Eurostat 2026: Ακτινογραφία των συνθηκών διαβίωσης στην Ευρώπη. Κακά τα στοιχεία για Ελλάδα (και δε φταίει η Eurostat)

Οι συνθήκες διαβίωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση βελτιώνονται σε ορισμένους δείκτες, όμως πίσω από τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους παραμένουν βαθιές οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τη νέα έκδοση «Key figures on European living conditions- 2026 edition» της Eurostat, η οποία δημοσιεύθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 και αποτυπώνει την κατάσταση των ευρωπαϊκών νοικοκυριών σε πεδία όπως το εισόδημα, η φτώχεια, η στέγαση, η απασχόληση, η υγεία και η ποιότητα ζωής.

Η φετινή έκδοση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις πλέον ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού και, για πρώτη φορά, διευρύνει το πεδίο της με νέους δείκτες για το κόστος στέγασης, τις επαγγελματικές υπηρεσίες φροντίδας στο σπίτι και επιλογές τρόπου ζωής. Τα περισσότερα στοιχεία αφορούν το 2025, ενώ για ορισμένους δείκτες χρησιμοποιούνται δεδομένα προηγούμενων ετών.

Το πλέον χαρακτηριστικό μέγεθος αφορά τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Το 2025, 92,7 εκατ. άνθρωποι, δηλαδή 20,9% του πληθυσμού της ΕΕ, βρίσκονταν αντιμέτωποι με τουλάχιστον μία από τρεις καταστάσεις: κίνδυνο εισοδηματικής φτώχειας, σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση ή διαβίωση σε νοικοκυριό με πολύ χαμηλή ένταση εργασίας. Ο αριθμός μειώθηκε κατά περίπου μισό εκατομμύριο σε σχέση με το 2024.

Οι αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών, ωστόσο, παραμένουν μεγάλες. Η Βουλγαρία είχε το υψηλότερο ποσοστό 29%, και ακολουθούσαν η Ελλάδα με 27,5% και η Ρουμανία με 27,4%.

Στον αντίποδα, η Τσεχία βρισκόταν στο 11,5%, η Πολωνία στο 15,0% και η Σλοβενία στο 15,5%.

Τα παιδιά εξακολουθούν να είναι περισσότερο εκτεθειμένα. Σε επίπεδο ΕΕ, το 2025 το 24,3% των παιδιών βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, έναντι 18,8% για τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω.

Εισοδηματικές αποκλίσεις που επιμένουν

Το διάμεσο ετήσιο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα στην ΕΕ διαμορφώθηκε το 2025 στις 22.630 μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS) ανά κάτοικο. Στο Λουξεμβούργο έφθανε τις 37.673 PPS, στην Αυστρία τις 32.002 και στην Ολλανδία τις 29.714. Στον αντίποδα βρίσκονταν η Ουγγαρία με 11.958 PPS, η Ρουμανία με 12.861 και η Ελλάδα με 13.612 PPS. Η χρήση PPS επιτρέπει τη σύγκριση λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές τιμές αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ των χωρών.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η μακροχρόνια εξέλιξη. Σε πραγματικούς όρους, δηλαδή αφαιρώντας την επίδραση του πληθωρισμού, το διάμεσο εισόδημα στην ΕΕ ήταν το 2025 25,4% υψηλότερο από το 2010. Στην Ελλάδα, αντίθετα, ήταν 22,3% χαμηλότερο. Μαζί με τη Γαλλία, όπου η μείωση ήταν μόλις 0,6%, η Ελλάδα ήταν μία από τις μόλις δύο χώρες της ΕΕ όπου ο συγκεκριμένος δείκτης παρέμενε χαμηλότερα από το επίπεδο του 2010.

Υλική στέρηση και η καθημερινή πίεση των νοικοκυριών

Η Eurostat δεν περιορίζει την αποτίμηση της φτώχειας μόνο στο εισόδημα. Εξετάζει αν ένα νοικοκυριό μπορεί να καλύψει βασικές ανάγκες και δραστηριότητες που θεωρούνται απαραίτητες για ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης. Το 2025, 6,3% των κατοίκων της ΕΕ αντιμετώπιζαν σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση. Το ποσοστό ήταν μεγαλύτερο για τις γυναίκες, 6,6%, από ό,τι για τους άνδρες, 6,0%, ενώ στα παιδιά έφθανε το 7,9%.

