David M. Solomon (CEO Goldman Sachs): Υπερβολικοί οι φόβοι για «Αποκάλυψη» στην εργασία λόγω AI

Η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει ριζικά την αγορά εργασίας, όμως οι προβλέψεις για μαζική ανεργία και «εργασιακή Αποκάλυψη» είναι υπερβολικές, υποστηρίζει ο διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs, David M. Solomon, σε άρθρο του στους New York Times. Ο επικεφαλής της αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας αναγνωρίζει ότι η AI θα προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις, ιδίως σε επαγγέλματα γραφείου, αλλά εκτιμά ότι η οικονομία των ΗΠΑ έχει αποδείξει ιστορικά πως μπορεί να προσαρμόζεται στις μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές και να δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας.

Ο Solomon περιγράφει ένα έντονα διχασμένο κλίμα μεταξύ των επιχειρηματικών ηγετών με τους οποίους έχει συνομιλήσει τους τελευταίους μήνες. Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι φοβούνται ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα οδηγήσει σε μαζική απώλεια θέσεων εργασίας. Από την άλλη, όσοι τη βλέπουν ως δύναμη παραγωγικότητας, καινοτομίας και οικονομικής προόδου. Ο ίδιος τοποθετείται στη δεύτερη πλευρά, αλλά με σαφείς επιφυλάξεις. Η μετάβαση δεν θα είναι ανώδυνη και θα απαιτήσει πολιτικές παρεμβάσεις, επενδύσεις στις δεξιότητες και συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις οικονομολόγων της Goldman Sachs που επικαλείται ο Solomon, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε μέσα στην επόμενη δεκαετία να αυτοματοποιήσει περίπου το 25% των σημερινών ωρών εργασίας. Η επίδραση, ωστόσο, δεν θα είναι ίδια για όλους τους κλάδους. Επαγγέλματα που στηρίζονται στη φυσική παρουσία, όπως η εστίαση, οι κατασκευές ή οι υπηρεσίες πεδίου, αναμένεται να επηρεαστούν διαφορετικά. Αντίθετα, εργαζόμενοι σε λευκά κολάρα όπως λογιστές, τραπεζίτες, δικηγόροι και άλλοι επαγγελματίες που εκτελούν επαναλαμβανόμενες ή αναλυτικές εργασίες, είναι πιθανότερο να δουν σημαντικό μέρος των καθηκόντων τους να αλλάζει ή να αυτοματοποιείται.

Παρά την ανησυχία, ο CEO της Goldman Sachs επιμένει ότι η αυτοματοποίηση εργασιών δεν πρέπει να συγχέεται με την κατάργηση θέσεων εργασίας. Όπως σημειώνει, όταν η τεχνολογία μειώνει τον χρόνο που απαιτείται για μια διαδικασία, συχνά αυξάνει ταυτόχρονα την πολυπλοκότητα και την έκταση της ίδιας της εργασίας. Αναφέρει χαρακτηριστικά ότι όταν ξεκινούσε ο ίδιος ως νεαρός αναλυτής στην επενδυτική τραπεζική, ακόμη και η δημιουργία ενός απλού γραφήματος για την πορεία μιας μετοχής μπορούσε να απαιτήσει ώρες αναζήτησης στοιχείων. Σήμερα, η ίδια εργασία γίνεται σε δευτερόλεπτα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι τράπεζες έπαψαν να χρειάζονται ανθρώπους. Αντιθέτως, οι απαιτήσεις, τα δεδομένα και οι δυνατότητες της δουλειάς έχουν πολλαπλασιαστεί.

Ο Solomon υπογραμμίζει επίσης ότι η τεχνολογία δεν λειτουργεί μόνο ως δύναμη αντικατάστασης, αλλά και ως παράγοντας δημιουργίας νέας ζήτησης. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ανάπτυξη των data centers, η οποία, σύμφωνα με τη Goldman Sachs, έχει συμβάλει στη δημιουργία περισσότερων από 200.000 θέσεων στις κατασκευές από το 2022. Με τον ίδιο τρόπο, επιχειρήσεις όπως η Goldman Sachs μπορεί στο μέλλον να χρειάζονται λιγότερους ανθρώπους σε τομείς όπως οι κανονιστικές αναφορές ή η ένταξη νέων πελατών, αλλά περισσότερους εργαζομένους σε ρόλους που απαιτούν άμεση επαφή με πελάτες, ανθρώπινη κρίση και σύνθετη λήψη αποφάσεων.

