Αισιοδοξία στις συνομιλίες ΗΠΑ, ΙΡΑΝ αν και το θέμα των πυρηνικών ακόμα δεν έχει συζητηθεί

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν προσωρινή άρση κυρώσεων κατά του Ιράν για περίοδο 60 ημερών, μετά τις πρώτες υψηλού επιπέδου συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της νεοσύστατης ειρηνευτικής διαδικασίας. Η απόφαση επιτρέπει στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο και πετροχημικά προϊόντα και να λαμβάνει πληρωμές για τις πωλήσεις αυτές έως τις 21 Αυγούστου. Πρόκειται για το πρώτο σημαντικό οικονομικό αντάλλαγμα προς το Ιράν, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης συμφωνίας που υπεγράφη την προηγούμενη εβδομάδα.

Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας, με τη μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν. Σύμφωνα με τους διαμεσολαβητές, οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε έναν οδικό χάρτη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μόνιμη συμφωνία εντός 60 ημερών. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, εμφανίστηκε αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι οι επαφές με Ιρανούς αξιωματούχους έθεσαν «πολύ καλή βάση» για μια τελική συμφωνία. Όπως είπε, συζητήθηκαν μηχανισμοί για την επανέναρξη επιθεωρήσεων στις πυρηνικές εγκαταστάσεις, τη διαχείριση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό και την εποπτεία των εκεχειριών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Οδικός χάρτης 60 ημερών εν μέσω απειλών, έντασης στον Περσικό Κόλπο και πολέμου στον Λίβανο

Παρά τις νέες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ και την εκ νέου διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ από την Τεχεράνη, Ουάσιγκτον και Ιράν συμφώνησαν σε πλαίσιο διαπραγματεύσεων για συνολική συμφωνία μέσα στους επόμενους δύο μήνες.

Η  Τεχεράνη έσπευσε να χαμηλώσει τους τόνους. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι δεν έχουν ακόμη συζητηθεί πυρηνικά ζητήματα ούτε έχουν αναληφθεί νέες δεσμεύσεις από την ιρανική πλευρά.

Η αποκλιμάκωση αποτυπώθηκε και στις αγορές. Μετά την ένταση του Σαββατοκύριακου, όταν το Ιράν είχε απειλήσει με νέο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε προειδοποιήσει με επανέναρξη των εχθροπραξιών, η κίνηση των δεξαμενόπλοιων άρχισε να επανέρχεται. Οι τιμές του πετρελαίου συνέχισαν την πτωτική τους πορεία, καθώς μειώθηκαν οι φόβοι για σοβαρή διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας.

Σημαντικό μέρος της συμφωνίας αφορά και τον Λίβανο, όπου οι συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ είχαν απειλήσει να τινάξουν στον αέρα την ειρηνευτική διαδικασία. Αν και το Ισραήλ δεν αποτελεί μέρος της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν, συμφώνησε σε νέα εκεχειρία την Παρασκευή. Λιβανέζοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η ένταση έχει μειωθεί αισθητά από το βράδυ του Σαββάτου.

Στη νότια πόλη Ναμπατίγια, που έχει υποστεί σφοδρούς βομβαρδισμούς, νοσοκομειακές πηγές ανέφεραν ότι πρόκειται για το μεγαλύτερο διάστημα ηρεμίας από την έναρξη του πολέμου. Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός ήρε περιορισμούς ασφαλείας σε οκτώ κοινότητες κοντά στα σύνορα με τον Λίβανο.

Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βανς, τον πρωθυπουργό του Κατάρ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, με αντικείμενο τη διατήρηση της εκεχειρίας και την αποτροπή νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν αντιτίθεται σε μια διπλωματική λύση στον πόλεμο με το Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα εμποδίζει την Τεχεράνη να χρησιμοποιήσει οικονομικούς πόρους για στρατιωτικούς σκοπούς ή για τη στήριξη περιφερειακών συμμάχων.

Η επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων θα είναι τεχνική και αναμένεται να συνεχιστεί μέσα στην εβδομάδα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η προσωρινή αποκλιμάκωση μπορεί να μετατραπεί σε σταθερό μηχανισμό ειρήνευσης ή αν οι διαφωνίες για το πυρηνικό πρόγραμμα, τον ρόλο της Χεζμπολάχ και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας θα επαναφέρουν την περιοχή σε νέα κρίση.