Αν θέλουμε τέτοιες πολιτικές και τέτοιους πολιτικούς να ευχηθούμε …και του χρόνου

Τη Δευτέρα 31 Αυγούστου ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος θα κάνει βαρύγδουπες δηλώσει με αφορμή την επονομαζόμενη «Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών», που δεν είναι βεβαίως εθνική σε καμία περίπτωση, αλλά γενικά κάποιοι υπουργοί έχουν μάθει να να βαφτίζουν το κρέας ψάρι και να το αναπαράγουν, χωρίς αιδώ.

Γι΄αυτό θα πάμε λίγους μήνες νωρίτερα για να δούμε εάν απέδωσαν τα τελευταία μέτρα που είχαν εξαγγείλει τρεις υπουργοί. Στις 11 Μαρτίου 2026, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος εμφανίστηκαν μαζί για να παρουσιάσουν τα έκτακτα κυβερνητικά μέτρα για την «αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας», όπως την περιέγραψαν οι υπουργοί στα καύσιμα και στα είδη πρώτης ανάγκης. Η παρέμβαση στα καύσιμα παρουσιάστηκε ως ανάχωμα απέναντι σε φαινόμενα κερδοσκοπίας σε μια περίοδο μεγάλης αναστάτωσης στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Η κυβέρνηση επέβαλε ανώτατο περιθώριο 5 λεπτών ανά λίτρο στις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών και 12 λεπτών στα πρατήρια για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων και το diesel.

Υπήρχε όμως μια τεράστια τρύπα στο μέτρο. Τα διυλιστήρια έμειναν εκτός. Και αυτό δεν το ανακαλύψαμε σήμερα.

Το FinancialReport το είχε γράψει από την πρώτη ημέρα

Την ίδια ημέρα των κυβερνητικών ανακοινώσεων, στις 11 Μαρτίου 2026 και ώρα 15:05, το FinancialReport δημοσίευσε άρθρο με έναν απολύτως σαφή τίτλο: «Ημίμετρα με πλαφόν στα καύσιμα σε χονδρεμπορική και πρατήρια, αλλά εκτός τα διυλιστήρια».

Δεν πρόκειται, επομένως, για μια εκ των υστέρων κριτική. Δεν περιμέναμε να δούμε τα αποτελέσματα και μετά να υποστηρίξουμε ότι το μέτρο ήταν λανθασμένο. Το επισημάναμε την ημέρα που ανακοινώθηκε.

Και την επομένη, όταν δημοσιεύθηκε η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου και έγινε απολύτως σαφής ο τρόπος εφαρμογής του πλαφόν, το FinancialReport επανήλθε, επισημαίνοντας ότι η ωφέλεια για τους καταναλωτές θα ήταν περιορισμένη. Το πλαφόν αφορούσε ουσιαστικά 17 λεπτά ανά λίτρο – 5 λεπτά στις εταιρείες εμπορίας και 12 στα πρατήρια – ενώ η υπόλοιπη διαμόρφωση της τιμής παρέμενε έξω από αυτόν τον συγκεκριμένο περιορισμό. Και, κυρίως, εκτός παρέμεναν τα διυλιστήρια.

Μετά, δε χρειάστηκε πολύς χρόνος επιβεβαίωσης. Παρά τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στις 11 Μαρτίου, οι τιμές των καυσίμων συνέχισαν να αυξάνονται. Η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων, σύμφωνα με τα στοιχεία που είχε παρουσιάσει το FinancialReport ήταν 1,879 ευρώ το λίτρο στις 11 Μαρτίου. Στις 17 Μαρτίου είχε φτάσει στα 1,940 ευρώ. Αντίστοιχα, το diesel κίνησης από 1,859 ευρώ είχε φτάσει στα 1,916 ευρώ το λίτρο και συνέχισαν, ξεπερνώντας ακόμα και τα 2 ευρώ. Με άλλα λόγια, το μέτρο που παρουσιάστηκε ως παρέμβαση για την προστασία των καταναλωτών δεν απέτρεψε τη συνέχιση των ανατιμήσεων.

