Black Friday: Τι να προσέξετε πριν αγοράσετε – Οι 12 συμβουλές της Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή

Την προσοχή των καταναλωτών ενόψει της Black Friday εφιστά η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), παρουσιάζοντας έναν «δωδεκάλογο» για ασφαλείς και συμφέρουσες αγορές τόσο στα φυσικά καταστήματα όσο και στο διαδίκτυο.

Με τις μεγάλες εκπτώσεις να προσελκύουν το ενδιαφέρον του αγοραστικού κοινού, η Αρχή προειδοποιεί ότι οι εντυπωσιακές προσφορές δεν ανταποκρίνονται πάντοτε σε πραγματικές μειώσεις τιμών, ενώ οι πρόσθετες χρεώσεις και οι παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές μπορούν να μετατρέψουν μια φαινομενικά συμφέρουσα αγορά σε οικονομική επιβάρυνση.

Ήδη, σύμφωνα με ανακοίνωση της 12ης Νοεμβρίου 2026, η Αρχή παρακολουθεί τη διαδικτυακή αγορά, εστιάζοντας τους ελέγχους της στις παραπλανητικές εκπτώσεις, στις χρεώσεις που δεν εμφανίζονται εξαρχής και στις πρακτικές τεχνητής πίεσης που ωθούν τους καταναλωτές να λαμβάνουν βιαστικές αποφάσεις.

Πώς θα καταλάβετε αν μια έκπτωση είναι πραγματική

Ένα από τα βασικότερα σημεία που επισημαίνει η Αρχή αφορά την τιμή αναφοράς πάνω στην οποία υπολογίζεται μια έκπτωση.

Όπως διευκρινίζει, κατά κανόνα, όταν ένα κατάστημα ανακοινώνει μείωση τιμής, οφείλει να εμφανίζει ως προηγούμενη τιμή τη χαμηλότερη τιμή στην οποία διέθετε το ίδιο προϊόν κατά τις προηγούμενες 30 ημέρες.

Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές δεν πρέπει να περιορίζονται στο ποσοστό της έκπτωσης που προβάλλεται στις διαφημίσεις, αλλά να εξετάζουν την πραγματική τιμή πώλησης του προϊόντος πριν από την προσφορά.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στην αναγραφή της προτεινόμενης λιανικής τιμής του κατασκευαστή, η οποία δεν αποδεικνύει πόσο πωλούσε προηγουμένως το προϊόν το συγκεκριμένο κατάστημα.

Παράλληλα, η Αρχή συμβουλεύει τους πολίτες να συγκρίνουν τιμές μεταξύ διαφορετικών επιχειρήσεων, διασφαλίζοντας ότι πρόκειται για το ίδιο ακριβώς προϊόν. Ο κωδικός μοντέλου, η χωρητικότητα, το περιεχόμενο της συσκευασίας και η κατάσταση του προϊόντος, δηλαδή εάν είναι καινούργιο ή ανακατασκευασμένο, αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για μια αξιόπιστη σύγκριση.

Προσοχή στις προσφορές με αντίστροφη μέτρηση και στα «τελευταία τεμάχια»

Στο μικροσκόπιο της Αρχής βρίσκονται και οι εμπορικές πρακτικές που δημιουργούν τεχνητή αίσθηση επείγοντος.

Μηνύματα όπως «τελευταία τεμάχια» και χρονόμετρα που μετρούν αντίστροφα μπορούν να ασκήσουν πίεση στους καταναλωτές, οδηγώντας τους σε αγορές χωρίς προηγούμενο έλεγχο.

Η Αρχή συνιστά στους πολίτες να μην παρασύρονται από τέτοιες ενδείξεις και να επιβεβαιώνουν τόσο την τιμή όσο και τη διαθεσιμότητα των προϊόντων.

Μάλιστα, ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα απαιτείται όταν ένα χρονόμετρο προσφοράς μηδενίζεται και ξεκινά εκ νέου, καθώς πρόκειται για ένδειξη που δικαιολογεί περαιτέρω έλεγχο.

Ηλεκτρονικές αγορές: Πώς θα αποφύγετε απάτες και ύποπτα καταστήματα

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην ασφάλεια των διαδικτυακών συναλλαγών, με την Αρχή να καλεί τους καταναλωτές να εξακριβώνουν την ταυτότητα του πωλητή πριν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε αγορά.

Η επωνυμία, η έδρα και τα έγκυρα στοιχεία επικοινωνίας της επιχείρησης πρέπει να είναι διαθέσιμα και επαληθεύσιμα.

Η ύπαρξη ελληνικής γλώσσας σε μια ιστοσελίδα δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι η επιχείρηση εδρεύει στην Ελλάδα.

Αυξημένη προσοχή συνιστάται και στις προσφορές που προβάλλονται μέσω κοινωνικών δικτύων, όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok. Εάν δεν είναι δυνατόν να εξακριβωθεί ποιος είναι ο πωλητής ή πώς μπορεί να επικοινωνήσει ο καταναλωτής μαζί του, η Αρχή συστήνει να μην πραγματοποιείται η αγορά.

Παράλληλα, οι καταναλωτές καλούνται να αποφεύγουν την πρόσβαση σε ηλεκτρονικά καταστήματα μέσω συνδέσμων που λαμβάνουν με SMS ή ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ακόμη κι αν εμφανίζουν γνωστά εμπορικά λογότυπα.

Ασφαλέστερη πρακτική είναι να πληκτρολογούν οι ίδιοι τη διαδικτυακή διεύθυνση του καταστήματος.

Κρυφές χρεώσεις, μεταφορικά και αγορές με δόσεις

Μια χαμηλή τιμή δεν αποτελεί απαραίτητα και την τελική τιμή αγοράς.

Η Αρχή υπενθυμίζει ότι πριν από την ολοκλήρωση μιας παραγγελίας οι καταναλωτές πρέπει να ελέγχουν προσεκτικά τα μεταφορικά έξοδα και κάθε πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε περιπτώσεις όπου στο ηλεκτρονικό καλάθι έχουν προστεθεί ασφαλιστικές καλύψεις, συνδρομές ή άλλες υπηρεσίες χωρίς να έχουν επιλεγεί από τον αγοραστή.

Αντίστοιχα, όσοι επιλέγουν να πληρώσουν με δόσεις ή μέσω υπηρεσιών αναβαλλόμενης πληρωμής πρέπει να γνωρίζουν τον αριθμό των δόσεων, τις ημερομηνίες εξόφλησης και το συνολικό ποσό που τελικά θα καταβάλουν, συμπεριλαμβανομένων τυχόν τόκων ή πρόσθετων εξόδων.

Τι πρέπει να ελέγξετε πριν εγκρίνετε μια πληρωμή

Η προστασία των τραπεζικών δεδομένων αποτελεί ακόμη ένα βασικό σημείο των συστάσεων της Αρχής.

Πριν εγκρίνουν μια συναλλαγή, οι καταναλωτές πρέπει να επιβεβαιώνουν τόσο το ποσό όσο και τον δικαιούχο της πληρωμής.

Η Αρχή επισημαίνει ότι οι τραπεζικοί κωδικοί και οι κωδικοί μιας χρήσης δεν πρέπει να κοινοποιούνται σε τρίτους.

Επιπλέον, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή όταν ένα άγνωστο ηλεκτρονικό κατάστημα δέχεται αποκλειστικά πληρωμή μέσω τραπεζικού εμβάσματος.

Σε περίπτωση υποψίας απάτης, οι πολίτες καλούνται να επικοινωνούν άμεσα με την τράπεζά τους. Εάν διαπιστώσουν μη εγκεκριμένη χρέωση, πρέπει να ζητούν οδηγίες για τη γραπτή αμφισβήτησή της.

Επιστροφές προϊόντων: Πότε ισχύει το δικαίωμα υπαναχώρησης

Η Αρχή υπενθυμίζει επίσης τα δικαιώματα των καταναλωτών σε περίπτωση που επιθυμούν να επιστρέψουν ένα προϊόν.

Στις περισσότερες διαδικτυακές αγορές από επαγγελματία, ο καταναλωτής διαθέτει προθεσμία 14 ημερών από την παραλαβή για να δηλώσει υπαναχώρηση, χωρίς να χρειάζεται να αιτιολογήσει την απόφασή του.

