ΕΚΤ: Ακριβότερος ο δανεισμός για επιχειρήσεις αλλά και αύξηση των επιτοκίων καταθέσεων, στην Ευρώπη φυσικά

Άνοδο κατέγραψε τον Ιούνιο το κόστος τραπεζικού δανεισμού για τις επιχειρήσεις της Ευρωζώνης, ενώ τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα. Παράλληλα, οι τράπεζες αύξησαν τις αποδόσεις που προσφέρουν στις προθεσμιακές καταθέσεις επιχειρήσεων και νοικοκυριών, χωρίς όμως αντίστοιχη βελτίωση στους απλούς λογαριασμούς άμεσης πρόσβασης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα την Παρασκευή 31 Ιουλίου και αφορούν τον Ιούνιο του 2026, ο σύνθετος δείκτης κόστους δανεισμού των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων αυξήθηκε κατά 15 μονάδες βάσης, φθάνοντας στο 3,79%. Αντίθετα, ο αντίστοιχος δείκτης για τα νέα στεγαστικά δάνεια προς τα νοικοκυριά διαμορφώθηκε στο 3,51%, σημειώνοντας οριακή μόνο μεταβολή σε σύγκριση με τον Μάιο. Η αύξηση αυτή στα επιτόκια οφείλεται στην κίνηση της ΕΚΤ να αυξήσει τα επιτόκια στη συνεδρίαση του Ιουνίου, για να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό. Η ΕΚΤ στη συνεδρίαση του Ιουλίου διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια αγορά δύο ταχυτήτων. Οι επιχειρήσεις, ιδιαίτερα όσες εξαρτώνται από βραχυπρόθεσμα ή κυμαινόμενου επιτοκίου δάνεια, αντιμετωπίζουν αυξημένο χρηματοδοτικό κόστος. Στα στεγαστικά δάνεια, αντίθετα, οι μεταβολές είναι περιορισμένες, αν και τα επιτόκια εξακολουθούν να βρίσκονται αισθητά υψηλότερα από τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από τον κύκλο νομισματικής σύσφιγξης των προηγούμενων ετών.

Πίεση στις επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις

Η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφηκε στα νέα επιχειρηματικά δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ με κυμαινόμενο επιτόκιο ή αρχική περίοδο σταθερού επιτοκίου έως τρεις μήνες. Το μέσο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 26 μονάδες βάσης, στο 3,54%. Στην ίδια κατηγορία δανείων, αλλά με αρχική περίοδο σταθερού επιτοκίου άνω των τριών μηνών και έως ένα έτος, η χρέωση αυξήθηκε κατά 10 μονάδες βάσης, στο 3,67%. Για χρηματοδοτήσεις άνω του 1 εκατ. ευρώ με περίοδο σταθερού επιτοκίου μεγαλύτερη των δέκα ετών, το μέσο κόστος διαμορφώθηκε στο 3,77%, έπειτα από άνοδο 16 μονάδων βάσης.

Ακριβότερη έγινε και η μικρότερη επιχειρηματική πίστη. Στα νέα δάνεια έως 250.000 ευρώ με κυμαινόμενο επιτόκιο ή αρχική σταθερή περίοδο έως τρεις μήνες, το μέσο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 13 μονάδες βάσης, στο 3,91%. Πρόκειται για κατηγορία που αφορά σε σημαντικό βαθμό μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες διαθέτουν συνήθως περιορισμένες εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις προσωπικές επιχειρήσεις, το επιτόκιο στα νέα δάνεια με κυμαινόμενη χρέωση και περίοδο αρχικού καθορισμού έως ένα έτος παρέμεινε σχεδόν σταθερό, στο 4,11%. Ακόμη και χωρίς νέα σημαντική αύξηση, το συγκεκριμένο επίπεδο παραμένει υψηλότερο από το μέσο κόστος χρηματοδότησης των μεγαλύτερων εταιρικών δανείων.

Η αύξηση των επιτοκίων δεν συνοδεύθηκε, πάντως, από υποχώρηση της συνολικής αξίας των νέων επιχειρηματικών συμφωνιών. Ο όγκος των νέων δανείων που περιλαμβάνονται στον σύνθετο δείκτη ανήλθε τον Ιούνιο σε 322,53 δισ. ευρώ, από 319,37 δισ. ευρώ τον Μάιο και 298,17 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2025. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η χρηματοδοτική δραστηριότητα διατηρήθηκε ισχυρή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η επίδραση του ακριβότερου χρήματος είναι ίδια για όλες τις επιχειρήσεις.

Σταθερό το συνολικό κόστος των στεγαστικών

Πιο ήπια ήταν η εικόνα για τα νοικοκυριά που αναζητούν χρηματοδότηση για την αγορά κατοικίας. Ο σύνθετος δείκτης κόστους στεγαστικού δανεισμού διαμορφώθηκε στο 3,51%, αυξημένος μόλις κατά 3 μονάδες βάσης.

