Κίνα – ΗΠΑ: Παζάρι για δασμούς και αγροτικά προϊόντα στη σκιά του σκανδάλου Nvidia, πριν από τη συνάντηση Σι – Τραμπ

Οι δύο πλευρές πραγματοποίησαν την Παρασκευή την πρώτη συνεδρίαση του διμερούς εμπορικού συμβουλίου, με αντικείμενο τις μειώσεις δασμών, τις αγροτικές εισαγωγές και την εφαρμογή προηγούμενων εμπορικών δεσμεύσεων.

Όπως ανακοίνωσε το Σάββατο το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου, οι συνομιλίες χαρακτηρίστηκαν από ειλικρινή και εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται εάν υπήρξε συγκεκριμένη συμφωνία.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι διαπραγματεύσεις επικεντρώθηκαν στην εφαρμογή των αποτελεσμάτων προηγούμενων οικονομικών και εμπορικών συνομιλιών, συμπεριλαμβανομένων των δασμών, της προτεινόμενης αμοιβαίας μείωσης δασμών που αφορά συναλλαγές αξίας 30 δισ. δολαρίων από κάθε πλευρά, καθώς και του εμπορίου γεωργικών προϊόντων.

Το Πεκίνο υπογράμμισε ότι οι δύο χώρες θα συνεχίσουν να αξιοποιούν το εμπορικό συμβούλιο για την αντιμετώπιση των διμερών εμπορικών ζητημάτων, την επέκταση της συνεργασίας και τον περιορισμό των εκκρεμοτήτων.

Ανοιχτή η συμφωνία των 60 δισ. δολαρίων

Βασικό διακύβευμα των συνομιλιών παραμένει η οριστικοποίηση του πακέτου αμοιβαίων δασμολογικών μειώσεων συνολικού ύψους 60 δισ. δολαρίων, το οποίο είχε προταθεί μετά τη σύνοδο κορυφής των δύο προέδρων τον περασμένο Σεπτέμβριο στην Ουάσινγκτον.

Στο πλαίσιο της προτεινόμενης συμφωνίας περιλαμβάνονται αμερικανικά αγροτικά προϊόντα αξίας περίπου 17 δισ. δολαρίων, ποσό που αντιστοιχεί στις σχετικές κινεζικές εισαγωγές του 2024.

Παρά τις διαδοχικές διαπραγματεύσεις, το σχέδιο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, γεγονός που συντηρεί την αβεβαιότητα τόσο στις εμπορικές συναλλαγές όσο και στον αμερικανικό αγροτικό τομέα.

Η εικόνα των κινεζικών εισαγωγών εντείνει τον προβληματισμό. Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, βασισμένη σε τελωνειακά στοιχεία, οι αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων από την Κίνα, εξαιρουμένης της σόγιας, βρίσκονται σε τροχιά υποχώρησης στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων επτά ετών.

Η εξέλιξη αυτή καταγράφεται παρά τη συμφωνία για ετήσιες αγορές αμερικανικών γεωργικών προϊόντων αξίας 17 δισ. δολαρίων έως το 2028, αναδεικνύοντας το χάσμα μεταξύ εμπορικών δεσμεύσεων και πραγματικών συναλλαγών.

Το Πεκίνο έχει επανειλημμένα συνδέσει την αύξηση των εισαγωγών αμερικανικών αγροτικών προϊόντων με την εφαρμογή των συμφωνημένων δασμολογικών μειώσεων, επιμένοντας ότι η υλοποίηση του πακέτου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ενίσχυση των αγορών από τις ΗΠΑ.

Στη σκιά της υπόθεσης Nvidia η συνάντηση των δύο ηγετών

Την ίδια ώρα, η επικείμενη συνάντηση Σι – Τραμπ πραγματοποιείται υπό τη σκιά της υπόθεσης που έχει συγκλονίσει την αμερικανική εταιρεία κατασκευής προηγμένων ημιαγωγών Nvidia και έχει προκαλέσει νέες ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με δηλώσεις ανώτερων Αμερικανών αξιωματούχων την Παρασκευή, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αναμένεται να θέσει στον Κινέζο πρόεδρο τις καταγγελίες που αφορούν την Άλις Χουάνγκ, επιχειρηματία η οποία φέρεται να συνδέεται με τις κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών και διατηρούσε προσωπική σχέση με τον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, χωρίς να υπάρχει συγγενική σχέση μεταξύ τους.

Η Άλις Χουάνγκ είχε διατελέσει στέλεχος της Megaspeed, εταιρείας υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους με έδρα τη Σιγκαπούρη, η οποία φέρεται να διευκόλυνε τη μεταφορά προηγμένων τσιπ της Nvidia προς την Κίνα, παρά τους αμερικανικούς περιορισμούς στις εξαγωγές ευαίσθητης τεχνολογίας.

Οι αποκαλύψεις και οι σχετικές έρευνες προκάλεσαν σοβαρούς τριγμούς στην Nvidia, ενώ ο Τζένσεν Χουάνγκ παραιτήθηκε από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου την Πέμπτη, εν μέσω των καταγγελιών και της αυξανόμενης πίεσης προς την εταιρεία. Η Κίνα έχει απορρίψει τις κατηγορίες σε βάρος της Άλις Χουάνγκ ως αβάσιμες.

Παρά τη σοβαρότητα της υπόθεσης, η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να επιδιώκει να διαχωρίσει τις εκκρεμείς έρευνες εθνικής ασφάλειας από τις εμπορικές διαπραγματεύσεις με το Πεκίνο.

