Έρευνα ΕΚΤ: Η τεχνητή νοημοσύνη εξοικονομεί έως 3 ώρες εργασίας την εβδομάδα

Η τεχνητή νοημοσύνη περνά με ταχύτητα από το στάδιο του πειραματισμού στην καθημερινότητα των ευρωπαϊκών χώρων εργασίας, με περισσότερους από τους μισούς εργαζομένους να δηλώνουν πλέον ότι χρησιμοποιούν εργαλεία AI στη δουλειά τους. Ταυτόχρονα, όσοι τα αξιοποιούν αναφέρουν σημαντική εξοικονόμηση χρόνου, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι το σύνολο του κερδισμένου χρόνου μεταφράζεται αυτομάτως σε υψηλότερη παραγωγικότητα για την οικονομία.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας ανάλυσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία βασίζεται στην Έρευνα Προσδοκιών των Καταναλωτών της ΕΚΤ. Η έρευνα καταγράφει κάθε μήνα τις απόψεις περίπου 20.000 ατόμων σε 11 χώρες της ευρωζώνης και προσφέρει μια από τις πιο καθαρές μέχρι στιγμής εικόνες για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει την εργασία στην Ευρώπη.

Από το 26% στο 52% μέσα σε δύο χρόνια

Η αύξηση της χρήσης είναι εντυπωσιακή. Το 2024 μόλις το 26% των εργαζομένων που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωνε ότι χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη στην εργασία του. Το ποσοστό ανέβηκε στο 41% το 2025 και έφθασε στο 52% το 2026.

Η υιοθέτηση, πάντως, δεν είναι ομοιόμορφη. Οι νεότεροι και οι εργαζόμενοι με πανεπιστημιακή εκπαίδευση εμφανίζονται σαφώς πιο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία. Στους εργαζομένους υψηλότερου μορφωτικού επιπέδου, το ποσοστό χρήσης φθάνει το 61%, έναντι 37% για όσους έχουν χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης. Αντίστοιχα, οι νεότεροι εργαζόμενοι έχουν περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερη πιθανότητα να χρησιμοποιούν AI σε σχέση με τους μεγαλύτερους σε ηλικία συναδέλφους τους.

Τρεις ώρες κερδισμένου χρόνου κάθε εβδομάδα

Το σημαντικότερο ίσως εύρημα αφορά την εξοικονόμηση χρόνου. Ο διάμεσος χρήστης της τεχνητής νοημοσύνης δηλώνει ότι κερδίζει περίπου τρεις ώρες εργασίας την εβδομάδα. Πρόκειται για χρόνο που αντιστοιχεί περίπου στο 7,7% της διάμεσης εβδομαδιαίας διάρκειας εργασίας. Οι περισσότεροι χρήστες αναφέρουν σχετικά μέτρια κέρδη, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό δηλώνει πολύ μεγάλες αυξήσεις αποτελεσματικότητας. Επιπλέον, μόνο το 48,8% του συνόλου των εργαζομένων δηλώνει ότι χρησιμοποιεί AI και ταυτόχρονα εξοικονομεί χρόνο χάρη σε αυτή. Έτσι, όταν το όφελος υπολογίζεται για το σύνολο της οικονομίας, η συνολική εξοικονόμηση χρόνου περιορίζεται περίπου στο 3,8%.

Και ακόμη και αυτό το ποσοστό δεν ισοδυναμεί κατ’ ανάγκη με αντίστοιχη αύξηση της παραγωγικότητας. Όπως επισημαίνουν οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ, ο χρόνος που απελευθερώνεται από τη χρήση της AI θα πρέπει να αξιοποιείται για την παραγωγή πρόσθετου έργου ώστε να μεταφραστεί σε πραγματική αύξηση παραγωγικότητας. Παράλληλα, κρίσιμο είναι κατά πόσο η ίδια η επιχείρηση μπορεί να αξιοποιήσει αποτελεσματικά την επιπλέον παραγωγική ικανότητα των εργαζομένων της.

Προγενέστερη εργασία της ΕΚΤ εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να προσθέσει κατά μέσο όρο περίπου 0,35 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως στην αύξηση της παραγωγικότητας στην ευρωζώνη.

