ΓΣΕΒΕΕ και επτά κλάδοι προειδοποιούν για το on-bill financing στο νέο «Εξοικονομώ»

Σοβαρές ενστάσεις για την εισαγωγή του θεσμού του on-bill financing στο νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» εκφράζουν η ΓΣΕΒΕΕ και επτά κλαδικές Ομοσπονδίες, προειδοποιώντας ότι η ανάθεση ρόλου στους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για την ομαλή και αποτελεσματική υλοποίηση των παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης.

Το θέμα συζητήθηκε εκτενώς σε ευρεία σύσκεψη που οργάνωσε η ΓΣΕΒΕΕ την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026, με τη συμμετοχή της Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Υδραυλικών Ελλάδας, της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Εργοληπτών Ηλεκτρολόγων, της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Αλουμινοκατασκευαστών, της Ομοσπονδίας Ψυκτικών Ελλάδας, της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εμπόρων και Βιοτεχνών Υαλοπινάκων, της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Τεχνικών Εγκαταστάσεων Καύσης και της Ένωσης Ελληνικών Επιχειρήσεων Θέρμανσης και Ενέργειας.

Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η δυνατότητα των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας να χειρίζονται κονδύλια και να χρηματοδοτούν απευθείας οι ίδιοι έργα ενεργειακής αναβάθμισης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες στη σύσκεψη, μια τέτοια εξέλιξη αλλοιώνει τον χαρακτήρα του «Εξοικονομώ» και ενδέχεται να οδηγήσει σε στρεβλώσεις τόσο στην αγορά όσο και στην ίδια την ποιότητα των παρεμβάσεων.

Πρώτο ζήτημα που αναδείχθηκε είναι η πιθανή σύγκρουση συμφερόντων. Όπως επισημάνθηκε, οι εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας έχουν ως βασικό αντικείμενο την πώληση ενέργειας, ενώ το «Εξοικονομώ» αποσκοπεί στη μείωση της κατανάλωσης. Το ερώτημα που τίθεται, σύμφωνα με τη ΓΣΕΒΕΕ και τις Ομοσπονδίες, είναι ποιο κίνητρο έχουν οι πάροχοι να προωθήσουν παρεμβάσεις που περιορίζουν τις πωλήσεις και, κατ’ επέκταση, τα έσοδά τους.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε και για τον κίνδυνο αποκλεισμού ευάλωτων νοικοκυριών. Το πρόγραμμα έχει στόχο να στηρίξει οικονομικά ομάδες που πλήττονται από την ενεργειακή φτώχεια, ώστε να αναβαθμίσουν τις κατοικίες τους και να μειώσουν την ενεργειακή κατανάλωση και τις εκπομπές ρύπων. Ωστόσο, πολλά από τα νοικοκυριά αυτά εμφανίζονται με ληξιπρόθεσμες οφειλές προς παρόχους και έχουν καταχωριστεί στον λεγόμενο «ενεργειακό Τειρεσία». Κατά τους φορείς, αυτό μπορεί να οδηγήσει στον αποκλεισμό ακριβώς εκείνων που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη στήριξης.

Παράλληλα, η είσοδος των παρόχων στις ενεργειακές αναβαθμίσεις θεωρείται ότι μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες συγκέντρωσης της αγοράς. Οι πάροχοι διαθέτουν οργανωμένα δίκτυα λιανικής, πρόσβαση σε μεγάλο πελατολόγιο και δυνατότητα να επηρεάσουν την επιλογή λύσεων, προμηθευτών και υλικών. Αυτό, σύμφωνα με τις Ομοσπονδίες, μπορεί να πλήξει τον ανταγωνισμό και να οδηγήσει σε πρακτικές δεσπόζουσας θέσης.

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά την τεχνική αυτονομία των επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στις ενεργειακές αναβαθμίσεις. Οι κλαδικοί φορείς υπογραμμίζουν ότι η επιλογή υλικών, μεθόδων και τεχνικών λύσεων πρέπει να γίνεται με βάση τις πραγματικές ανάγκες κάθε έργου και όχι μέσα από εμπορικές συμφωνίες παρόχων με συγκεκριμένους προμηθευτές. Τυχόν επιλογές με αποκλειστικό κριτήριο τη μείωση του κόστους για τον πάροχο, όπως σημειώθηκε, μπορεί να αποβούν επιζήμιες για τον καταναλωτή και για την ενεργειακή απόδοση των παρεμβάσεων.

Η ΓΣΕΒΕΕ και οι επτά κλαδικές Ομοσπονδίες προαναγγέλλουν σειρά δημόσιων παρεμβάσεων το επόμενο διάστημα, με στόχο να αναδείξουν τους κινδύνους που, όπως υποστηρίζουν, ελλοχεύουν για τον χαρακτήρα και την αποτελεσματικότητα του νέου «Εξοικονομώ». Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να ενημερώσουν τα συναρμόδια υπουργεία, ενώ θα εξετάσουν και άλλες μορφές αντίδρασης.