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος ξεκαθάρισε ότι οι περιορισμοί στις εξαγωγές αμερικανικής τεχνολογίας δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την Κίνα και δεν αναμένεται να τεθούν στο τραπέζι των επαφών στη Σεντζέν.

Όπως εξήγησε, η οικονομική ατζέντα της συνάντησης Τραμπ – Σι θα επικεντρωθεί πρωτίστως στην εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας, ενώ οι αμερικανικές έρευνες για ζητήματα εθνικής ασφάλειας θα παραμείνουν εκτός των διμερών συνομιλιών σε αυτή τη φάση.

Το σκάνδαλο έχει παράλληλα αναζωπυρώσει τη συζήτηση στην Ουάσινγκτον για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων στις εξαγωγές προηγμένων ημιαγωγών, αλλά και για τους χειρισμούς του υπουργείου Εμπορίου υπό τον Χάουαρντ Λάτνικ, όσον αφορά την αποτροπή διοχέτευσης στρατηγικής σημασίας τεχνολογίας στην κινεζική αγορά.

Στην Κίνα μαζί με τον Τραμπ και ο Έλον Μασκ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί και η συμμετοχή του Έλον Μασκ στην αμερικανική αποστολή που θα μεταβεί στη Σεντζέν, ενόψει της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), στις 18 και 19 Νοεμβρίου.

Ο επικεφαλής της Tesla και της SpaceX αναμένεται να συνοδεύσει τον Αμερικανό πρόεδρο στο ταξίδι του στην Κίνα, χωρίς ωστόσο να συμμετάσχει στις συναντήσεις των ηγετών.

Αμερικανοί αξιωματούχοι επισήμαναν ότι η παρουσία του Μασκ συνδέεται με τα σημαντικά επιχειρηματικά του συμφέροντα στις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας, αλλά και με τον στρατηγικό ρόλο των δραστηριοτήτων του σε τομείς που άπτονται της εθνικής ασφάλειας.

Η Tesla διατηρεί σημαντική βιομηχανική και εμπορική παρουσία στην Κίνα, ενώ η SpaceX αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στον τομέα των διαστημικών υποδομών και των δορυφορικών επικοινωνιών.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Μασκ θα μπορούσε να προσφέρει συμβουλευτική υποστήριξη στον Τραμπ, δεδομένης της εμπλοκής των εταιρειών του σε ζητήματα τεχνολογίας και οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Τριμερής συνάντηση με Πούτιν και ευρύτερη γεωπολιτική ατζέντα

Πέρα από τις εμπορικές διαπραγματεύσεις, ο Λευκός Οίκος έχει ανακοινώσει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ σχεδιάζει να πραγματοποιήσει την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου και τριμερή συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, στην ατζέντα της τριμερούς συνάντησης αναμένεται να βρεθεί το ζήτημα της μείωσης των πυρηνικών εξοπλισμών, καθώς και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Η Ουάσινγκτον εκτιμά ότι απαιτείται ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ των τριών δυνάμεων για τον περιορισμό των πυρηνικών όπλων, αν και το Πεκίνο εμφανίζεται επιφυλακτικό απέναντι σε σχετικές πρωτοβουλίες, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία, που διαθέτουν τα μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια, φέρουν την κύρια ευθύνη.

Η αμερικανική κυβέρνηση δεν αναμένει άμεση συμφωνία για τους πυρηνικούς εξοπλισμούς, θεωρεί ωστόσο ότι η συνάντηση θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για περαιτέρω διαβουλεύσεις.

Κρίσιμο τεστ για τις εμπορικές σχέσεις των δύο υπερδυνάμεων

Παρά τη διεύρυνση της ατζέντας σε ζητήματα τεχνολογίας και γεωπολιτικής ασφάλειας, η εφαρμογή των εμπορικών συμφωνιών παραμένει βασική προτεραιότητα της διμερούς συνάντησης Σι – Τραμπ.

Η Ουάσινγκτον επιδιώκει να διασφαλίσει μεγαλύτερη πρόσβαση των αμερικανικών προϊόντων στην κινεζική αγορά, με ιδιαίτερη έμφαση στον αγροτικό τομέα, ενώ το Πεκίνο ζητά την άρση των δασμολογικών εμποδίων και την εφαρμογή των δεσμεύσεων που έχουν ήδη αναληφθεί.

Οι εξελίξεις έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις διεθνείς αγορές αγροτικών προϊόντων, καθώς οι αποφάσεις των δύο μεγαλύτερων οικονομιών μπορούν να επηρεάσουν τις εμπορικές ροές, τις τιμές και τον ανταγωνισμό μεταξύ των μεγάλων εξαγωγικών χωρών.

Η πρώτη συνεδρίαση του εμπορικού συμβουλίου αποτελεί ένδειξη ότι οι δύο πλευρές επιδιώκουν να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας. Ωστόσο, η απουσία οριστικής συμφωνίας για τις δασμολογικές μειώσεις και η αβεβαιότητα γύρω από τις κινεζικές αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων δείχνουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές.

Η συνάντηση της 19ης Νοεμβρίου στη Σεντζέν αναμένεται, επομένως, να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το κατά πόσο Κίνα και ΗΠΑ μπορούν να μετατρέψουν τις διπλωματικές επαφές σε συγκεκριμένες εμπορικές δεσμεύσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικονομικές αντιπαραθέσεις συνδέονται όλο και περισσότερο με την τεχνολογική υπεροχή και τη γεωπολιτική ισχύ.