Οι μεγαλύτερες τιμές καταγράφηκαν στη Ρουμανία με 16,8%, στη Βουλγαρία με 15% και στην Ελλάδα με 14,9%, έναντι μόλις 1,9% στη Σλοβενία.

Παράλληλα, το 42,5% των Ευρωπαίων δήλωνε ότι αντιμετωπίζει τουλάχιστον κάποια δυσκολία να τα βγάλει πέρα οικονομικά. Στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό εκτινάσσεται στο 87,1%, το υψηλότερο στην ΕΕ, ενώ στη Βουλγαρία ήταν 76,9%. Στη Γερμανία, για σύγκριση, ήταν 18,3%.

Το στεγαστικό κόστος γίνεται κρίσιμος παράγοντας ανισότητας

Στην ΕΕ το ποσοστό του πληθυσμού που βρισκόταν σε αυτή την κατάσταση ήταν 7,7% το 2025. Η απόσταση της Ελλάδας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι ιδιαίτερα μεγάλη: το ποσοστό έφθανε το 26,4%, το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών, και ακολουθούσε η Δανία με 23,4%.

Οι οικονομικές πιέσεις συνδέονται και με την ενεργειακή διάσταση της κατοικίας. Στην ΕΕ, το 8,8% δεν μπορούσε το 2025 να διατηρήσει το σπίτι του επαρκώς ζεστό. Στην Ελλάδα το ποσοστό ήταν 18,1%, το υψηλότερο στην Ένωση, έναντι μόλις 2,6% στη Φινλανδία.

Ταυτόχρονα, μόλις 9,5% του ελληνικού πληθυσμού κατοικούσε το 2025 σε σπίτι στο οποίο είχαν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατά την προηγούμενη πενταετία. Ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 23,9%, ενώ στην Ολλανδία έφθανε το 60,5%.

Από τη στέρηση της αναψυχής έως την «υποκειμενική φτώχεια»

Στην ΕΕ, το 27,5% των πολιτών δεν είχε τη δυνατότητα να πληρώσει για μία εβδομάδα διακοπών εκτός σπιτιού τον χρόνο, ενώ το 12,1% δεν μπορούσε να συμμετέχει τακτικά σε κάποια δραστηριότητα αναψυχής. Στην τελευταία κατηγορία, η Ελλάδα κατέγραψε 27,3%, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.

Εξίσου εντυπωσιακό είναι το αποτέλεσμα του δείκτη «υποκειμενικής φτώχειας», ο οποίος αποτυπώνει κατά πόσο οι ίδιοι οι πολίτες θεωρούν ότι το νοικοκυριό τους βρίσκεται σε οικονομική δυσχέρεια. Ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 17,6%, ενώ στην Ελλάδα έφθανε το 67,2%, έναντι 36,1% στη Βουλγαρία.

Υγεία: Έντονες περιφερειακές ανισότητες

Ένα ακόμη από τα ισχυρότερα ευρήματα της έκθεσης αφορά την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας. Στην ΕΕ, 2,4% των ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω δήλωναν ότι το 2025 είχαν ανικανοποίητη ανάγκη για ιατρική εξέταση εξαιτίας του κόστους, της απόστασης ή της αναμονής.

Η περίπτωση της Ελλάδας είναι ιδιαίτερη: και οι 13 ελληνικές περιφέρειες κατέγραψαν μεγαλύτερα ποσοστά ανικανοποίητων αναγκών από οποιαδήποτε άλλη περιφέρεια της ΕΕ. Τα ποσοστά κυμαίνονταν από 9,1% στο Νότιο Αιγαίο έως 13,4% στο Βόρειο Αιγαίο. Η υψηλότερη τιμή που καταγράφηκε εκτός Ελλάδας ήταν 9,0%, σε περιφέρεια της Φινλανδίας.

Εδώ τα πλήρη στοιχεία της Eurostat