Η επόμενη μέρα της ΕΥΠ στήνεται με μετατάξεις: Διάταξη-κλειδί σε άσχετο νομοσχέδιο

Η κυβέρνηση φαίνεται να σχεδιάζει την «επόμενη μέρα» της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) όχι με μια ανοιχτή, αυτοτελή και θεσμικά καθαρή μεταρρύθμιση, αλλά με μια διάταξη που περνά μέσα από νομοσχέδιο του υπουργείου ψηφιακής διακυβέρνησης (υπουργός Δημήτρης Παπαστεργίου) και αφορά στη διαλειτουργικότητα και την εφαρμογή ευρωπαϊκών κανονισμών. Το σχέδιο νόμου τέθηκε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης στις 2 Μαΐου 2026 και η διαβούλευση ολοκληρώθηκε στις 18 Μαΐου 2026.

Η επίμαχη ρύθμιση δεν εμφανίζεται στον πυρήνα του νομοσχεδίου, αλλά στο Μέρος Δ΄, στις «Λοιπές Διατάξεις», στην τελευταία σελίδα. Πρόκειται για το άρθρο 41, το οποίο τροποποιεί το άρθρο 10 του ν. 3649/2008 και προσθέτει νέο άρθρο 16Α για τις «Μετατάξεις στην Ε.Υ.Π.». Δηλαδή, μέσα σε ένα νομοσχέδιο με αντικείμενο τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τη διασυνοριακή ανταλλαγή δικαιολογητικών, ενσωματώνεται ρύθμιση για το προσωπικό της μυστικής υπηρεσίας της χώρας.

Η διάταξη προβλέπει τη δυνατότητα πολιτικού προσωπικού του δημόσιου τομέα να υπηρετήσει στην ΕΥΠ με απόσπαση, κατόπιν αίτησης. Η αίτηση μπορεί να υποβάλλεται τουλάχιστον έναν μήνα πριν από τη λήξη της απόσπασης, ενώ η μετάταξη γίνεται «κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης», με απόφαση του αρμόδιου προς διορισμό οργάνου της ΕΥΠ και γνώμη του Υπηρεσιακού Συμβουλίου. Η ρύθμιση προβλέπει ακόμη ότι οι μετατάξεις μπορούν να γίνονται είτε σε κενές οργανικές θέσεις είτε σε προσωποπαγείς θέσεις που συνιστώνται ειδικά για τον σκοπό αυτό.

Η πρόβλεψη για προσωποπαγείς θέσεις είναι το σημείο που δίνει στη διάταξη τον πραγματικό πολιτικό της βάρος. Δεν πρόκειται απλώς για κάλυψη υφιστάμενων κενών, αλλά πρόκειται για δυνατότητα δημιουργίας θέσεων προσαρμοσμένων στα πρόσωπα που ήδη υπηρετούν με απόσπαση στην ΕΥΠ. Μάλιστα, οι θέσεις αυτές καταργούνται όταν αποχωρήσει ο υπάλληλος, άρα δεν εντάσσονται σε έναν κανονικό, μακρόπνοο οργανωτικό σχεδιασμό της Υπηρεσίας, αλλά φαίνεται να λειτουργούν ως μηχανισμός απορρόφησης συγκεκριμένων στελεχών.

Η διάταξη έχει και αναδρομική ισχύ. Δεν αφορά μόνο μελλοντικές αποσπάσεις. Εφαρμόζεται και στο πολιτικό προσωπικό του δημοσίου που, κατά την έναρξη ισχύος του νόμου, υπηρετεί ήδη με απόσπαση στην ΕΥΠ. Για αυτούς προβλέπεται προθεσμία 60 ημερών για την υποβολή αίτησης μετάταξης. Έτσι, ανοίγει παράθυρο άμεσης μονιμοποίησης υπαλλήλων που βρίσκονται ήδη μέσα στην Υπηρεσία.

Το ζήτημα είναι βαθιά θεσμικό. Η ΕΥΠ υπάγεται στην Προεδρία της Κυβέρνησης, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο του επιτελικού κράτους, ενώ και η ίδια η Προεδρία της Κυβέρνησης αναφέρει ότι στην αρμοδιότητά της υπάγεται η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών. Συνεπώς, κάθε ρύθμιση που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο στελεχώνεται η ΕΥΠ αγγίζει το σχεδιασμό του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Η χώρα εισέρχεται σε περίοδο εκλογικής προετοιμασίας και η κυβέρνηση δείχνει ότι επιδιώκει να διασφαλίσει συνέχεια σε κρίσιμους θεσμούς και μηχανισμούς πέρα από τον εκλογικό κύκλο. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η ανανέωση της θητείας του Γιάννη Στουρνάρα στην Τράπεζα της Ελλάδος για τρίτη συνεχόμενη φορά, κάτι που ο ίδιος ο Γ. Στουρνάρας είχε αποκλείσει, αλλά αναθεώρησε, φθάνοντας στο σημείο ο δήθεν ανεξάρτητος διοικητής να δώσει συνέντευξη στην ομάδα κομματικής προπαγάνδας (Ομάδα Αλήθειας).