Κεντρικό σημείο του άρθρου είναι η ιστορική σύγκριση με προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις. Ο Solomon υπενθυμίζει ότι η αμερικανική οικονομία πέρασε από τον εξηλεκτρισμό, τη βιομηχανική ανάπτυξη και την ψηφιακή επανάσταση, κάθε φορά με σημαντικές κοινωνικές και εργασιακές αναταράξεις. Παρ’ όλα αυτά, σε βάθος χρόνου δημιουργήθηκαν νέοι κλάδοι, αυξήθηκε η παραγωγικότητα και βελτιώθηκε το βιοτικό επίπεδο. Αναγνωρίζει, βεβαίως, ότι οι μεταβάσεις αυτές είχαν σοβαρό ανθρώπινο κόστος, όπως συνέβη με την αποβιομηχάνιση και την απώλεια θέσεων στη μεταποίηση, που έπληξαν ολόκληρες κοινότητες στις ΗΠΑ.

Για τον επικεφαλής της Goldman Sachs, το γεγονός ότι μια εργασία μπορεί τεχνικά να αντικατασταθεί δεν σημαίνει ότι θα αντικατασταθεί και στην πράξη. Η ιστορία δείχνει ότι η κοινωνική υιοθέτηση της τεχνολογίας δεν κινείται πάντα με την ίδια ταχύτητα με την τεχνολογική δυνατότητα. Η τηλεόραση δεν εξαφάνισε τη ζωντανή ψυχαγωγία, το διαδίκτυο δεν κατήργησε τους μεσίτες ή τους γυμναστές, ενώ ακόμη και μετά από δεκαετίες ψηφιακής τραπεζικής και ATM, η απασχόληση στον εμπορικό τραπεζικό τομέα παραμένει σημαντική. Σε πολλούς κλάδους, η ανθρώπινη επαφή, η εμπιστοσύνη και η κρίση εξακολουθούν να έχουν αξία που δεν μπορεί εύκολα να αντικατασταθεί από έναν αλγόριθμο.

Ο Solomon δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στη δυναμική της αμερικανικής αγοράς εργασίας. Όπως επισημαίνει, κάθε χρόνο στις ΗΠΑ δημιουργούνται και χάνονται δεκάδες εκατομμύρια θέσεις εργασίας, ακόμη κι αν η καθαρή μεταβολή στην απασχόληση είναι πολύ μικρότερη. Η τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να επιταχύνει αυτή την αναδιάταξη, δημιουργώντας νέους ρόλους γύρω από τη διαχείριση συστημάτων AI, την ενσωμάτωσή τους στις επιχειρησιακές διαδικασίες, τη συμμόρφωση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους. Όλα αυτά, όπως τονίζει, εξακολουθούν να απαιτούν ανθρώπινη κρίση.

Παρά την αισιόδοξη προσέγγισή του, ο CEO της Goldman Sachs δεν υποβαθμίζει τους κινδύνους. Αν η AI οδηγήσει πράγματι σε ταχύτερη καταστροφή θέσεων εργασίας, τότε η δημόσια πολιτική θα πρέπει να ανταποκριθεί άμεσα. Αυτό σημαίνει επενδύσεις σε επανεκπαίδευση, ενίσχυση επαγγελματικών σχολών και community colleges, καθώς και προγράμματα που θα βοηθήσουν τους εργαζομένους να αναβαθμίσουν τις δεξιότητές τους. Ο Solomon τονίζει ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο κρατική ή μόνο επιχειρηματική· χρειάζεται συντονισμένη προσπάθεια δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Εδώ το άρθρο στους New York Times