Εξωδικαστικός: Τα «ψιλά γράμματα» στις ρυθμίσεις χρεών – Νέα εγκύκλιος από ΑΑΔΕ

Το τοπίο με τις αλλαγές που έχουν ήδη γίνει στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών και τα «ψιλά γράμματα» που πρέπει να γνωρίζουν οι οφειλέτες ξεκαθαρίζει η ΑΑΔΕ με νέα εγκύκλιό της.

Από τη μείωση του ορίου υπαγωγής στις 5.000 ευρώ και τη δυνατότητα δεύτερης ευκαιρίας για όσους έχασαν τη ρύθμισή τους μέχρι την προστασία της πρώτης κατοικίας, το «κούρεμα» οφειλών, τις κατασχέσεις και την πληρωμή των δόσεων η ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει τι ισχύει για όσους θέλουν να ρυθμίσουν τις οφειλές τους και να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις:

1. Ρυθμίσεις από 5.000 ευρώ. Το κατώτατο όριο οφειλών για την ένταξη στον εξωδικαστικό έχει μειωθεί από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι στην πολυμερή διαδικασία το συνολικό ύψος των χρεών προς τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία πρέπει να υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ. Για τη διμερή διαδικασία το όριο των 5.000 ευρώ εξετάζεται ανά πιστωτή, σύμφωνα με τις ειδικότερες προϋποθέσεις. Η σχετική τροποποίηση για τις διμερείς ρυθμίσεις ισχύει από τις 26 Ιουλίου 2026.
2. Χρέη προς δήμους και περιφέρειες. Στον εξωδικαστικό μπορούν να υπαχθούν και οφειλές προς δήμους, περιφέρειες και νομικά πρόσωπά τους με το ελάχιστο όριο να έχει διαμορφωθεί στις 5.000 ευρώ. Η δυνατότητα καλύπτει, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, ακόμη και οφειλές για τις οποίες έχουν ήδη επιβληθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης ή διασφάλισης. Οι οφειλές αυτές εντάσσονται στη διαδικασία μέσω της προβλεπόμενης καταχώρισής τους στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων της ΑΑΔΕ.
3. Δεύτερη ευκαιρία για χαμένες ρυθμίσεις. Δυνατότητα νέας αίτησης προβλέπεται για συγκεκριμένη κατηγορία οφειλετών που έχασαν προηγούμενη εξωδικαστική ρύθμιση. Η σχετική εξαίρεση συνδέεται με τη διαδικασία προστασίας της κύριας κατοικίας και ισχύει για έξι μήνες από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 χωρίς την κανονική αναμονή των 12 μηνών. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για γενική δυνατότητα επανένταξης όλων όσοι έχουν χάσει παλαιότερη ρύθμιση.
4. Προστασία πρώτης κατοικίας. Η ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει το πλαίσιο που επιτρέπει σε οφειλέτες να επιδιώξουν τη διάσωση της κύριας κατοικίας τους με παράλληλη εκούσια ρευστοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας. Η διαδικασία περιλαμβάνει ειδική αντιπρόταση από τους χρηματοδοτικούς φορείς και συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τη ρύθμιση των οφειλών. Ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την αντιπρόταση.
5. Ευάλωτοι οφειλέτες. Η απλοποιημένη διαδικασία, στην οποία τεκμαίρεται η συναίνεση των πιστωτών έχει επεκταθεί πέρα από τους ευάλωτους και σε επιλέξιμους οφειλέτες που πληρούν έως το διπλάσιο των προβλεπόμενων εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων. Για τη δεύτερη κατηγορία προβλέπονται πρόσθετες προϋποθέσεις, όπως ληξιπρόθεσμες οφειλές τουλάχιστον 90 ημερών προς χρηματοδοτικούς φορείς, ύψους έως 300.000 ευρώ.
6. Εκπτώσεις στους τόκους. Όσοι εξοφλούν εφάπαξ το υπόλοιπο της εξωδικαστικής ρύθμισης δικαιούνται έκπτωση στους τόκους που αντιστοιχούν στις δόσεις τις οποίες προεξοφλούν. Το ευεργέτημα ισχύει τόσο στις πολυμερείς όσο και στις διμερείς συμβάσεις αναδιάρθρωσης, ακόμη και όταν η προεξόφληση πραγματοποιείται μέσω συμψηφισμού ή απόδοσης ποσών από κατασχέσεις.
7. «Κούρεμα» φορολογικών οφειλών. Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι έχει καταργηθεί η προηγούμενη γενική απαγόρευση διαγραφής υπολοίπων βασικής οφειλής από παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους. Ωστόσο, για τις συγκεκριμένες κατηγορίες φόρων, το ποσό αποπληρωμής, χωρίς τους τόκους της ρύθμισης, δεν μπορεί να είναι μικρότερο από τη βασική οφειλή.
8. Εξαιρέσεις. Η επιστρεπτέα προκαταβολή εξακολουθεί να εξαιρείται από τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Εκτός παραμένουν και τα ποσά συμβιβασμού που έχουν προκύψει από την ειδική διαδικασία εξώδικης επίλυσης φορολογικών διαφορών. Αντίθετα, ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει να μην περιληφθούν στη νέα σύμβαση ορισμένες οφειλές που εξυπηρετούνται ήδη με άλλη ρύθμιση, ώστε να τη διατηρήσει.
9. Πρώτη δόση. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι για την έναρξη ισχύος της ρύθμισης στις διμερείς συμβάσεις απαιτείται η καταβολή της πρώτης δόσης μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες από την αποδοχή της πρότασης αναδιάρθρωσης. Η συγκεκριμένη προθεσμία δεν παρατείνεται με βάση τις ειδικές διατάξεις για παρατάσεις φορολογικών υποχρεώσεων λόγω έκτακτων περιστάσεων. Αντίθετα, στις πολυμερείς συμβάσεις η έναρξη ισχύος δεν προϋποθέτει την καταβολή της πρώτης δόσης.
10. Κατασχέσεις και φορολογική ενημερότητα. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι η αδρανοποίηση κατασχέσεων στα χέρια τρίτων προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, την εξόφληση ή νόμιμη τακτοποίηση των οφειλών που δεν έχουν περιληφθεί στη σύμβαση. Η αδρανοποίηση μπορεί να καλύπτει, υπό προϋποθέσεις, και κατασχέσεις που επιβλήθηκαν μετά την έναρξη της ρύθμισης. Παράλληλα, κατά τον υπολογισμό της παρακράτησης για τη χορήγηση φορολογικής ενημερότητας δεν συνυπολογίζονται ποσά οφειλών που προβλέπεται να διαγραφούν μέσω του εξωδικαστικού, εφόσον τηρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.