Βιομηχανία πλαστικών: Τζίρος άνω των 3 δισ. ευρώ, αλλά ασφυξία από ενέργεια, πρώτες ύλες και κανονισμούς

Σταθερό κύκλο εργασιών ως κλάδος για το 2025 στην Ελλάδα με τις πωλήσεις από τις εταιρείες μέλη του να ξεπερνούν τα 3 δισ. ευρώ και βασικά προβλήματα όπως το υψηλό κόστος ενέργειας και την συνεχή πίεση σε κανονιστικές ρυθμίσεις από την πλευρά της ΕΕ κατέγραψε η βιομηχανία πλαστικών στη χώρα μας. Την ίδια στιγμή, την πίεση αυτή διόγκωσε, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, η έναρξη και η συνέχιση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, καθώς μέσα σε λίγες εβδομάδες τα κόστη των πρώτων υλών διπλασιάστηκαν, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα το ακόμα πιο χαμηλό περιθώριο κέρδους και τη μετακύλιση της ανόδου των τιμών αυτών σε κατηγορίες όπως η συσκευασία.

Την οικονομική αυτή, ασφυξία, εξάλλου, την αισθάνονται τόσο οι μεγαλύτερες, όσο και οι μικρότερες επιχειρήσεις, με τον Πρόεδρο του Συνδέσμου Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος Παναγιώτη Γεροντόπουλο να επισημαίνει στο Financial Report ότι, όπως όλους στους κλάδους, οι μικρότεροι στο μέγεθος είναι αυτοί που υφίστανται τις περισσότερες συνέπειες και έχουν τελικά τη μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν ελάχιστη πιθανότητα επιβίωσης και να οδηγηθούν τελικά σε λουκέτο.

Την εικόνα της βιομηχανίας πλαστικών στην Ελλάδα έτσι όπως έχει διαμορφωθεί τους τελευταίους μήνες, με φόντο την Μεσανατολική κρίση περιγράφει στο Financial Report o Π. Γεροντόπουλος: «O κλάδος έχει αντιμετωπίσει πάρα πολύ σοβαρό πρόβλημα στην εφοδιαστική αλυσίδα διότι από τον Μάρτη και μετά, οι τιμές των πρώτων υλών διπλασιάστηκαν, μέσα σε τρεις τέσσερις εβδομάδες. Αυτή τη στιγμή, αρκετούς μήνες πλέον μετά, βλέπουμε μια διόρθωση, όμως, διαπιστώνουμε ότι όλη η εφοδιαστική αλυσίδα είναι φορτωμένη με ακριβές πρώτες ύλες, οι οποίες δεν μπορούν να περάσουν ως κόστος στην αγορά και αυτό έχει ως αποτέλεσμα όλος ο κλάδος να υφίσταται μια σημαντική πίεση όσον αφορά τα περιθώρια κέρδους».

Κατά τον Πρόεδρο του Συνδέσμου Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος «όλα τα χρήματα αυτής της περιόδου έχουν κατευθυνθεί στην αγορά πρώτων υλών με διπλάσια τιμή, καθώς και στην ενέργεια και ο κλάδος προσπαθεί τώρα, που βλέπουμε πλέον, κάποια σημάδια αποκλιμάκωσης, να ισορροπήσει».

Κανονιστικό πλαίσιο και υψηλά κόστη ενέργειας τα ”αγκάθια”

Αναφορικά με την προηγούμενη χρονιά ο κ. Γεροντόπουλος σημείωσε ότι ήταν μια καλή, σταθερή χρονιά, καθώς η εγχώρια βιομηχανία πλαστικών έχει πολύ καλές βάσεις και μεγάλη εξωστρέφεια, οπότε μπορεί να απορροφήσει μεγάλες δυσκολίες. Παρόλαυτά, κατά τον ίδιο, οξύνθηκαν, με φόντο και το πρόσθετο βάρος που έφερε η Μεσανατολική κρίση, δύο πάγια προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος τα τελευταία χρόνια και αυτά δεν είναι άλλα από το ακόμα πιο υψηλό κόστος ενέργειας, το οποίο έχει συντελέσει σε οικονομική εξουθένωση των βιομηχανιών, αλλά και το αυστηρό κανονιστικό και νομικό πλαίσιο που προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με αποτέλεσμα την ύπαρξη έντονου αθέμιτου ανταγωνισμού. «Στην Ευρώπη, σε ό,τι αφορά τα πλαστικά και τη σύστασή τους υπάρχει ένα πολύ ισχυρό κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο αυξάνει και το κόστος παραγωγής και το κόστος συμμόρφωσης στη νομοθεσία. Αυτό το κόστος φυσικά δεν το επωμίζονται οι ανταγωνιστές μας, ανάμεσα στους οποίους και η Τουρκία, οι οποίοι εξάγουν στην Ευρώπη με πολύ χαμηλότερες τιμές. Αυτό είναι το μόνιμο καμπανάκι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ότι τα δύο μέτρα και τα δύο σταθμά δημιουργούν αθέμιτο ανταγωνισμό ανάμεσα στις χώρες» επισημαίνει ο κ. Γεροντόπουλος. Προσθέτει, δε, ότι αν εξακολουθήσει το κανονιστικό πλαίσιο στα πλαστικά να αποτελεί εμπόδιο για τις Ευρωπαϊκές και ελληνικές εταιρείες, πολύ μεγάλο μέρος του κλάδου θα συμπιεστεί από τις εισαγωγές από τρίτες χώρες, όπως η Τουρκία. Σημειώνεται ότι η Τουρκία τα τελευταία χρόνια έχει επιταχύνει εξαιρετικά στην παραγωγή πλαστικού, με αποτέλεσμα πλέον να παράγει, το 1/3 της παραγωγής της Κίνας και αναδεικνύεται σε κορυφαίο μεταποιητή, έχοντας πολύ μικρότερο πληθυσμό από αυτή.