Ωστόσο, υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως στην περίπτωση προϊόντων που κατασκευάζονται ειδικά σύμφωνα με τις απαιτήσεις του αγοραστή.

Διαφορετικό είναι το καθεστώς στα φυσικά καταστήματα, όπου η επιστροφή προϊόντος αποκλειστικά λόγω αλλαγής γνώμης εξαρτάται από την πολιτική της επιχείρησης.

Σε κάθε περίπτωση, εάν ένα προϊόν είναι ελαττωματικό, τα νόμιμα δικαιώματα του καταναλωτή εξακολουθούν να ισχύουν, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι αγοράστηκε σε περίοδο εκπτώσεων.

Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται και στους όρους επιστροφής των διαδικτυακών παραγγελιών, κυρίως όταν τα προϊόντα αποστέλλονται από το εξωτερικό. Το κόστος επιστροφής μπορεί να είναι σημαντικό και να περιορίσει ή ακόμη και να εξανεμίσει το οικονομικό όφελος μιας έκπτωσης.

Οι 12 βασικές συμβουλές προς τους καταναλωτές

Συνοψίζοντας τις οδηγίες της, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή καλεί τους πολίτες να ακολουθούν 12 βασικούς κανόνες:

1. Καταρτίστε λίστα αγορών και προϋπολογισμό, ώστε να αποφύγετε περιττές δαπάνες.
2. Ελέγξτε την προηγούμενη τιμή και τη βάση υπολογισμού της ανακοινωθείσας έκπτωσης.
3. Συγκρίνετε τιμές για το ίδιο ακριβώς προϊόν σε διαφορετικά καταστήματα.
4. Μην υποκύπτετε στην πίεση του χρόνου ή σε μηνύματα περιορισμένης διαθεσιμότητας.
5. Επιβεβαιώστε την ταυτότητα και τα στοιχεία του πωλητή πριν από την αγορά.
6. Επισκεφθείτε απευθείας την ιστοσελίδα του καταστήματος, αποφεύγοντας ύποπτους συνδέσμους.
7. Ελέγξτε το τελικό ποσό στο καλάθι, μαζί με μεταφορικά και πρόσθετες χρεώσεις.
8. Υπολογίστε το συνολικό κόστος των δόσεων και τυχόν τόκους ή έξοδα.
9. Επαληθεύστε τα στοιχεία πληρωμής και προστατεύστε τους τραπεζικούς κωδικούς σας.
10. Ενημερωθείτε για τον χρόνο παράδοσης και το κόστος επιστροφής των προϊόντων.
11. Γνωρίστε τα δικαιώματα υπαναχώρησης και προστασίας για ελαττωματικά προϊόντα.
12. Φυλάξτε αποδείξεις, επιβεβαιώσεις παραγγελιών και στιγμιότυπα των προσφορών, ώστε να διαθέτετε αποδεικτικά στοιχεία εάν προκύψει πρόβλημα.

Προειδοποίηση της Αρχής προς τις επιχειρήσεις – Πού γίνονται καταγγελίες

Πέρα από τις συμβουλές προς τους καταναλωτές, η Αρχή απευθύνει σαφές μήνυμα και προς τις επιχειρήσεις, υπενθυμίζοντας ότι οι ανακοινώσεις εκπτώσεων πρέπει να είναι πραγματικές, σαφείς, διαφανείς και ακριβείς.

Οι εικονικές μειώσεις τιμών, η ψευδής δημιουργία αίσθησης επείγοντος και οι πρόσθετες χρεώσεις χωρίς τη ρητή συναίνεση του καταναλωτή αντιβαίνουν στις υποχρεώσεις προστασίας του καταναλωτή.

Παράλληλα, η Αρχή καλεί τους πολίτες να διατηρούν τα αποδεικτικά στοιχεία των αγορών τους και, σε περίπτωση προβλήματος, να επικοινωνούν εγγράφως με τον πωλητή.

Για την υποβολή ηλεκτρονικών καταγγελιών, οι καταναλωτές μπορούν να απευθύνονται στις πλατφόρμες kataggelies.mindev.gov.gr και 1520.gr.