Blackout στη Microsoft: Τι συμβαίνει στην Ελλάδα – Τα προβλήματα στο Δημόσιο και ο κίνδυνος οικονομικών ζημιών

Στην Ελλάδα φτάνουν οι επιπτώσεις από το παγκόσμιο μπλακ άουτ της Microsoft, το οποίο συνεχίζεται για δεύτερη ημέρα, προκαλώντας προβλήματα στην ηλεκτρονική αλληλογραφία, στις επικοινωνίες επιχειρήσεων και σε υπηρεσίες του Δημοσίου.

Παρότι η εικόνα στη χώρα μας εμφανίζεται σαφώς ηπιότερη σε σύγκριση με άλλες αγορές, η εκτεταμένη δυσλειτουργία αναδεικνύει την εξάρτηση της δημόσιας διοίκησης και της οικονομικής δραστηριότητας από τις υποδομές των μεγάλων διεθνών τεχνολογικών ομίλων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ψηφιακό έμφραγμα σε 74 χώρες από το μπλακ άουτ της Microsoft

Εκτεταμένη διακοπή λειτουργίας παραλύει το Outlook, το Teams και το Copilot, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις σε επιχειρήσεις, κρατικές υπηρεσίες και πλατφόρμες AI

Το πρόβλημα, που ξεκίνησε την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου και συνεχίστηκε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, επηρεάζει υπηρεσίες του Microsoft 365, με κυριότερες το Outlook, το Teams και το Copilot. Αναφορές για δυσλειτουργίες καταγράφηκαν σε 74 χώρες και περιοχές, ενώ η Microsoft εξακολουθεί να εφαρμόζει διορθωτικές παρεμβάσεις χωρίς να έχει προσδιορίσει τον χρόνο πλήρους αποκατάστασης.

Πέρα από την τεχνική διάσταση, το περιστατικό δημιουργεί ερωτήματα για το οικονομικό κόστος που θα κληθούν να επωμιστούν οι επιχειρήσεις, αλλά και για το κατά πόσο οι ζημιές που προκαλούνται από τη διακοπή ψηφιακών υπηρεσιών καλύπτονται από ασφαλιστήρια συμβόλαια κυβερνοκινδύνων.

Παπαστεργίου: Δεν υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία του ελληνικού Δημοσίου

Καθησυχαστικός ως προς τις επιπτώσεις στη λειτουργία των βασικών πληροφοριακών συστημάτων του ελληνικού Δημοσίου εμφανίστηκε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας το πρωί της Παρασκευής στον ΣΚΑΪ.

Όπως διευκρίνισε, οι δυσλειτουργίες επικεντρώνονται κυρίως στην ηλεκτρονική αλληλογραφία υπουργείων που χρησιμοποιούν υποδομές της Microsoft, καθώς και σε εφαρμογές όπως το Outlook, το Teams και το Copilot, χωρίς μέχρι στιγμής να επηρεάζεται ουσιαστικά η λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών.

«Δεν έχουμε σοβαρά προβλήματα, με την έννοια ότι τα συστήματα δουλεύουν», δήλωσε ο υπουργός, εξηγώντας ότι τα προβλήματα αφορούν κυρίως τα email υπουργείων που βασίζονται σε διακομιστές της Microsoft.

Η τοποθέτησή του διαχωρίζει τις δυσκολίες στην καθημερινή υπηρεσιακή επικοινωνία από ενδεχόμενη γενικευμένη διακοπή λειτουργίας κρίσιμων κρατικών συστημάτων, για την οποία δεν προκύπτουν ενδείξεις στην Ελλάδα.

Ο κ. Παπαστεργίου στάθηκε, ωστόσο, και στη μεγαλύτερη εικόνα που διαμορφώνεται για την ψηφιακή ασφάλεια της χώρας. Όπως υπογράμμισε, το περιστατικό επιβεβαιώνει την ανάγκη επενδύσεων σε εθνικές και ευρωπαϊκές τεχνολογικές υποδομές, ώστε να υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις όταν ένας μεγάλος διεθνής πάροχος αντιμετωπίζει εκτεταμένα προβλήματα.

Η επισήμανση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία το Δημόσιο προχωρά στην ψηφιοποίηση ολοένα περισσότερων λειτουργιών, με την αδιάλειπτη πρόσβαση σε δεδομένα, εφαρμογές και επικοινωνίες να αποτελεί πλέον βασική προϋπόθεση για την εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων.

