DBRS: Θετικό outlook και επενδυτική βαθμίδα για την Ελλάδα – Bλέπει ενεργειακή αντοχή στο τεστ του χειμώνα

Με μία κίνηση που ενισχύει περαιτέρω το πιστωτικό προφίλ της χώρας, η Morningstar DBRS διατήρησε την Ελλάδα στην επενδυτική βαθμίδα, επιβεβαιώνοντας την αξιολόγηση BBB, ενώ παράλληλα αναβάθμισε σε Positive από Stable τις προοπτικές για το ελληνικό αξιόχρεο.

Η αναβάθμιση του outlook αντανακλά, μεταξύ άλλων, τις προσδοκίες για περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα και διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής.

Μέσα σε αυτή τη συνολικά θετικότερη εικόνα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ενεργειακή αντοχή της ελληνικής οικονομίας ενόψει του χειμώνα, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι αυξημένες διεθνείς τιμές ενέργειας εξακολουθούν να αποτελούν βασική πηγή αβεβαιότητας.

Το πρώτο μήνυμα της DBRS είναι ενθαρρυντικό. Ο οίκος επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία έχει μέχρι στιγμής απορροφήσει τις επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ με καλές επιδόσεις, διατηρώντας παράλληλα θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,8% το 2026 και 1,6% το 2027.

Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία ενόψει χειμώνα, καθώς η ανθεκτικότητα της οικονομίας δεν κρίνεται μόνο από το ύψος των τιμών της ενέργειας αλλά και από το κατά πόσο ένα νέο κύμα ανατιμήσεων μπορεί να μεταφερθεί στην κατανάλωση, στα δημόσια οικονομικά και στο ισοζύγιο πληρωμών.

Η κατανάλωση είναι το πρώτο «μέτωπο»

Η πρώτη επίπτωση του ενεργειακού σοκ είναι ήδη ορατή στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Σύμφωνα με τη DBRS, η αναπτυξιακή δυναμική αναμένεται να επιβραδυνθεί το 2026, κυρίως εξαιτίας της ηπιότερης ιδιωτικής κατανάλωσης, καθώς η προσωρινή ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων από την ενέργεια περιορίζει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα.

Η κυβέρνηση έχει επιχειρήσει να απορροφήσει μέρος αυτής της πίεσης μέσω μειώσεων στη φορολογία εισοδήματος αλλά και προσωρινών μέτρων ενεργειακής στήριξης. Ωστόσο, η εξέλιξη των διεθνών τιμών τους χειμερινούς μήνες θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό κατά πόσο θα απαιτηθούν πρόσθετες παρεμβάσεις.

Σε αυτό το σημείο εντοπίζεται και μία από τις βασικές παραμέτρους της ελληνικής «ενεργειακής άμυνας»: η δυνατότητα του Δημοσίου να παρεμβαίνει χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Το δημοσιονομικό «μαξιλάρι» απέναντι στο ενεργειακό κόστος

Η ισχυρή δημοσιονομική εικόνα παρέχει στην Ελλάδα μεγαλύτερα περιθώρια αντίδρασης σε σχέση με προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 4% του ΑΕΠ για το 2026 και 3,7% για το 2027, αν και μέρος της προβλεπόμενης υποχώρησης των πλεονασμάτων συνδέεται ακριβώς με επεκτατικά μέτρα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και προσωρινές παρεμβάσεις για την ενέργεια.

Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον υπάρξει νέα σημαντική άνοδος των τιμών κατά τη χειμερινή περίοδο, υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για στοχευμένη στήριξη. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για απεριόριστο περιθώριο. Οι αυξημένες ανάγκες για άμυνα, το δημογραφικό και οι δαπάνες της πράσινης μετάβασης θα ασκούν ολοένα μεγαλύτερη πίεση στις κρατικές δαπάνες τα επόμενα χρόνια.

Η πρόκληση συνεπώς είναι διπλή: να προστατευθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις από ακραίες διακυμάνσεις του ενεργειακού κόστους χωρίς να υπονομευτεί η δημοσιονομική πειθαρχία που αποτελεί σήμερα βασικό στήριγμα της πιστοληπτικής εικόνας της χώρας.

Το ενεργειακό κόστος χτυπά και το εξωτερικό ισοζύγιο

Η μεγαλύτερη ευπάθεια της Ελλάδας απέναντι σε ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ εμφανίζεται στο εξωτερικό ισοζύγιο.

Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών είχε περιοριστεί στο 5,7% του ΑΕΠ το 2025 από 7,2% το 2024, εξέλιξη που συνδέθηκε και με τις χαμηλότερες εισαγωγές ενέργειας. Για το 2026, όμως, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει νέα διεύρυνση στο 6,2% του ΑΕΠ, με την άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας να συγκαταλέγεται στους βασικούς λόγους.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει μια κρίσιμη πλευρά της ενεργειακής ασφάλειας: όσο μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών αναγκών καλύπτεται με εισαγωγές σε υψηλές διεθνείς τιμές, τόσο μεγαλύτερη είναι η πίεση που μεταφέρεται στην εξωτερική θέση της οικονομίας.

Η DBRS εκτιμά πάντως ότι η Ελλάδα είναι σήμερα πιο ανθεκτική έναντι τέτοιων εξωτερικών κραδασμών, μεταξύ άλλων επειδή σημαντικό μέρος των εξωτερικών χρηματοδοτικών αναγκών καλύπτεται μέσω εισροών που δεν δημιουργούν νέο χρέος, όπως οι άμεσες επενδύσεις και οι επενδυτικές επιχορηγήσεις.

Τουρισμός και ανάπτυξη κρατούν τις άμυνες

Ένα πρόσθετο στοιχείο αντοχής προέρχεται από την πραγματική οικονομία. Παρά την αύξηση των διεθνών τιμών ενέργειας, η ισχυρή δυναμική του τουρισμού δεν έχει μέχρι στιγμής ανακοπεί. Οι τουριστικές αφίξεις αυξήθηκαν κατά 15,4% σε ετήσια βάση στο πρώτο εξάμηνο του 2026, δημιουργώντας ένα σημαντικό αντίβαρο στις επιπτώσεις του ενεργειακού κόστους.

Η ελληνική οικονομία εισέρχεται έτσι στη χειμερινή περίοδο με ισχυρότερες δημοσιονομικές και μακροοικονομικές άμυνες από ό,τι στο παρελθόν. Η επιβεβαίωση της επενδυτικής βαθμίδας και η αναβάθμιση του outlook από τη DBRS ενισχύουν αυτή την εικόνα, χωρίς ωστόσο να σημαίνουν ότι η χώρα είναι απρόσβλητη από ένα νέο ενεργειακό σοκ.

Η μεγάλη δοκιμασία θα είναι κατά πόσο μια ενδεχόμενη νέα άνοδος των τιμών θα παραμείνει διαχειρίσιμη, χωρίς να απαιτήσει μεγάλης κλίμακας κρατικές παρεμβάσεις, χωρίς να συμπιέσει σημαντικά την κατανάλωση και χωρίς να επιδεινώσει περαιτέρω το ήδη υψηλό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών.

Με αυτά τα δεδομένα, η ενεργειακή αντοχή της Ελλάδας τον φετινό χειμώνα δεν θα κριθεί μόνο στην επάρκεια ενέργειας, αλλά και στην ικανότητα της οικονομίας να απορροφήσει το κόστος ενός εξωτερικού σοκ χωρίς να χάσει τη δημοσιονομική και αναπτυξιακή της ισορροπία.