Πρόκειται στην ουσία, όμως, για ένα πρόβλημα το οποίο είναι ιδιαίτερα δύσκολο να επιλυθεί, καθώς υπάρχει έλλειψη επαρκούς ελεγκτικού μηχανισμού των συστατικών και των πρώτων υλών των πλαστικών που εισάγονται από το εξωτερικό, όπως πχ από την Κίνα, μια διαδικασία, η οποία είναι ιδιαίτερα κοστοβόρα, εξαλείφοντας τα όποια πλεονεκτήματα θα είχε και γιαυτό είναι σχεδόν ακατόρθωτο να μπορέσει να στηριχθεί και να εδραιωθεί.

Γιατί έμεινε εκτός από Αναπτυξιακό νόμο και Ταμείο Ανάκαμψης η πλειοψηφία των εταιρειών της βιομηχανίας πλαστικών

Η βιομηχανία πλαστικών τα δύο τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έχει προχωρήσει σε σειρά επενδύσεων, ειδικά σε ό,τι αφορά τους κλάδους της μηχανολογικής αναβάθμισης, αλλά και της τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, προκαλεί κατάπληξη ότι πολύ μικρό ποσοστό των επιχειρήσεων πλαστικών εντάχθηκαν είτε στον Αναπτυξιακό νόμο, είτε στο Ταμείο Ανάκαμψης. Σύμφωνα με όσα αναφέρει στο Financial Report ο Παναγιώτης Γεροντόπουλος «παρότι συνδέονται με τη βιομηχανία, ήταν πολύ λίγες οι επιχειρήσεις που έλαβαν πόρους είτε από το Ταμείο Ανάκαμψης, είτε με την ένταξή τους στον Αναπτυξιακό. Οι περισσότεροι ΚΑΔ που συνδέονται με τα πλαστικά δεν ήταν επιλέξιμοι και για να μπορέσουν να γίνουν θα έπρεπε να αποδείξουν, μέσω πολυδάπανης περιβαλλοντικής μελέτης που θα έπρεπε να υποβάλουν μαζί με την αίτηση που θα έκαναν, ότι οι επενδύσεις στις οποίες θα προχωρούσαν δεν θα έβλαπταν το περιβάλλον. Παρότι, δε, κάναμε πολλές επισκέψεις στο Υπουργείο Ανάπτυξης τον προηγούμενο καιρό για αυτό το ζήτημα, δεν μπόρεσε τελικά να λυθεί, οπότε η πλειοψηφία των επιχειρήσεων του κλάδου έμεινε εκτός. Αυτο είχε αντίκτυπο κυρίως σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν επωφελώς αυτό το χρηματοδοτικό εργαλείο». 

Πολυεθνικές και εγχώριες επιχειρήσεις

Ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος έχει μακρά πορεία, καθώς ιδρύθηκε το 1958 και σε αυτόν συμμετέχουν ως τακτικά μέλη βιομηχανίες παραγωγής πλαστικών προϊόντων όπως φιλμ, σωλήνες, κιβώτια, προϊόντα εξέλασης φύλλου και θερμοδιαμόρφωσης, Masterbatch. Επίσης, μέλη του είναι κατασκευαστές μηχανών όπως και εισαγωγείς Α’ υλών. Τα μέλη του Συνδέσμου αντιπροσωπεύουν πάνω από το 50% της ελληνικής παραγωγής πλαστικών. Αξίζει να σημειωθεί ότι εν έτει 2026, η βιομηχανία πλαστικών στην Ελλάδα συνεισφέρει στο 1,6% του ΑΕΠ, ενώ απασχολεί 60-70.000 εργαζομένους. Ο Σύνδεσμος Βιομηχανικών Πλαστικών Ελλάδος στην παρούσα φάση έχει 120 μέλη, ανάμεσα στα οποία βρίσκονται εγχώριες και πολυεθνικές επιχειρήσεις του κλάδου.