Και αργότερα ήρθαν τα οικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών για να αναδείξουν ακόμη πιο έντονα το πρόβλημα που το FinancialReport είχε επισημάνει εξαρχής: όταν αυξάνονται τα περιθώρια διύλισης, αυξάνονται δραστικά και οι δυνατότητες κερδοφορίας των διυλιστηρίων. Ακριβώς δηλαδή του κρίκου της αγοράς που η κυβέρνηση είχε αφήσει έξω από το πλαφόν. Οι εταιρείες την δουλειά κάνουν και σωστά την κάνουν. Όμως οι υπουργοί τις ακριβώς κάνουν; Γιατί οι δηλώσεις τους και το αποτέλεσμα συνιστούν παραπλάνηση πολιτών, όπως λένε αρκετοί.

Ο Κωστής Χατζηδάκης, ο Σταύρος Παπασταύρου και ο Τάκης Θεοδωρικάκος γνώριζαν ότι αφήνοντας ουσιαστικά το 92% της τιμής εκτός του πλαφόν το μέτρο δεν μπορούσε να ελέγξει ένα την διαμόρφωση των τιμών.  Η εταιρεία εμπορίας αγόραζε από το διυλιστήριο και πάνω σε αυτή την τιμή μπορούσε να προσθέσει μέχρι το προβλεπόμενο όριο. Το πρατήριο αγόραζε από την εταιρεία εμπορίας και επίσης είχε συγκεκριμένο ανώτατο περιθώριο. Αλλά η τιμή που ερχόταν από το προηγούμενο στάδιο της αλυσίδας, δηλαδή από το διυλιστήριο, δεν υπαγόταν στον ίδιο περιορισμό. Άρα, εάν αυξανόταν αυτή η τιμή, η αύξηση μπορούσε να μεταφερθεί προς στον καταναλωτή. Και μετά να επιβαρυνθεί και με τους υπερβολικούς φόρους. Αυτό ήταν το βασικό πρόβλημα του μέτρου. Και αυτό ακριβώς είχε επισημάνει το FinancialReport στις 11 Μαρτίου.

Ποιον προστάτευσε τελικά το μέτρο;

Οι τρεις κυβερνητικοί αξιωματούχοι εμφανίστηκαν μπροστά στις κάμερες για να ανακοινώσουν μέτρα κατά της αισχροκέρδειας και της αθέμιτης κερδοφορίας. Ας κρίνουμε λοιπόν το μέτρο με βάση τον στόχο που οι ίδιοι έθεσαν.

Προστατεύτηκαν οι καταναλωτές από τις αυξήσεις; Όχι στον βαθμό που υποσχόταν η κυβερνητική παρέμβαση.

Σταμάτησε η άνοδος των τιμών; Όχι.

Περιορίστηκε ολόκληρη η αλυσίδα από την οποία μπορεί να δημιουργηθούν αυξημένα περιθώρια; Όχι. Τα διυλιστήρια εξαιρέθηκαν. Και όταν αυξήθηκαν τα περιθώρια διύλισης, αυτό δημιούργησε τις προϋποθέσεις για αυξημένη κερδοφορία ακριβώς στο τμήμα της αγοράς που είχε μείνει εκτός του πλαφόν.

Τότε, λοιπόν, τι ακριβώς πέτυχε η πολυδιαφημισμένη κυβερνητική παρέμβαση;

Γιατί όταν είσαι υπουργός πρωταρχικός σκοπός είναι να υπηρετείς τον πολίτη. Αυτοί βγήκαν δημοσίως με συνέντευξη τύπου δήθεν για να αντιμετωπίσουν την ακρίβεια με λάθος μέτρο έφερε το αντίθετο αποτέλεσμα.

Και απέτυχαν. Σε κανονική χώρα, αυτοί οι υπουργοί ή θα έπρεπε πρώτα να ζητήσουν συγγνώμη λόγω και μετά να παραιτηθούν.