«Φίμωση» στα social media στην Αλβανία ατόμων που διαδηλώνουν κατά Κούσνερ

Δεκάδες λογαριασμοί στο Instagram που ανήκουν σε ακτιβιστές, δημοσιογράφους και στελέχη της αντιπολίτευσης απενεργοποιήθηκαν ή τέθηκαν υπό περιορισμό, την ώρα που συνεχίζονται οι μαζικές κινητοποιήσεις κατά μεγάλης τουριστικής επένδυσης που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Οι λογαριασμοί που επηρεάστηκαν συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με την κάλυψη ή την υποστήριξη των διαδηλώσεων που πραγματοποιούνται εδώ και σχεδόν 100 ημέρες και έχουν γίνει γνωστές ως «Flamingo Revolution» (Επανάσταση των Φλαμίνγκο»).

Αυτό που ξεκίνησε ως κίνημα εναντίον ενός αμφιλεγόμενου τουριστικού project στη νότια αλβανική ακτογραμμή έχει πλέον εξελιχθεί σε ευρύτερη αντικυβερνητική κινητοποίηση, με διαδηλωτές να ζητούν ακόμη και την παραίτηση της κυβέρνησης του Έντι Ράμα.

Τις τελευταίες εβδομάδες, χρήστες που κάλυπταν συστηματικά τις κινητοποιήσεις άρχισαν να λαμβάνουν ειδοποιήσεις για υποτιθέμενες παραβιάσεις πνευματικών δικαιωμάτων. Ακολούθησαν διαγραφές αναρτήσεων, περιορισμοί στη δυνατότητα ζωντανών μεταδόσεων και συνεργασιών με άλλους δημιουργούς, καθώς και πλήρεις αναστολές λογαριασμών.

Το ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο, σύμφωνα με τους ίδιους, είναι ότι πολλές από τις καταγγελίες αφορούσαν φωτογραφίες και βίντεο που είχαν τραβήξει οι ίδιοι. Η οργάνωση ψηφιακών δικαιωμάτων Repro Uncensored αναφέρει ότι έχει καταγράψει δεκάδες περιστατικά λογοκρισίας και περιορισμού λογαριασμών που σχετίζονται με την «Επανάσταση των Φλαμίνγκο». Σύμφωνα με την οργάνωση, επαναλαμβάνεται ένα συγκεκριμένο μοτίβο: πολλαπλές καταγγελίες για παραβίαση copyright οδηγούν σε αυτόματους ή ταχύτατους περιορισμούς πριν εξακριβωθεί εάν οι αναφορές είναι βάσιμες.

Η Repro Uncensored αναφέρει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις λογαριασμοί δέχθηκαν περισσότερες από 15 αναφορές copyright πριν απενεργοποιηθούν, ενώ έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις όπου νέοι λογαριασμοί που δημιουργήθηκαν μετά το αρχικό «μπλόκο» τέθηκαν επίσης εκτός λειτουργίας.

Ανάμεσα στους χρήστες που επηρεάστηκαν βρίσκεται ο Αλβανοβρετανός σεφ και δημιουργός περιεχομένου Arjan Koçi, γνωστός στο Instagram ως «Ari Shady», ο οποίος δημοσιεύει μεταξύ άλλων εικόνες από drone, βίντεο και συνεντεύξεις από τις κινητοποιήσεις. Ο Koçi υποστήριξε ότι ο λογαριασμός του έκλεισε περίπου στη 1 τα ξημερώματα χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση και ότι την ίδια περίπου ώρα διαπίστωσε πως είχαν αποκλειστεί και άλλοι λογαριασμοί ανθρώπων που συμμετείχαν ή κάλυπταν το κίνημα.

Η δημοσιογράφος Alesia Burnazi, η οποία κάλυπτε επί μήνες τις διαδηλώσεις και δημοσίευε επίσης αγγλόφωνο περιεχόμενο ώστε το κίνημα να αποκτήσει διεθνή προβολή, ανέφερε ότι οι περιορισμοί στον λογαριασμό της ξεκίνησαν στις 19 Αυγούστου. Χαρακτήρισε την κατάσταση ως ένδειξη μιας «νέας εποχής ψηφιακής καταστολής».

Μεταξύ των λογαριασμών που τέθηκαν εκτός λειτουργίας ήταν και εκείνος του Αλβανού βουλευτή και επικεφαλής του αντιπολιτευόμενου κόμματος Mundësia, Agron Shehaj. Ο Shehaj προειδοποίησε ότι όταν οι κανόνες που διέπουν τις αναστολές και τις διαγραφές λογαριασμών δεν είναι σαφείς και διαφανείς, δημιουργείται περιθώριο ώστε κυβερνήσεις ή οργανωμένα δίκτυα να εκμεταλλευτούν τις διαδικασίες καταγγελιών για να περιορίσουν επικριτικές φωνές.

Το Ευρωπαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα (EDP) ανακοίνωσε ότι αλβανικά μέσα ενημέρωσης έχουν επιβεβαιώσει το κλείσιμο τουλάχιστον 23 λογαριασμών, ενώ υπάρχουν αναφορές ότι ο συνολικός αριθμός των σελίδων που επηρεάστηκαν μπορεί να ξεπερνά τις 200. Ο δεύτερος αριθμός, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Η Meta ανακοίνωσε ότι εξετάζει τις ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν εις βάρος των συγκεκριμένων λογαριασμών και γνωστοποίησε ότι ορισμένοι έχουν ήδη αποκατασταθεί, καθώς διαπιστώθηκε ότι είχαν αφαιρεθεί κατά λάθος.

Παρέμβαση από τις Βρυξέλλες

Η υπόθεση έχει ήδη φτάσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο Ιταλός ευρωβουλευτής Sandro Gozi, γενικός γραμματέας του Ευρωπαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος και μέλος της ομάδας Renew Europe, ζήτησε άμεσες εξηγήσεις από τη Meta, επισημαίνοντας ότι η σχεδόν ταυτόχρονη εξαφάνιση δεκάδων λογαριασμών που συνδέονται με το ίδιο κίνημα διαμαρτυρίας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί απλώς ως τεχνικό πρόβλημα.

Το EDP απέστειλε επίσημο αίτημα στη Meta, ζητώντας να διευκρινιστεί εάν οι αναστολές προήλθαν από συντονισμένες μαζικές αναφορές και εάν η πλατφόρμα έχει εντοπίσει οργανωμένη προσπάθεια χειραγώγησης των μηχανισμών καταγγελιών της. Ο Gozi έφερε παράλληλα το ζήτημα ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μέσω κοινοβουλευτικής ερώτησης.