FT: Στο τραπέζι συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ – Ιράν και χώρες του Κόλπου στο Ομάν την Δευτέρα

Σε μια κρίσιμη διπλωματική πρωτοβουλία με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης στα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν και οι χώρες του Κόλπου ετοιμάζονται να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.

Η συνάντηση προγραμματίζεται για τη Δευτέρα στη Σαλάλα του Ομάν και αναμένεται να φέρει απέναντι στον επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας τους υπουργούς Εξωτερικών των αραβικών κρατών του Κόλπου. Η πρωτοβουλία προωθείται από το Ομάν, το οποίο διατηρεί παραδοσιακά ρόλο διαμεσολαβητή στην περιοχή, ενώ αρκετές χώρες έχουν ήδη συμφωνήσει να συμμετάσχουν, σύμφωνα με τους Financial Times.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται μια προσωρινή συμφωνία για τη διαχείριση της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, προκειμένου να αποκατασταθεί σε μεγαλύτερο βαθμό η ασφαλής διέλευση πλοίων και να περιοριστούν οι αναταράξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.

Το σχέδιο που συζητείται προβλέπει, σύμφωνα με το βρετανικό δημοσίευμα, τα πλοία που κατευθύνονται προς τον Περσικό Κόλπο να εισέρχονται μέσω ιρανικών υδάτων, ενώ η έξοδός τους να πραγματοποιείται από την πλευρά του Ομάν. Οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου επιδιώκουν, ωστόσο, εγγυήσεις ότι οποιαδήποτε τέτοια ρύθμιση θα έχει προσωρινό χαρακτήρα και δεν θα περιορίζει την αρχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Η πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες παγκοσμίως. Πριν από τη σημερινή κρίση, από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων, καθώς και αντίστοιχο μερίδιο του υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οι πολύμηνες αναταράξεις έχουν περιορίσει τις μεταφορές και έχουν αυξήσει κατακόρυφα το κόστος ασφάλισης και μεταφοράς φορτίων.

Οι προσδοκίες για την επικείμενη συνάντηση είχαν ήδη άμεσο αντίκτυπο στις αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν την Παρασκευή μετά τις πληροφορίες για τη νέα διπλωματική κίνηση, αν και εξακολουθούν να κινούνται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, αντανακλώντας την έντονη αβεβαιότητα για την ασφάλεια των ενεργειακών ροών από τη Μέση Ανατολή.

Η συμφωνία για τα Στενά, πάντως, δεν ισοδυναμεί με μια συνολική πολιτική διευθέτηση. Σύμφωνα με τους Financial Times, η πλήρης επαναφορά της ναυσιπλοΐας σε κανονικές συνθήκες εξακολουθεί να συνδέεται με μια ευρύτερη συνεννόηση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν μεγάλες, με το Ιράν να επιδιώκει μεταξύ άλλων χαλάρωση των κυρώσεων και πρόσβαση σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία.

Την πίεση εντείνουν και οι εξελίξεις στην Ερυθρά Θάλασσα. Η νέα κινητικότητα των Χούθι στην Υεμένη έχει ενισχύσει τις ανησυχίες για την ασφάλεια και μιας δεύτερης κομβικής θαλάσσιας οδού, των στενών Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δημιουργώντας τον κίνδυνο ταυτόχρονης διαταραχής δύο από τους σημαντικότερους διαύλους μεταφοράς ενέργειας και εμπορευμάτων στον κόσμο.

Για τις χώρες του Κόλπου, επομένως, η συνάντηση στη Σαλάλα υπερβαίνει τη διαχείριση μιας ναυτιλιακής κρίσης. Αποτελεί προσπάθεια να δημιουργηθεί ένας περιφερειακός μηχανισμός συνεννόησης με το Ιράν, σε μια περίοδο κατά την οποία η παρατεταμένη ένταση απειλεί τόσο την ενεργειακή ασφάλεια όσο και τις οικονομίες των κρατών της περιοχής.

Το κατά πόσο η πρωτοβουλία θα οδηγήσει σε μια εφαρμόσιμη συμφωνία θα εξαρτηθεί από τις εγγυήσεις που θα λάβουν οι χώρες του Κόλπου, αλλά και από τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών. Σε κάθε περίπτωση, η επικείμενη συνάντηση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιφερειακές διπλωματικές κινήσεις των τελευταίων εβδομάδων, με τις αγορές πετρελαίου και τη διεθνή ναυτιλία να παρακολουθούν στενά το αποτέλεσμά της.