Η ΕΚΤ ενσωματώνει την κλιματική και περιβαλλοντική διάσταση στον πυρήνα της πολιτικής της

Με σαφές μήνυμα ότι η κλιματική αλλαγή και η υποβάθμιση της φύσης αποτελούν πλέον δομικούς κινδύνους για τη μακροοικονομική σταθερότητα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε την ολοκλήρωση του σχεδίου δράσης για το κλίμα και τη φύση 2024-2025, ενσωματώνοντας τα σχετικά ρίσκα στην καθημερινή λειτουργία και τις πολιτικές της.

Σύμφωνα με την έκθεση που δημοσιοποιήθηκε, η ΕΚΤ τα τελευταία δύο χρόνια προχώρησε σε ουσιαστική αναβάθμιση των εργαλείων ανάλυσης και εποπτείας, ενισχύοντας την ικανότητά της να εκπληρώνει την αποστολή της για διατήρηση της σταθερότητας των τιμών και προστασία του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη βαθύτερη ενσωμάτωση των κλιματικών και περιβαλλοντικών παραμέτρων στο πλαίσιο της νομισματικής πολιτικής. Η ΕΚΤ έχει ήδη εντάξει σχετικά κριτήρια στο σύστημα εγγυήσεων του Ευρωσυστήματος, ενώ παράλληλα μείωσε το ανθρακικό αποτύπωμα του χαρτοφυλακίου εταιρικών ομολόγων που διακρατεί. Πλέον, οι μακροοικονομικές προβολές λαμβάνουν υπόψη πολιτικές μετάβασης, όπως το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS 2), αποτυπώνοντας πιο ρεαλιστικά τις επιπτώσεις της πράσινης μετάβασης στην οικονομία

Ενισχυμένα δεδομένα και stress tests

Στον τομέα των δεδομένων και της ανάλυσης κινδύνων, η Τράπεζα συμμετείχε ενεργά σε ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress tests), όπως το Fit-for-55, ενώ διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση κλιματικών σεναρίων στο διεθνές δίκτυο κεντρικών τραπεζών NGFS. Τα επικαιροποιημένα στατιστικά εργαλεία επιτρέπουν πλέον πιο ακριβή παρακολούθηση της βιώσιμης χρηματοδότησης, της μείωσης εκπομπών και των φυσικών κινδύνων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή

Πιο ανθεκτικές τράπεζες και «πράσινη» λειτουργία της ΕΚΤ
Η τραπεζική εποπτεία αποτελεί ακόμη έναν κρίσιμο άξονα. Όπως σημειώνεται στην έκθεση, οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν βελτιώσει αισθητά την ικανότητά τους να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται κλιματικούς και περιβαλλοντικούς κινδύνους, υπό τη συνεχή παρακολούθηση της ΕΚΤ, η οποία δεν δίστασε να εκδώσει δεσμευτικές αποφάσεις όπου κρίθηκε αναγκαίο.

Ταυτόχρονα, η ίδια η ΕΚΤ προχώρησε σε ουσιαστικές αλλαγές στη διαχείριση των δικών της λειτουργιών και χαρτοφυλακίων, καταγράφοντας μείωση εκπομπών κατά 39% το 2024 σε σύγκριση με το 2019, σε τροχιά επίτευξης των περιβαλλοντικών στόχων για το 2030

Η φύση στο επίκεντρο της στρατηγικής
Για πρώτη φορά, η επικαιροποιημένη στρατηγική νομισματικής πολιτικής αναγνωρίζει ρητά τις επιπτώσεις της υποβάθμισης των οικοσυστημάτων. Έρευνες της ΕΚΤ αναδεικνύουν τη βαθιά διασύνδεση της φύσης με την οικονομία της ευρωζώνης, με τους κινδύνους που σχετίζονται με το νερό να χαρακτηρίζονται ως οι πλέον κρίσιμοι.

Κοιτώντας μπροστά, η ΕΚΤ θέτει τρεις βασικούς άξονες δράσης: τη στήριξη της μετάβασης σε μια πράσινη οικονομία, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στις αυξανόμενες φυσικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και τη συστηματική αξιολόγηση των κινδύνων που απορρέουν από την υποβάθμιση της φύσης. Στόχος, όπως τονίζεται, είναι η διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται ραγδαία υπό το βάρος της κλιματικής και περιβαλλοντικής κρίσης