Στα στεγαστικά με κυμαινόμενο επιτόκιο ή αρχική σταθερή περίοδο έως ένα έτος, η μέση χρέωση αυξήθηκε κατά 5 μονάδες βάσης, στο 3,65%. Για δάνεια με σταθερή περίοδο άνω του ενός και έως πέντε έτη, το επιτόκιο ενισχύθηκε κατά 6 μονάδες βάσης, στο 3,52%.

Στις μεγαλύτερες διάρκειες οι μεταβολές ήταν ακόμη μικρότερες. Το επιτόκιο στα δάνεια με αρχική σταθερή περίοδο από πέντε έως δέκα έτη διαμορφώθηκε στο 3,67%, ενώ στα στεγαστικά με σταθερό επιτόκιο άνω των δέκα ετών παρέμεινε κοντά στο 3,34%.

Η αξία των νέων στεγαστικών δανείων έφθασε τα 74,12 δισ. ευρώ τον Ιούνιο, έναντι 73,17 δισ. ευρώ τον Μάιο και 63,04 δισ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Η ετήσια αύξηση του όγκου των νέων συμφωνιών αποτελεί ένδειξη ενισχυμένης δραστηριότητας, αν και η πορεία της αγοράς κατοικίας διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης.

Μικρή αποκλιμάκωση στα καταναλωτικά δάνεια

Ακριβότερη κατηγορία τραπεζικής χρηματοδότησης παραμένει η καταναλωτική πίστη. Το μέσο επιτόκιο των νέων καταναλωτικών δανείων μειώθηκε κατά 12 μονάδες βάσης, αλλά παρέμεινε στο υψηλό επίπεδο του 7,50%.

Η αξία των νέων καταναλωτικών δανείων αυξήθηκε στα 28,94 δισ. ευρώ, από 25,05 δισ. ευρώ τον Μάιο και 25,14 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2025. Η μείωση του μέσου επιτοκίου σε συνδυασμό με την άνοδο του όγκου των συναλλαγών δείχνει μεγαλύτερη κινητικότητα στην καταναλωτική χρηματοδότηση, παρά το γεγονός ότι το κόστος παραμένει υπερδιπλάσιο από εκείνο των στεγαστικών δανείων.

Κερδισμένες οι προθεσμιακές καταθέσεις

Στην πλευρά των καταθέσεων, οι σημαντικότερες αυξήσεις καταγράφηκαν στα προϊόντα συμφωνημένης διάρκειας. Το σύνθετο επιτόκιο των νέων προθεσμιακών καταθέσεων των επιχειρήσεων αυξήθηκε κατά 17 μονάδες βάσης, στο 2,21%. Για τις καταθέσεις διάρκειας έως ένα έτος, η απόδοση διαμορφώθηκε στο 2,19%.

Αντίστοιχη ήταν η κατεύθυνση και για τα νοικοκυριά. Το σύνθετο επιτόκιο των νέων καταθέσεων συμφωνημένης διάρκειας αυξήθηκε κατά 13 μονάδες βάσης, στο 2,09%, ενώ οι προθεσμιακές διάρκειας έως ένα έτος προσέφεραν μέση απόδοση 2,03%.

Η άνοδος των αποδόσεων συνοδεύθηκε από αύξηση των νέων τοποθετήσεων. Οι νέες προθεσμιακές καταθέσεις των επιχειρήσεων ανήλθαν σε 279,41 δισ. ευρώ, από 257,66 δισ. ευρώ τον Μάιο. Στα νοικοκυριά, ο αντίστοιχος όγκος αυξήθηκε στα 153,22 δισ. ευρώ, από 139,61 δισ. ευρώ.

Παρά τη βελτίωση των προθεσμιακών αποδόσεων, οι λογαριασμοί στους οποίους τα χρήματα παραμένουν άμεσα διαθέσιμα εξακολουθούν να προσφέρουν ιδιαίτερα χαμηλά επιτόκια.

Για τις επιχειρήσεις, το επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας αυξήθηκε κατά 6 μονάδες βάσης, αλλά περιορίστηκε στο 0,59%. Για τα νοικοκυριά παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο, στο 0,28%.

Η διαφορά ανάμεσα στο 0,28% των καθημερινών καταθετικών λογαριασμών και στο 2,09% των νέων προθεσμιακών καταθέσεων δείχνει ότι η επιλογή του προϊόντος επηρεάζει καθοριστικά την απόδοση της αποταμίευσης. Για τους καταθέτες, η υψηλότερη απόδοση προϋποθέτει συνήθως τη δέσμευση των χρημάτων για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και τον περιορισμό της άμεσης ρευστότητας.