ΕΦΕΤ: Προειδοποίηση για κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης επιχειρήσεων τροφίμων

Την προσοχή των επιχειρήσεων τροφίμων στους κινδύνους που προκαλούν οι κυβερνοεπιθέσεις στα συστήματα ψύξης εφιστά ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ), επισημαίνοντας ότι ενδεχόμενη διακοπή της λειτουργίας τους μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των προϊόντων και, κατ’ επέκταση, την υγεία των καταναλωτών.

Αφορμή αποτελούν πρόσφατες αναφορές για κυβερνοεπιθέσεις που επηρεάζουν συστήματα ψύξης παραγωγικών επιχειρήσεων τροφίμων, αλλά και καταστημάτων λιανικής πώλησης, όπως σούπερ μάρκετ και κρεοπωλεία, σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Παράλληλα, περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων έχουν καταγραφεί και στην Ελλάδα, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης των μέτρων κυβερνοασφάλειας στον κλάδο των τροφίμων.

Κρίσιμη η διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας

Όπως υπογραμμίζει ο ΕΦΕΤ, η διατήρηση των τροφίμων στις προβλεπόμενες θερμοκρασίες αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφάλειά τους. Η αδιάλειπτη λειτουργία της ψυκτικής αλυσίδας, από την παραγωγή και τη μεταφορά μέχρι την αποθήκευση και τη διάθεση στον τελικό καταναλωτή, είναι καθοριστικής σημασίας για την αποφυγή κινδύνων.

Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας τροφίμων, την ευθύνη για την καταλληλότητα των προϊόντων που διατίθενται στην αγορά φέρουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις. Αυτό ισχύει τόσο για τις μονάδες παραγωγής και διακίνησης όσο και για τις επιχειρήσεις λιανικής που εμπορεύονται ευαλλοίωτα τρόφιμα.

Σε περίπτωση που η διακοπή της ψύξης ενδέχεται να έχει επηρεάσει την ασφάλεια των τροφίμων, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να αποσύρουν τα συγκεκριμένα προϊόντα από την αγορά.

Παράλληλα, εφόσον μια κυβερνοεπίθεση επηρεάζει ή υπάρχει πιθανότητα να επηρεάσει τη λειτουργία των συστημάτων ψύξης και την ασφάλεια των τροφίμων, οι επιχειρήσεις καλούνται να ενημερώνουν και τον ΕΦΕΤ, ώστε οι αρμόδιες αρχές να μπορούν να επιβλέπουν την τήρηση των απαιτήσεων και να συντονίζουν τη διαχείριση των περιστατικών.

Τα τρία βασικά μέτρα προστασίας

Με αφορμή περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων και στην ελληνική αγορά, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας είχε εκδώσει στις 14 Οκτωβρίου σχετική προειδοποίηση, συνοδευόμενη από συγκεκριμένες συστάσεις για την προστασία των συστημάτων ελέγχου της εμπορικής ψύξης.

Οι βασικές οδηγίες περιλαμβάνουν:

Αποσύνδεση των συστημάτων ελέγχου ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο, με δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης αποκλειστικά μέσω ασφαλούς σύνδεσης VPN και πολυπαραγοντικής αυθεντικοποίησης.

Αλλαγή των προεπιλεγμένων κωδικών πρόσβασης και εγκατάσταση των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας, ώστε να περιορίζονται τα τρωτά σημεία που μπορούν να εκμεταλλευτούν οι επιτιθέμενοι.

Αντικατάσταση παλαιού εξοπλισμού που δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή και, επομένως, δεν λαμβάνει τις απαραίτητες ενημερώσεις ασφαλείας.

Τα συγκεκριμένα μέτρα αποσκοπούν στον περιορισμό της έκθεσης των επιχειρήσεων σε ψηφιακές απειλές που μπορούν να επηρεάσουν κρίσιμες λειτουργίες τους, όπως η διατήρηση της απαιτούμενης θερμοκρασίας στα ψυγεία και στους ψυκτικούς θαλάμους.

Υποχρεωτική αναφορά σημαντικών περιστατικών εντός 24 ωρών

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον νόμο 5160/2024, με τον οποίο ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή οδηγία NIS2 για την κυβερνοασφάλεια.

Οι φορείς που υπάγονται στις διατάξεις του νόμου οφείλουν να αναφέρουν κάθε σημαντικό περιστατικό κυβερνοεπίθεσης εντός 24 ωρών, μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας.

Το σχετικό πλαίσιο καλύπτει δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς που δραστηριοποιούνται σε 18 κρίσιμους τομείς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και ο τομέας «Παραγωγή, μεταποίηση και διανομή τροφίμων», στον οποίο εντάσσονται επιχειρήσεις χονδρικής διανομής, βιομηχανικής παραγωγής και μεταποίησης, εφόσον εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου.