπος με τον οποίο το project επιχειρεί να αποτυπώσει την αλλαγή της αγοραστικής δύναμης: ο χρόνος εργασίας που απαιτείται για να αγοραστεί ένα πιτόγυρο.

Το 1985, σύμφωνα με τους υπολογισμούς, απαιτούνταν περίπου 21,6 λεπτά εργασίας με τον κατώτατο μισθό για την αγορά ενός πιτόγυρου.

Το 2026 απαιτούνται πλέον 64,2 λεπτά, δηλαδή λίγο περισσότερο από μία ώρα εργασίας.

Με άλλα λόγια, σε όρους χρόνου εργασίας, το κόστος ενός από τα πιο χαρακτηριστικά προϊόντα της ελληνικής εστίασης έχει σχεδόν τριπλασιαστεί σε σχέση με την αφετηρία της συγκεκριμένης σύγκρισης.

Η «Ημέρα του Πιτόγυρου» μεταφέρθηκε από τον Ιανουάριο στον Μάρτιο

Στη νέα έκδοση του Gyronomics προστέθηκε και η λεγόμενη «Ημέρα του Πιτόγυρου», ένα εργαλείο που μετατρέπει το κόστος σε ημέρες εργασίας. Eάν κάποιος αγόραζε ένα πιτόγυρο κάθε ημέρα επί 365 ημέρες, πόσο μέρος του ετήσιου καθαρού μισθού του θα χρειαζόταν μόνο για αυτή τη δαπάνη;

Το 1985 το αντίστοιχο κόστος αντιστοιχούσε σε 24 ημέρες εργασίας, με την ημερομηνία να τοποθετείται στις 24 Ιανουαρίου. Το 2026 απαιτούνται 69 ημέρες εργασίας, με την «Ημέρα του Πιτόγυρου» να φθάνει πλέον στις 10 Μαρτίου.

Το ετήσιο κόστος 365 πιτόγυρων αντιστοιχεί, σύμφωνα με το project, στο 18,8% του ετήσιου καθαρού μισθού.

Τα στοιχεία, οι αναγωγές και οι σχετικοί υπολογισμοί παρουσιάζονται από το Gyronomics, με τον Δημήτρη Μήτσιο να υπογράφει την ενημέρωση και την επικοινωνία του project.

Στη νέα του μορφή το project έχει μεταφερθεί στο gyronomics.gr και, πέρα από την επικαιροποίηση των δεδομένων.