Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο: Ανάπτυξη με εγκλωβισμένο χαμηλά το βιοτικό επίπεδο

Η ελληνική οικονομία εμφανίζεται, με βάση την Εαρινή Έκθεση 2026 του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου, σε καλύτερη θέση από ό,τι πριν από λίγα χρόνια. Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,1% το 2025, πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ για το 2026 το ΕΔΣ εκτιμά νέα μεγέθυνση 1,9%. Την ίδια ώρα, η ανεργία υποχώρησε στο 8,9% το 2025 και προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω στο 8,4% το 2026.

Πίσω όμως από τη θετική μακροοικονομική εικόνα κρύβεται το πραγματικό πρόβλημα: η ανάπτυξη δεν φτάνει με επαρκή ένταση στην τσέπη των εργαζομένων.

Το παράδοξο των μισθών

Το ΕΔΣ καταγράφει ότι οι υψηλοί πληθωρισμοί του 2022 και του 2023 έπληξαν τους πραγματικούς μισθούς, ενώ η ανάκαμψη που φάνηκε το 2024 δεν είχε συνέχεια ανάλογης έντασης. Το 2025, η πραγματική αμοιβή των εργαζομένων αυξήθηκε μόλις κατά 0,1%, όταν στην ευρωζώνη αυξήθηκε κατά 1,8%. Για το 2026 η πρόβλεψη παραμένει επίσης στο 0,1%.

Αυτό σημαίνει ότι, παρά τη μείωση της ανεργίας και την αύξηση της απασχόλησης, η αγοραστική δύναμη του μέσου εργαζομένου παραμένει σχεδόν στάσιμη. Η αγορά εργασίας παράγει περισσότερες θέσεις, όχι όμως αρκετά καλύτερες αμοιβές.

Μισθοί στο μισό της Ευρώπης

Η πιο αιχμηρή διαπίστωση της Έκθεσης αφορά το χάσμα με την Ευρώπη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το ΕΔΣ, ο διάμεσος ακαθάριστος ετήσιος μισθός στην Ελλάδα το 2024 ήταν περίπου 18.000 ευρώ, έναντι 39.808 ευρώ στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Με απλά λόγια, ο Έλληνας εργαζόμενος βρίσκεται κάτω από το μισό της ευρωπαϊκής μισθολογικής κλίμακας.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο λογιστικό. Είναι κοινωνικό και αναπτυξιακό. Όταν οι μισθοί παραμένουν τόσο χαμηλοί, η σύγκλιση με την Ευρώπη μένει περισσότερο στα μακροοικονομικά δελτία παρά στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.

Το κόστος ζωής ακυρώνει τις αυξήσεις

Η πίεση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη από τον πληθωρισμό. Η Έκθεση σημειώνει ότι ο εναρμονισμένος πληθωρισμός υποχώρησε στο 2,9% το 2025, αλλά για το 2026 αναθεωρείται στο 3,2%, ενώ τον Απρίλιο του 2026 έφθασε ήδη στο 4,6%.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύνθεση των ανατιμήσεων: στέγαση, ενέργεια, υπηρεσίες, εστίαση και ξενοδοχεία κινούνται με υψηλούς ρυθμούς αύξησης. Δηλαδή ακριβαίνουν ακριβώς οι δαπάνες που καθορίζουν το καθημερινό βιοτικό επίπεδο. Έτσι, ακόμη και όταν ονομαστικά οι μισθοί αυξάνονται, μεγάλο μέρος της βελτίωσης εξανεμίζεται στο ενοίκιο, στους λογαριασμούς, στα τρόφιμα και στις υπηρεσίες.

Η παραγωγικότητα ως ταβάνι

Το ΕΔΣ συνδέει ευθέως το μισθολογικό πρόβλημα με τη χαμηλή παραγωγικότητα. Το ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας στην Ελλάδα αντιστοιχεί περίπου στο 50% του μέσου όρου της ΕΕ, ενώ η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο βρίσκεται περίπου στο 60%.

Αυτό είναι το βαθύτερο όριο της ελληνικής οικονομίας. Η χώρα δουλεύει περισσότερο, αλλά παράγει λιγότερη αξία ανά ώρα εργασίας. Χωρίς άνοδο της παραγωγικότητας, οι μισθολογικές αυξήσεις είτε θα είναι περιορισμένες είτε θα πιέζουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Ανάπτυξη χωρίς σύγκλιση

Η Έκθεση καταλήγει σε ένα σαφές μήνυμα: η Ελλάδα έχει πετύχει δημοσιονομική σταθεροποίηση και αναπτυξιακή ανθεκτικότητα, αλλά όχι ακόμη πραγματική σύγκλιση βιοτικού επιπέδου. Η ανεργία μειώνεται, οι επενδύσεις αυξάνονται, το χρέος αποκλιμακώνεται, όμως οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί και η ιδιωτική αποταμίευση ασθενής.

Το στοίχημα, πλέον, δεν είναι απλώς να μεγαλώνει το ΑΕΠ. Είναι να αλλάξει η ποιότητα της ανάπτυξης. Να περάσει από την κατανάλωση, τον τουρισμό και τα ευρωπαϊκά κονδύλια σε παραγωγικές επενδύσεις, τεχνολογική αναβάθμιση, καλύτερες δεξιότητες και θέσεις εργασίας υψηλότερης αξίας.

Διαφορετικά, η Ελλάδα θα συνεχίσει να εμφανίζει το ίδιο παράδοξο: οικονομία που αναπτύσσεται, επιχειρήσεις που ζητούν εργαζομένους, κράτος που πετυχαίνει πλεονάσματα — αλλά νοικοκυριά που εξακολουθούν να ζουν με μισθούς μισής Ευρώπης.

Αναλυτικά η Εαρινή Έκθεση 2026 του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου