Δίστομο: Ιστορική απόφαση στην Ιταλία – Δικαστήριο ανοίγει τον δρόμο για γερμανικές αποζημιώσεις

Νέα ώθηση στον πολυετή αγώνα των συγγενών των θυμάτων της σφαγής του Διστόμου δίνει το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ιταλίας, που απέρριψε την προσφυγή του γερμανικού Δημοσίου κατά της εκτέλεσης της δικαστικής απόφασης, που το υποχρεώνει σε καταβολή αποζημιώσεων στις οικογένειες των θυμάτων.

Η απόφαση, που ανακοινώθηκε σήμερα, Μεγάλη Παρασκευή, από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και τον Δήμο Διστόμου, ανοίγει τον δρόμο για την εκτέλεση της απόφασης στην Ιταλία και την καταβολή αποζημιώσεων, εκτός εάν η Γερμανία επιλέξει νέα προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ή η ιταλική κυβέρνηση προχωρήσει σε νομοθετική παρέμβαση.

Η σφαγή του Διστόμου

Τον Ιούνιο του 1944, δυνάμεις των Ναζί έσφαξαν 218 κατοίκους του Διστόμου, ανάμεσά τους 45 παιδιά και 20 βρέφη, ως αντίποινα για αντιστασιακή δράση στην περιοχή. Η σφαγή αποτελεί ένα από τα βαρύτερα εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν στην Ελλάδα κατά τη γερμανική Κατοχή.

Τη δεκαετία του 1990, συγγενείς των θυμάτων κατέθεσαν αγωγή κατά του γερμανικού Δημοσίου στα ελληνικά δικαστήρια. Το 2002, ο Άρειος Πάγος εξέδωσε τελεσίδικη απόφαση που δικαίωσε τους ενάγοντες. Ωστόσο, η απόφαση δεν εκτελέστηκε ποτέ στην Ελλάδα, καθώς απαιτούνταν ειδική άδεια για αναγκαστική εκτέλεση κατά ξένου κράτους, η οποία δεν χορηγήθηκε ποτέ.

Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (και παλαιότερα η Νομαρχία Βοιωτίας), στράφηκε για λογαριασμό των συγγενών στα ιταλικά δικαστήρια, με διαδικασίες δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων του γερμανικού Δημοσίου στην Ιταλία. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται χρηματικές απαιτήσεις που σχετίζονται με τους γερμανικούς σιδηροδρόμους.

Τι σηματοδοτεί η απόφαση

Το «όχι» του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ιταλίας ανοίγει τον δρόμο για την αναγκαστική εκτέλεση γερμανικής κρατικής περιουσίας στη χώρα.

Το 2022, η κυβέρνηση Ντράγκι είχε συστήσει ταμείο 61 εκατομμυρίων ευρώ για αποζημίωση θυμάτων ναζιστικών εγκλημάτων, με ρήτρα που έκλεινε κάθε περαιτέρω αξίωση όσων αποζημιώνονταν από αυτό.

Ωστόσο, δικαιούχοι των αποζημιώσεων του ταμείου ήταν αποκλειστικά Ιταλοί πολίτες. Οι συγγενείς των θυμάτων του Διστόμου εξαιρέθηκαν από αυτό και ως εκ τούτου, δεν είχαν δικαίωμα αποζημίωσης.

Ο αποκλεισμός τους ήταν σημαντικός για τη σημερινή απόφαση. Το δικαστήριο έκρινε ότι από τη στιγμή που οι αξιώσεις των συγγενών δεν έχουν ικανοποιηθεί ή διευθετηθεί με κανέναν τρόπο, μπορούν να προχωρήσουν σε εκτέλεση.

Ωστόσο, η διαδικασία εκτέλεσης μπορεί να ανακοπεί εκ νέου με δύο τρόπους: είτε με νέα προσφυγή της Γερμανίας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, κάτι που έχει συμβεί και στο παρελθόν, είτε με νομοθετική παρέμβαση της ιταλικής κυβέρνησης.