Στον προγραμματισμό τα μεγαλύτερα οφέλη

Δεν προσφέρουν, όμως, όλες οι εφαρμογές της AI το ίδιο κέρδος χρόνου. Οι μεγαλύτερες αποδόσεις καταγράφονται σε περισσότερο τεχνικές δραστηριότητες. Η δημιουργία ή διόρθωση κώδικα μπορεί, σύμφωνα με τις απαντήσεις των εργαζομένων, να εξοικονομεί σχεδόν οκτώ ώρες την εβδομάδα. Ωστόσο, μόλις περίπου το 8% των εργαζομένων χρησιμοποιεί AI για τον συγκεκριμένο σκοπό.

Σημαντικά οφέλη εμφανίζονται επίσης στην ανάλυση δεδομένων, στην αυτοματοποίηση επαναλαμβανόμενων εργασιών και στη δημιουργία οπτικού ή ηχητικού περιεχομένου.

Αντίθετα, η αναζήτηση πληροφοριών, η έρευνα, η συγγραφή και η επεξεργασία κειμένων συγκαταλέγονται στις συχνότερες εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά οι εργαζόμενοι αναφέρουν μικρότερη εξοικονόμηση χρόνου σε σύγκριση με τεχνικές δραστηριότητες όπως ο προγραμματισμός.

Οι μάνατζερ στην πρώτη γραμμή της AI

Η έρευνα εντοπίζει επίσης σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ επαγγελμάτων. Οι κατηγορίες εργαζομένων με τα υψηλότερα ποσοστά υιοθέτησης της AI τείνουν να εμφανίζουν και μεγαλύτερη εξοικονόμηση χρόνου, καθώς και θετικότερη στάση απέναντι στην τεχνολογία.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των στελεχών και των μάνατζερ, οι οποίοι χρησιμοποιούν περισσότερο την AI, δηλώνουν μεγαλύτερα κέρδη χρόνου και έχουν πιο θετική αντίληψη για τις επιπτώσεις της. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, αυτό τους τοποθετεί σε κομβικό ρόλο για τον τρόπο με τον οποίο η νέα τεχνολογία θα ενσωματωθεί στις επιχειρήσεις.

Παρά τη ραγδαία εξάπλωση, πάντως, η συνολική στάση απέναντι στην AI έχει γίνει ελαφρώς πιο επιφυλακτική. Το ποσοστό των εργαζομένων με θετική άποψη μειώθηκε από 43% σε 41% μέσα σε έναν χρόνο. Οι ερευνητές παρατηρούν μάλιστα σύνδεση ανάμεσα στις αρνητικές αντιλήψεις για την τεχνητή νοημοσύνη και στη γενικότερη οικονομική απαισιοδοξία: όσοι αντιμετωπίζουν αρνητικά την AI τείνουν να φοβούνται περισσότερο την απώλεια της εργασίας τους και να έχουν ασθενέστερες προσδοκίες για εισόδημα και κατανάλωση.

Γιατί οι μισοί εργαζόμενοι παραμένουν εκτός

Παρά το άλμα της τελευταίας διετίας, σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι εξακολουθούν να μη χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη στη δουλειά. Περίπου ένας στους τρεις μη χρήστες θεωρεί ότι η AI δεν σχετίζεται με τα καθήκοντά του. Άλλοι προτιμούν τις παραδοσιακές μεθόδους, προβληματίζονται για την ακρίβεια και την αξιοπιστία των εργαλείων ή δεν έχουν πρόσβαση σε αυτά μέσω του εργοδότη τους.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι το 41% των εργαζομένων δηλώνει ότι απλώς δεν ενδιαφέρεται να χρησιμοποιήσει τεχνητή νοημοσύνη. Ακόμη και μεταξύ των μάνατζερ, το αντίστοιχο ποσοστό φθάνει το 34%.

Η εκπαίδευση αναδεικνύεται έτσι σε ένα από τα σημαντικότερα «κλειδιά» για την επόμενη φάση υιοθέτησης. Περίπου οι μισοί εργαζόμενοι αναφέρουν ότι καλύτερη κατάρτιση στη χρήση των εργαλείων AI και καλύτερη κατανόηση των δυνατοτήτων τους θα μπορούσαν να τους ενθαρρύνουν να τα χρησιμοποιήσουν.

Οι επιχειρήσεις φαίνεται να κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά όχι με την ίδια ταχύτητα. Περίπου οι μισές σχεδιάζουν να επενδύσουν σε εκπαίδευση σχετική με την τεχνητή νοημοσύνη μέσα στους επόμενους 12 μήνες, σύμφωνα με άλλη έρευνα της ΕΚΤ. Αυτό, όμως, σημαίνει ταυτόχρονα ότι το άλλο μισό δεν σχεδιάζει αντίστοιχες επενδύσεις.