Στο επίκεντρο οι ελληνικές επιχειρήσεις και η χρηματιστηριακή αγορά

Πέρα από το Δημόσιο, η διεθνής διακοπή δημιουργεί δυσκολίες και στον ιδιωτικό τομέα, ιδιαίτερα σε επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν το Microsoft 365 για την καθημερινή τους λειτουργία.

Η αδυναμία αποστολής και λήψης ηλεκτρονικών μηνυμάτων, οι καθυστερήσεις στην πρόσβαση σε εταιρικά γραμματοκιβώτια και οι δυσλειτουργίες σε εφαρμογές συνεργασίας μπορούν να επηρεάσουν την επικοινωνία με πελάτες και προμηθευτές, την έγκριση συναλλαγών και τη διεκπεραίωση εργασιών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική κεφαλαιαγορά παρουσιάζει η παρέμβαση της Euronext, του ευρωπαϊκού χρηματιστηριακού ομίλου στον οποίο ανήκει και το Χρηματιστήριο Αθηνών.

Σύμφωνα με το Reuters, η Euronext συνέστησε την Παρασκευή στις εισηγμένες εταιρείες να χρησιμοποιούν το τηλέφωνο για τη διαβίβαση εταιρικών πληροφοριών, καθώς η διακοπή λειτουργίας του Outlook είχε επηρεάσει την ηλεκτρονική επικοινωνία.

Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι οι συνέπειες μιας τεχνολογικής βλάβης δεν περιορίζονται στην αδυναμία χρήσης του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αλλά μπορούν να επεκταθούν σε κρίσιμες διαδικασίες των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Για την Ελλάδα, πάντως, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι στιγμής συγκεντρωτικά στοιχεία για το ύψος των οικονομικών απωλειών των επιχειρήσεων ή για γενικευμένη διακοπή τραπεζικών και χρηματιστηριακών συναλλαγών.

Microsoft: Σταδιακή αποκατάσταση, αλλά χωρίς χρονοδιάγραμμα πλήρους επαναφοράς

Στις νεότερες τεχνικές ενημερώσεις της, η Microsoft αναφέρει ότι καταγράφονται θετικά αποτελέσματα από τις διορθωτικές παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται στις επηρεαζόμενες υποδομές.

Σύμφωνα με την εταιρεία, έχει αρχίσει να βελτιώνεται η σταθερότητα των διακομιστών μετά την εφαρμογή διορθωτικής παρέμβασης σε σύστημα που σχετίζεται με την ταυτοποίηση χρηστών και τη δρομολόγηση της διαδικτυακής κίνησης. Οι παρεμβάσεις επεκτείνονται σταδιακά, με προτεραιότητα στις περιοχές όπου η επιχειρηματική δραστηριότητα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Παράλληλα, η Microsoft ανακοίνωσε ότι επέκτεινε στις 48 ώρες το χρονικό περιθώριο παράδοσης των ηλεκτρονικών μηνυμάτων που έχουν καθυστερήσει, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος απώλειας email κατά τη διαδικασία αποκατάστασης.

Η εταιρεία επισημαίνει ότι η ομαλοποίηση γίνεται σταδιακά και ότι ενδέχεται να συνεχιστούν διαλείπουσες δυσλειτουργίες, καθώς επανέρχεται η κίνηση στους διακομιστές.

Σε ό,τι αφορά τα αίτια, η Microsoft διευκρινίζει ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί ενδείξεις κακόβουλης δραστηριότητας ή κυβερνοεπίθεσης. Η διερεύνηση επικεντρώνεται σε τεχνικά προβλήματα των υποδομών της, ενώ η εταιρεία έχει δεσμευτεί να δημοσιοποιήσει αναλυτική έκθεση για τα αίτια του περιστατικού μετά την οριστική επίλυσή του.

Ασφαλιστικές αποζημιώσεις έως 500 εκατ. δολάρια – Τι σημαίνει για τις ελληνικές επιχειρήσεις

Σημαντική παράμετρος της διεθνούς διακοπής αποτελεί το οικονομικό αποτύπωμα του περιστατικού, καθώς χιλιάδες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις σε καθημερινές εργασίες και ενδεχόμενες απώλειες εσόδων.

Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Morningstar DBRS, όπως αποτυπώνεται στην ανάλυση που δημοσιοποιήθηκε για το περιστατικό, οι ασφαλισμένες ζημιές διεθνώς θα μπορούσαν να κυμανθούν μεταξύ 300 και 500 εκατ. δολαρίων. Πρόκειται για αρχική εκτίμηση, η οποία δεν συνιστά απολογισμό καταβληθεισών αποζημιώσεων και ενδέχεται να αναθεωρηθεί ανάλογα με τη διάρκεια της διακοπής.

Για την ελληνική αγορά, το βασικό ζήτημα είναι εάν και σε ποιο βαθμό οι επιχειρήσεις που επηρεάστηκαν διαθέτουν ασφαλιστική προστασία έναντι διακοπής επιχειρηματικής δραστηριότητας εξαιτίας τεχνικής βλάβης τρίτου παρόχου.

Όπως επισημαίνεται στην ανάλυση της Morningstar DBRS, δεν καλύπτονται υποχρεωτικά όλες οι ζημιές από τα ασφαλιστήρια κυβερνοκινδύνων. Ορισμένα συμβόλαια προβλέπουν αποζημίωση μόνο όταν η διακοπή προκαλείται από κακόβουλη κυβερνοεπίθεση, ενώ άλλα μπορούν να περιλαμβάνουν κάλυψη και για μη κακόβουλα τεχνολογικά περιστατικά.

Επιπλέον, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι περίοδοι αναμονής, οι απαλλαγές και τα ανώτατα όρια αποζημίωσης.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια επιχείρηση που μπορεί να αποδείξει οικονομική απώλεια εξαιτίας της αδυναμίας πρόσβασης σε κρίσιμες εφαρμογές ενδέχεται να μη δικαιούται αποζημίωση, εφόσον δεν πληρούνται οι προβλεπόμενοι ασφαλιστικοί όροι.

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει δημοσιοποιημένη αποτίμηση των ασφαλισμένων ζημιών ειδικά για την Ελλάδα, ούτε καταγεγραμμένο συνολικό ύψος απαιτήσεων από ελληνικές επιχειρήσεις.

Το προηγούμενο της CrowdStrike και το ζήτημα της ψηφιακής εξάρτησης

Η διακοπή της Microsoft επαναφέρει στη συζήτηση το παγκόσμιο τεχνολογικό μπλακ άουτ της CrowdStrike το 2024, όταν μια ελαττωματική ενημέρωση λογισμικού επηρέασε περίπου 8,5 εκατομμύρια συσκευές Windows.

Τότε είχαν καταγραφεί εκτεταμένες δυσλειτουργίες σε αεροπορικές εταιρείες, τράπεζες, νοσοκομεία και επιχειρήσεις, με τη CyberCube να εκτιμά τις ασφαλισμένες ζημιές μεταξύ 400 εκατ. και 1,5 δισ. δολαρίων.

Η Morningstar DBRS αξιολογεί το σημερινό περιστατικό ως λιγότερο σοβαρό σε σχέση με εκείνο της CrowdStrike, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η διάρκεια των προβλημάτων θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την τελική αποτίμηση.

Παρά το ενδεχόμενο σημαντικού αριθμού αιτημάτων αποζημίωσης, ο οίκος εκτιμά ότι ο συνολικός αντίκτυπος στην πιστοληπτική ικανότητα των ασφαλιστικών εταιρειών θα παραμείνει πιθανότατα περιορισμένος.

Το ευρύτερο ζήτημα, πάντως, αφορά τη συγκέντρωση κρίσιμων ψηφιακών λειτουργιών σε μικρό αριθμό διεθνών παρόχων. Όταν μία κοινή υποδομή εμφανίζει εκτεταμένη δυσλειτουργία, οι συνέπειες μεταφέρονται ταυτόχρονα σε διαφορετικές χώρες, κλάδους και οργανισμούς.

Για την Ελλάδα, το περιστατικό προσθέτει ένα ακόμη επιχείρημα στη συζήτηση για την ανθεκτικότητα των ψηφιακών υπηρεσιών, την ύπαρξη εναλλακτικών συστημάτων και τη διασφάλιση της επιχειρησιακής συνέχειας σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.

Το βασικό ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο η πλήρης αποκατάσταση των υπηρεσιών της Microsoft, αλλά και το κατά πόσο δημόσιοι οργανισμοί και ελληνικές επιχειρήσεις είναι προετοιμασμένοι να διατηρήσουν τη λειτουργία τους στην επόμενη μεγάλη τεχνολογική διακοπή.